Wizerunek starszych konsumentów – wstępne wyniki badań empirycznych studentów kierunków ekonomicznych

Katarzyna Bałandynowicz-Panfil

Abstrakt

The image of older consumers in the opinion of students of economic studies – preliminary results of empirical research

The image of elderly changes much slower than the actual meaning of older people in societies. Highly rooted stereotypes persist in the general consciousness, what limits opportunities arising from the aging process in both social and economic dimensions. An example of this is the belief that the older consumers are less attractive to the market of goods and services. To verify this thesis, the results of the research on the image of older consumers among economic students were analysed. As future managers and people responsible for shaping a company’s market policy, students should have a properly shaped image of older consumers. Conclusions: (1) the stereotypical image of the older consumer among students is maintained, (2) still a high degree of discrepancy between the consciousness of the border age of older consumers and those depicted by their image and purchasing behaviour.
 
Streszczenie
Obraz starości zmienia się zdecydowanie wolniej niż rzeczywiste znaczenie osób starszych w społeczeństwie. Zakorzenione stereotypy utrzymują się w powszechnej świadomości. Ogranicza to w sposób istotny wykorzystanie możliwości płynących z procesu starzenia się połeczeństwa zarówno w przestrzeni społecznej, jak i gospodarczej. Przykładem tego jest stale obecne przekonanie o niskiej atrakcyjności starszych konsumentów na rynku dóbr i usług.  celu zweryfikowania tej tezy dokonano badań wizerunku starszych konsumentów wśród studentów studiów ekonomicznych. Jako przyszli menedżerowie oraz osoby odpowiedzialne za kształtowanie polityki rynkowej przedsiębiorstw studenci powinni mieć prawidłowo ukształtowany obraz starszych konsumentów. Z badań wynika: (1) utrzymanie stereotypowego wizerunku starszego konsumenta wśród studentów, (2) istnienie wysokiego stopnia rozbieżności pomiędzy świadomością wieku granicznego starszych konsumentów a tym zobrazowanym poprzez ich wizerunek i zachowania nabywcze.
Słowa kluczowe: badania nad konsumentami, osoby starsze, szkolnictwo wyższe, wizerunek, stereotypy / consumer research, elderly, higher education, image, stereotypes
References
Agoggo D., Milne G.R., Schewe Ch.D., Time Benders: A Model of Subjective Aging in Aging Studies, „Health Marketing Quarterly” 2014, nr 31, s. 383–398.
 
Andres S., Maestro R.L., Critical Analysis of Government vs. Commercial Advertising Discourse on Older Persons in Spain, „Media Education Research Journal” 2014, nr 42, v. XXI, s. 189–196.
 
Bałandynowicz-Panfil K., Konsekwencje starzenia się ludności – srebrna gospodarka i jej ograniczenia [w:] Rozwój demograficzny województwa pomorskiego do 2035 roku – uwarunkowania i skutki, red. I. Sobczak, Wydawnictwo Gdańskiej Szkoły Wyższej, Gdańsk 2016.
 
Bałandynowicz-Panfil K., Starsi konsumenci jako grupa docelowa w komunikacji rynkowej przedsiębiorstw, „Rozprawy Naukowe i Zawodowe PWSZ w Elblągu” 2016, z. 22, s. 31–46.
 
Baron S., The elder’s reflection on marketing to the elderly, „The Marketing Review” 2008, nr 8(4), s. 313–328.
 
Biasio de J. C., Parkas V., Soriano R.P., Longitudinal assessment of medical student attitudes toward older people, „Medical Teacher” 2016, nr 38, s. 823–828.
 
Boni M., Wystąpienie w imieniu Prezesa, Rady Ministrów Donalda Tuska [w:] Polska w Europie – Przyszłość demograficzna, red. Z. Strzelecki, A. Potrykowska, Sesja inauguracyjna II Kongresu Demograficznego, Tom. 1, Rządowa Rada Ludnościowa, Warszawa 2012.
 
