Wczesna edukacja i opieka w Polsce na tle krajów UE – wyzwania dla polskiej polityki oświatowej

Iwona Chrzanowska

Abstrakt

Early childhood education and care in Poland and UE – challenges for Polish educational policy

The issue of early childhood education and care is particularly important in the context of demo- graphic indicators for the Polish, but also the EU. The aging of European society is a fact. The number of children under 5 years of age in the EU by 2030 will be decreased (the average rate – 7.6%). In Poland, the downward trend will be one of the highest in Europe (estimated at 25%). In this context, the quality of early childhood education and investment in human capital are among the main priorities. They will determine the future of country and society. The presented results of analyzes on the state of early childhood education and care in Poland and the EU will help to diagnose areas of educational activities necessary to reflect on the priorities and possibly also attitudes towards this stage of the education of children in our country.

Słowa kluczowe: wczesna edukacja i opieka, wyzwania, polityka oświatowa / early childhood education and care, challenges, educational policy
References

Chrzanowska I. (2010), Problemy edukacji dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością. Regionalna specyfika czy ogólnopolska tendencja, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.

Chrzanowska I. (2015), Uczeń z niepełnosprawnością w różnych formach edukacji [w:] W poszukiwaniu indywidualnych dróg wspierania rozwoju osób z niepełnosprawnością, red. A. Giryński, B. Szczupał, G. Szumski, Wydawnictwo APS, Warszawa.

Giza A. (red.) (2010), Edukacja małego dziecka, standardy, bariery, szanse, Fundacja Rozwoju Dzieci im Jana Amosa Komeńskiego, Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności, Warszawa.

Grzelak P., Kubicki P., Orłowska M. (2014), Realizacja badania ścieżek edukacyjnych niepełnosprawnych dzieci, uczniów i absolwentów. Raport końcowy, IBE, Warszawa.

Kinsella K., Velkoff V.A. (2001), The Demographics of Aging, „Aging Clin. Exp. Res”, 14.

Komisja Europejska//EACEA/Eurydice, 2014, Key Data on Early Childhood Education and Care in Europe – 2014 Edition, Eurydice Report (Kluczowe dane dotyczące wczesnej edukacji i opieki w Europie, Raport Eurydyce, Urząd Publikacji UE, Luksemburg 2014, s. 22–23.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, http://rodzina.gov.pl/edukacja/przedSzkola [dostęp: 11.03.2016].

Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach, § 19.1., pkt. 1 i 2, Dz. U. 2013, poz. 532.

Szweda-Lewandowska Z. (2012), Starzenie się i starość – ogólna charakterystyka [w:] P. Błędowski, B. Szatur-Jaworska, Z. Szweda-Lewandowska, P. Kubicki, Raport na temat sytuacji osób starszych w Polsce, IPiSS, Warszawa.

Śliwerski B. (2008), Problemy współczesnej edukacji. Dekonstrukcja polityki oświatowej III RP, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009, s. 58–59; B. Śliwerski, Edukacja pod prąd, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.

TIMSS and PIRLS 2011 Achievement Results in Reading, Mathematics, and Science, http://timssandpirls.bc.edu/data-release-2011.

Waszkielewicz A., Dumnick W. (2012), Finansowanie edukacji uczniów z niepełnosprawnościami [w:] Równe szanse w dostępie do edukacji osób z niepełnosprawnościami. Analiza i zalecenia, „Zasady równego traktowania prawo i praktyka”, nr 3, Rzecznik Praw Obywatelskich, Warszawa, www.rpo.gov.pl/pliki/13490881580.pdf [dostęp: 17.03.2016].