Numery tematyczne

W czasopiśmie Media Biznes Kultura powstają numery tematyczne prezentujące aktualną wiedzę i badania dotyczące wybranych problemów medioznawczych. Numery tematyczne stanowią forum dla autorów reprezentujących różne stanowiska skupione wokół wybranego problemu i będą prowadzone przez redaktorów gościnnych. Wykaz planowanych obecnie numerów tematycznych znajduje się poniżej. Zapraszamy do kontaktu z redakcją.

Deglobalizacja czy nowy porządek komunikacyjny?
Jak pandemia zmienia świat mediów w wymiarze globalnym.


Redaktorzy tematyczni numeru:

prof. dr hab. Alicja Jaskiernia
dr hab. Katarzyna Gajlewicz-Korab

Opis problematyki

Motywem przewodnim numeru jest dynamiczne przyspieszenie zmian w sektorach mediów i komunikacji, napędzanych przez technologie cyfrowe, które radykalnie wpłynęły na praktycznie wszystkie dziedziny ludzkiego życia: pracę, politykę, gospodarkę, kulturę, zdobywanie informacji i wiedzy.

Na początku 2020 r. pojawił się dodatkowy czynnik zmiany – pandemia wirusa COVID-19. Ten klasyczny „szary łabędź”, wywrócił już i tak niestabilny świat XXI wieku, z którym już „było coś nie tak”, o czym przejmująco mówiła w wykładzie noblowskim Olga Tokarczuk. Przekazy filmowe i medialne, które ukazywały szokująco dystopijne fikcje przyszłości, nagle okazały się naszym dniem dzisiejszym. Książka znanego politologa Iwana Krastewa z 2020 roku nosi tytuł „Nadeszło jutro. Jak pandemia zmienia Europę”, filozof Slavoj Žižek zareagował na pandemię ciętą syntezą naszej teraźniejszości w książce „Pandemia! COVID-19 trzęsie światem”.

Obaj autorzy stawiają jedną diagnozę: przyszłość, będąca skutkiem czwartej „cyfrowej” rewolucji przemysłowej, która wydawała się być dopiero za progiem, właśnie wkroczyła w nasze życie, szokuje świat i nie należy się spodziewać powrotu „do przeszłości”.

Proponujemy, aby się odnieść do tej wizji w kontekście mediów. Jaki nowy „porządek” wyłania się z cyfrowej epoki, która miała zdemokratyzować komunikację, uspołecznić procesy produkcji medialnej, obalić bariery dostępu do informacji i wiedzy oraz narzędzi produkcji przekazów?

W tym nowym porządku, zarządzanym przez chaotyczne próby nadążania za falami zmian (konwergencja, internetyzacja, platformizacja), media i przemysł medialny próbują wypracować jakiś nowy rodzaj skutecznej działalności, a państwa, biznes i różne organizacje, nowe sposoby globalnej koordynacji.

Stawiamy więc pytania: Jak zmienia się system globalnej komunikacji opisany trafnie przez Manuela Castellsa jako społeczeństwo sieci? Obraz jakiej rzeczywistości ekosystemu mediów epoki przyspieszonej rewolucji cyfrowej, wyłania się z fragmentów, które jesteśmy w stanie opisać, nazwać i ustalić ich miejsce w większej całości?

Problemy badawcze

Czwarta rewolucja przemysłowa a sektor mediów, kultury i komunikacji

§  Strategiczna rola informacji w kryzysach społecznych (w tym zdrowotnych)
§  Zmiany jakie pandemia spowodowała w globalnym porządku informacyjnym
§  Globalne przesunięcia we współczesnym układzie sił a wpływ na przemysły kulturowe
§  Czy „porządek sieciowy” unieważnia teorię centrów i peryferii I. Wallersteina? Czy mamy do czynienia z kulturowym buntem peryferii?
§  Stare i nowe centra produkcji kulturowej. Gra o miejsce na rynku globalnym
§  Rola firm z Doliny Krzemowej i innych ośrodków technologicznych innowacji w dziedzinie komunikacji
§  GAFA czyli dokąd płyną największe pieniądze w sektorze mediów i kultury?



Proponowana literatura:

M. Castells, Społeczeństwo sieci (2008)
M. Castells, Władza komunikacji (2013)
T. Garton Ash, Wolne słowo. Dziesięć zasad dla połączonego świata (2018)
Jenkins H., S. Ford, J. Green, Rozprzestrzenialne media. Jak powstają wartości i znaczenia w usieciowionej kulturze (2018)
Krastew I., Nadeszło jutro. Jak pandemia zmienia Europę (2020)
K. Schwab, Czwarta rewolucja przemysłowa (2018)