(Nie)dojrzałość proinkluzyjnych zmian w kształceniu osób z niepełnosprawnością

Zdzisława Janiszewska-Nieścioruk

Abstrakt

(Im)maturity of pro-inclusive changes in the education of people with disabilities

Taking into consideration the need for discourse of the current issues of inclusion of people with disabilities into the education system, the article attempts to identify and critically analyze the changes carried out, so far, in this field, and on this basis justify the thesis that in order to make them satisfactory for those people, especially in the times of promoting inclusive education, it is primarily expected that its main implementers – teachers – are competently prepared. Even more so that such expectations resounded in the postulates of the participants of this education – pupils and students with and without disabilities – discussing its qualities and weaknesses during the international youth hearings.

Słowa kluczowe: edukacja włączająca, uczniowie z niepełnosprawnością, nauczyciele edukacji włączającej / inclusive education, pupils with disabilities, teachers of inclusive education
References

Angutek D. (2016), Wielokulturowość w programach antropologii stosowanej [w:] Przyszłość wielokulturowości w Polsce?, Angutek D. (red.), Zielona Góra.

Bogucka J., Kościelska M. (red.) (1996), Wychowanie i nauczanie integracyjne, Warszawa.

Bednarska-Wnuk I. (2010), Zarządzanie szkołą XXI wieku. Perspektywa menedżerska, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa.

Chrzanowska I. (2003), Funkcjonowanie dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim w szkole podstawowej, Łódź.

Chrzanowska I. (2004), Poziom osiągnięć szkolnych uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi na etapie gimnazjum a forma organizacyjna kształcenia, Łódź.

Deklaracja Lizbońska, Edukacja włączająca z punktu widzenia młodzieży, 2007, https:// www.european-agency.org/sites/default/files/lisbon-declaration-young-people2019s-views-on-inclusive-education_declaration_pl.pdf.

Europejska Agencja Rozwoju Edukacji Uczniów ze Specjalnymi Potrzebami, Poglądy młodzieży na edukację włączającą, Odense, Denmark: Europejska Agencja Rozwoju Edukacji Uczniów ze Specjalnymi Potrzebami 2012, https://www.european-agency.org/ sites/default/files/young-views-on-inclusive-education_YoungViews-2012PL.pdf.

European Agency for Special Needs and Inclusive Education, https://www.european-agency.org/sites/default/files/OoPSummaryReport_PL.pdf.

European Hearing Luxembourg Rekomendations, Inclusive Education. Take Action! Luxembourg Recommendations, European Agency for Special Needs and Inclusive Education, 2015, https://www.europeanagency.org/sites/default/files/European_ Hearing_Luxembourg_Recommendations.pdf.

Gajdzica Z. (2011), Sytuacje trudne w opinii nauczycieli klas integracyjnych, Kraków.

Grzyb B. (2013), Uwarunkowania związane z przenoszeniem uczniów niepełnosprawnych ze szkół integracyjnych do specjalnych, Kraków.

Hulek A. (1988), Integracyjny system nauczania i wychowania [w:] Pedagogika rewalidacyjna, Hulek A. (red.), Warszawa.

Janiszewska-Nieścioruk Z., Kwaśniewska G. (2012), Główne nurty prointegracyjnych zmian w systemie polskiej edukacji [w:] Špecialna pedagogika na Slovensku v kontexte rokov 1967–2012: zbornik z Medzinarodnej Vedeckej Konferencje, Bratislava, Słowacja.

Janiszewska-Nieścioruk Z. (2013), Elastyczność i różnorodność prowłączających działań i rozwiązań w systemie edukacji jako remedium w kształceniu uczniów o specjalnych potrzebach, „Konteksty Pedagogiczne”, nr 1.

Janiszewska-Nieścioruk Z. Zaorska M. (2014), Prowłączające zmiany w systemie polskiej edukacji – nowe możliwości, ograniczenia i wyzwania, „Interdyscyplinarne Konteksty Pedagogiki Specjalnej”, nr 4.

Kosakowski Cz. (2003), Węzłowe problemy pedagogiki specjalnej, Toruń.

Krause A. (2003), Problemy integracji w szkole ogólnodostępnej [w:] Człowiek z niepełnosprawnością intelektualną, Z. Janiszewska-Nieścioruk (red.), Kraków, t. 1.

Krause A. (2010), Współczesne paradygmaty pedagogiki specjalnej, Kraków.

Maciarz A. (1987), Integracja społeczna dzieci niepełnosprawnych, Warszawa.

Maciarz A. (1990), Dzieci niepełnosprawne w szkole powszechnej, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze”, nr 10.

Maciarz A. (1999), Z teorii i badań społecznej integracji dzieci niepełnosprawnych, Kraków.

Maciarz A. (2010), Triada paradygmatów w pedagogice specjalnej [w:] Uczeń o specjalnych potrzebach w przestrzeni współczesnego systemu edukacji, (red.) Z. Janiszewska-Nieścioruk, Zielona Góra.

Pilecka W., Ozga A., Kurtek P. (red.) (2005), Dziecko ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w ekosystemie, Kielce.

Sadowska S. (2005), Ku edukacji zorientowanej na zmianę społecznego obrazu niepełnosprawnych, Toruń.

Sadowska S. (2006), Jakość życia uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, Kraków.

Schalock R.L. i in. (2010), Intellectual Disability: Definition, Classification, and Systems of Supports, Eleventh Edition, AAiDD.

Senge P.M. (2012), Piąta dyscyplina. Teoria i praktyka organizacji uczących się, Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa.

Szumski G. (2010), Wokół edukacji włączającej: efekty kształcenia uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim w klasach specjalnych, integracyjnych i ogólnodostępnych, Warszawa.

Wojciechowski F. 2007), Niepełnosprawność, rodzina, dorastanie, Warszawa.

Zamkowska A. (2009), Wsparcie edukacyjne uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim w różnych formach kształcenia na I etapie edukacji, Radom.

Zamkowska A. (2010), Modele wsparcia udzielanego uczniowi z niepełnosprawnością w szkole inkluzyjnej [w:] Uczeń o specjalnych potrzebach w przestrzeni współczesnego systemu edukacji, Z. Janiszewska-Nieścioruk (red.), Zielona Góra.

Zaorska M. (2014), Tyflopedagog wobec problemu aktywności życiowej – zawodowej i prozawodowej osób dorosłych z niepełnosprawnością wzrokową, Toruń.

Zaorska M. (2013), Preferencje edukacyjne (w obszarze edukacji ustawicznej) oraz rehabilitacyjne młodzieży i osób dorosłych niewidomych i/lub z resztkami wzroku [w:] Dziecko ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – pedagogiczne dylematy przestrzeni rozwoju integralnego, M.Z. Babiarz, M. Rutkowski (red.), Kielce.

Żółkowska T. (2004), Wyrównywanie szans społecznych osób z niepełnosprawnością intelektualną. Uwarunkowania i obszary, Szczecin.