Brown A., Knight T., Shifts in media images of women appearance and social status from 1960 to 2010: A content analysis of beauty advertisements in two Australian magazines, „Journal of Aging Studies” 2015, nr 35, s. 74–83.
 
Bryniewicz W., Bulsa M., Młodzież wobec starości i starzenia, „Hygeia Public Health” 2017, nr 52(3), s. 203–208.
 
CBOS, Czy zmienia się stosunek Polaków do starości?, Komunikat z dwusetnego badania aktualnych problemów kraju, BS/33/2007.
 
Chabiera A., Tokarz-Kamińska B., Wizerunek starości i człowieka starego. Postawy wobec starzenia się społeczeństw [w:] Strategie działania w starzejącym się społeczeństwie. Tezy i rekomendacje, Rzecznik Praw Obywatelskich, Warszawa 2012.
 
Chambers D.W., Stereotypical Images of Scientist: The Draw-A-Scientist Test, „Science Education” 1983, nr 67(2), s. 255–265.
 
Chonody J.M., Addressing Ageism in Students: A Systematic Review of the Pedagogical Intervention Literature, „Educational Gerontology” 2015, nr 41, s. 859–887.
 
Clarke L.H., Bennett E.V., Liu Ch., Aging and masculinity: Portrayals in men’s magazines, „Journal of Aging Studies” 2014, nr 31, s. 26–33.
 
Dąbska O., Pawlikowska-Łagód K., Humeniuk E., Old age as (non-)media phenomenon, „Gerontologia Polska” 2017, nr 25, s. 118–122.
 
Donlon M.M., Ashman O., Levy B.R., Re-Vision of Older Television Characters: A Stereotype-Awareness Intervention, „Journal of Social Issues” 2005, nr 61(2), s. 307–319.
 
Drury L., Hutchison P., Abrams D., Direct and extended intergenerational contact and young people’s attitudes towards older adults, „British Journal of Social Psychology” 2016, nr 55, s. 522–543.
 
Eitner C. i in., The Discovery and Development of the Silver Market in Germany [w:] The Silver Market Phenomenon. Marketing and Innovation in the Aging Society, red. F. Kohlbacher, C. Herstatt, Springer, Berlin 2011.
 
Fernandez-Ballesteros R. i in., Assessing aging stereotypes: Personal stereotypes, self-stereotypes and self-perception of aging, „Psicothema” 2017, nr 29(4), s. 482–489.
 
Finson K., Applicability of the DAST-C to the Images of Scientists Drawn by Students of Different Racial Groups, „Journal of Elementary Science Education” 2003, nr 15(1), s. 15–26.
 
Gaggioli A. i in., Intergenerational Group Reminiscence: A Potentially Effective Intervention to Enhance Elderly Psychosocial Wellbeing and to Improve Children’s Perception of Aging, „Educational Gerontology” 2014, nr 40, s. 486–498.
 
Golinowska S., Srebrna gospodarka – ekonomiczny wymiar procesu starzenia się populacji [w:] Strategie działania w starzejącym się społeczeństwie. Tezy i rekomendacje, Rzecznik Praw Obywatelskich, Warszawa 2012.
 
Growing the European Silver Economy, Background Paper, 23 lutego 2015 roku, Komisja Europejska.
 
Jursa E. i in., Wizerunek starości i autorytet osób starszych w opinii młodzieży z uwzględnieniem czynników socjodemograficznych, „Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne” 2018, nr 8(2), s. 123–128.
 
Karacam S., Scientist-Image Stereotypes: The relationships among their Indicators, „Educational Sciences: Theory & Practice” 2016, nr 16(3), s. 1027–1049.
 
Kornadt A.E., Rothermund K., Internalization of Age Stereotypes Into the Self-Concept via Future Self-Views: A General Model and Domain-Specific Differences, „Psychology and Aging” 2012, nr 27(1), s. 164–171.
 
Kozdroń A., Kozdroń E., Nowak P.F., Osoby starsze w opinii studentów [w:] Pomyślne starzenie się w perspektywie nauk społecznych i humanistycznych, red. J.T. Kowaleski, P. Szukalski, Zakład Demografii i Gerontologii Społecznej, Łódź 2008.
 
