Głód w KL Stutthof

Katarzyna Okoniewska


Hunger in KL Stutthof

A history of the concentration camps is related with huge hunger. It was a hunger that was constantly in the psyche and managed the life of the prisoners. Food rations were calculated to let the prisoner survive in the camp for a maximum three months.
The food was monotonous and defective. Based on the memories of the prisoners and reports of the Soviet Commission, it is known that the food was prepared from the worst quality of products, e.g. bread was on the basis of fl our mixed with sawdust, what totally changed the structure, the loaf was clayey, often moldy, and that was the main cause of bloody diarrhea, cheese or marmalade were contaminated or spoiled, the same situation was with the other products. Prisoners tried to fi ght for each additional portion of food. Prisoners stole food, and that was severely punished – in many cases food was taken away for few days, what accelerated their encounter with death.
As a result of prolonged hunger, the body has undergone irreversible changes.The first stage of the disease is a state of nutritional deficiency, which is mainly characterized by losing weight, because the body uses its own fat stores (so called compensation). The second stage is hunger. The body exhausts its own nutritional and energy reserves, and after using them consumes protein bodies, causing tissue damage.
In my article, I would like to explain how hunger affected the body. What happened to organism? What happened to the psyche? Which group of prisoners was the most vulnerable to the destruction of the body? The analysis is based on the source material kept in the Archives of Museum Stutthof in Sztutowo and specialist literature.

Słowa kluczowe: Stutthof, obozy koncentracyjne, głód, choroba głodowa, normy żywieniowe, zmiany w psychice, zmiany w organizmie

Źródła archiwalne:

AMS (Archiwum Muzeum Stutthof), Relacje t. 2,

AMS, Relacje t. 4,

AMS, Relacje t. 5,

AMS, Relacje t. 6,

AMS, Relacje t. 11,

AMS, Relacje t. 14,

AMS, Relacje t. 16,

AMS, Relacje t. 17,

AMS, Relacje t. 18,

AMS, Relacje t. 25.

AMS, Lagerarzt, Wykaz więźniów z podaniem wagi ciała w dniu przybycia do obozu oraz w dniu 24.11.1942 r., I-VB-12.

AMS, Zbiory, Tłumaczenie dokumentów nadesłanych przez prokuraturę ZSRR dot. zbrodni popełnionych w KL Stutthof, sygn. Z-V-24.

AMS, Verwaltung, Zaopatrzenie kuchni w środki żywnościowe. Korespondencja, rozliczenia, sygn. I-IVI-2.

Artykuły i publikacje:

Fejkiel W., Szpital więźniarski w Auschwitz, Oświęcim 1994.

Kowalczykowa J., Choroba głodowa w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu, „Przegląd Lekarski – Oświęcim” 1961, nr 1a.

Kiwała J., Kuchnia dietetyczna w szpitalu obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu, „Przegląd Lekarski – Oświęcim” 1964, nr 1.

Maszynopis pracy doktorskiej A. Wojewskiego, Stan sanitarny i organizacja pomocy lekarskiej w obozie koncentracyjnym w Stutthof w latach 1943 do 1945, Poznań 1946.

Münch H., Głód i czas przeżycia w obozie oświęcimskim, „Przegląd Lekarski – Oświęcim” 1967, nr 1.

Okoniewska K., Zbrodniczy medycy. Lekarze z Auschwitz, Łódź 2017.

Orski M., Niewolnicza praca więźniów obozu koncentracyjnego Stutthof w latach 1939–1945. Organizacja pracy i metody eksploatacji siły roboczej, Gdańsk 1999.

Ryn Z., Kłodziński S., Psychopatologia głodu w obozie koncentracyjnym, „Przegląd Lekarski – Oświęcim” 1985, nr 1. 

Sterkowicz S., Uwagi o obozowym wyniszczeniu głodowym, „Przegląd Lekarski – Oświęcim” 1971, nr 1.