The Professional Stress of Preschool Education Teachers

Ewa Smak

Abstrakt

The teacher profession can be rated among professions with high risk of health loss both in the physical (somatic) and mental sense. This is evidenced by statistics on the health assessment of a fairly large teaching community. Numerous structural changes (educational reforms) and an increase in professional expectations towards teachers, especially preschool teachers, have caused a significant increase in the stress experienced by them. This article is devoted to the problem of stress in the professional work of a preschool teacher. The most important factors causing stress reactions, as well as pressures that are the source of stress are identified and discussed in this paper. On their basis, the level of occurrence and circumstances of experiencing school stress are determined. Thirty full-time teachers working in kindergartens in rural and urban environments in the Opolskie Voivodeship were surveyed. 

Streszczenie

Stres zawodowy nauczycieli wychowania przedszkolnego

Zawód nauczyciela można chyba zaliczyć do profesji o dużym ryzyku utraty zdrowia – zarówno w sensie fizycznym (sfera somatyczna), jak i psychicznym. Świadczą o tym statystyki dotyczące oceny zdrowotności dość dużej zbiorowości nauczycieli. Liczne zmiany strukturalne (reformy oświaty) oraz wzrost oczekiwań zawodowych wobec nauczycieli – zwłaszcza wychowania przedszkolnego – spowodowały wyraźne nasilenie doświadczanego przez nauczycieli stresu. Niniejszy artykuł poświęcony jest problemowi stresu w pracy zawodowej nauczyciela wychowania przedszkolnego. Omówiono i wyodrębniono w nim najważniejsze czynniki wywołujące reakcje stresowe, jak również zidentyfikowano presje będące źródłem stresu. Na ich podstawie określono poziom występowania oraz okoliczności przeżywania stresu szkolnego. Badaniami sondażowymi objęto 30 nauczycieli etatowych, pracujących w przedszkolach w środowisku wiejskim i miejskim na terenie województwa opolskiego. 

Date of the submission of article to the Editor: 27.07.2018
Date of acceptance of the article: 21.12.2018
Słowa kluczowe: stres zawodowy, poziom stresu, nauczycielskie stresory , professional stress, stress level, teacher stressors
References

Cywińska, M. (2017). Stres dzieci w młodszym wieku szkolnym. Objawy, przyczyny, możliwości przeciwdziałania. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Grzegorzewska, M.K. (2003). Stres w pracy nauczyciela. Kurier Pedagogiczny, (grudzień), Wydawnictwo Edu-Press.

Heszen-Niejodek, I. (2000). Teoria stresu psychologicznego i radzenia sobie. In: J. Strelau (ed.), Psychologia. Podręcznik akademicki, T 3, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Korczyński, S. (2011). Diagnozowanie funkcjonowania ucznia i nauczyciela w ramach przygotowania prac dyplomowych z pedagogiki. Wodzisław Śląski.

Korczyński, S. (2015). Stres w środowisku edukacyjnym młodzieży. Warszawa: Difin.

Marten, Z. (2007). Stres w pracy nauczyciela. Pedagogika. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas 2/2007, 99–110.

Reykowski, J. (1966). Funkcjonowanie osobowości w warunkach stresu psychologicznego. Warszawa: PWN.

Strelau, J. (2000). Temperament a stres: Temperament jako czynnik moderujący stresory, stan i skutki oraz radzenie sobie ze stresem. In: I. Heszen-Niejodek, Z. Ratajczak (eds.), Człowiek w sytuacji stresu. Problemy teoretyczne i metodologiczne. Katowice: Wydawnictwo UŚ.

Terelak, J.F. (2001) Psychologia stresu. Bydgoszcz: Oficyna Wydawnicza Branta. 

Witkin, G. (2000). Stres dziecięcy. Poznań: Dom wydawniczy REBIS.

Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.
Czasopismo wydawane jest w nakładzie 400 egzemplarzy.