Levy B.R., Rigidity as a Predictor of Older Persons’ Aging Stereotypes and Aging Self-Perceptions, „Social Behavior and Personality” 2008, nr 36(4), s. 559–570.
 
Lewis D.C., Medvedev K., Seponski D. M., Awakening to the desires of older women: Deconstructing ageism within fashion magazines, „Journal of Aging Studies” 2011, nr 25, s. 101–109.
 
Łączyński M., Wizerunek [w:] Analiza wizerunku w mediach. Podręcznik, red. T. Gackowski, M. Łączyński, Instytut Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008.
 
Łosiewicz M. i in., Identity and Image in Media Communication, TrueSign–Novae Res, Galway–Gdynia 2016.
 
Łosiewicz M., Ryłko-Kurpiewska A., „Młodości! ty nad poziomy wylatuj. Szkice do portretu młodego naukowca w mediach, „Horyzonty Wychowania” 2017, nr 16(39), s. 11–28.
 
Marquet M. i in., Does negative information about aging influence older adults’ physical performance and subjective age?, „Archives of Gerontology and Geriatrics” 2018, nr 78, s. 181–189.
 
Mellor D., McCabe M., Rizzuto L., Respecting Our Elders: Evaluation of an Educational Program for Adolescent Students to Promote Respect Toward Older Adults, „American Journal of Orthopsychiatry” 2015, nr 85, s. 181–190.
 
Narayan R., Park S., Peker D., Sculpted by Culture: Students’ Embodied Images of Scientists, Proceedings of episteme 3, Mumbai 2009.
 
Pakos E., Ludzie starzy w oczach młodzieży – wyniki badań własnych, „Folia Oeconomica. Acta Universitas Lodzensis” 2017, nr 3(329), s. 167–177.
 
Remez Sh., Retirement Redux: Boomers Envision Their Retirement, AARP, www.aarp.org (dostęp: 10.11.2015).
 
Robinson T. i in., The portrayal of older characters in Disney animated films, „Journal of Aging Studies” 2007, nr 21, s. 203–213.
 
Smirnova T.V., Older People. Stereotypical Image and Social Distance, „Russian Social Science Review” 2010, nr 51(4), s. 67–77.
 
Steinke J. i in., Assessing Media Influences on Middle School-Aged Children’s Perceptions of Women in Science Using the Draw-A-Scientist Test (DAST), „Science Communication” 2007, nr 29(1), s. 35–64.
 
Szyszka M., Walotek-Ściańska K., Osoby starsze w środkach masowego przekazu [w:] Starzenie się i starość w dynamicznie zmieniającym się świecie, red. K. Walorek-Ściańska, M. Serlak, M. Szyszka, Ł. Tomczyk, Oficyna wydawnicza „Humanitas”, Sosnowiec–Praha 2013.
 
The Silver Dollar – Longevity Revolution Primer, Thematic Investing, Bank of American Merrill Lynch, 6 czerwca 2014 roku.
 
Turkmen H., Still persistent global problem of scientists’ image, „Asia-Pacific Forum on Science Learning and Teaching” 2015, nr 16(1), s. 1–22.
 
Ulaniecka N., Lewandowska N., Inspiracje ze “szklanego ekranu” – czyli wpływ wizerunku seniorów w masowej kulturze na ich styl życia, www.researchgate.com (dostęp: 12.11.2018).
 
Unver A.O., Perceptions of Scientists: A Comparative Study of Fifth Grades and Fourth Year Student Teachers, “Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education” 2010, nr 4(1), s. 11–28.
 
Weiss D., Lang F.R., “They” Are Old But “I” Feel Younger: Age-Group Dissociation as a Self-Protective Strategy in Old Age, „Psychology and Aging” 2012, nr 27(1), s. 153–163.
 
Zając-Lamparska L., Współczesny obraz człowieka starszego wśród młodych dorosłych, „Polskie Forum Psychologiczne” 2008, nr 13(2), s. 124–140.