Postawy rodziców wobec edukacji włączającej w badaniach międzynarodowych

Anna Zamkowska

Abstrakt

Celem artykułu jest przegląd badań zagranicznych dotyczących postaw rodziców dzieci niepełnosprawnych wobec edukacji włączającej. Dokonano analizy 16 doniesień zagranicznych opublikowanych w latach 1998–2016, prowadzonych w krajach europejskich, w Australii i USA, oraz 3 doniesień polskich opublikowanych w latach 2011–2016. Do analizy wzięto pod uwagę publikacje spełniające kryterium szerszej prezentacji wyników i grupy badawczej złożonej z rodziców dzieci z niepełnosprawnością w wieku przedszkolnym i szkolnym. Wyniki badań międzynarodowych i polskich wskazują, że postawy wyrażane przez rodziców wobec edukacji włączającej są zróżnicowane, na ogół pozytywne i neutralne. Rodzice wymieniają zarówno wynikające z niej korzyści, głównie o charakterze społecznym, jak i wskazują na liczne braki w zakresie wsparcia edukacyjnego, dotyczące dostępności wsparcia edukacyjnego i możliwości zindywidualizowania procesu edukacji ich dzieci.

Attitudes of parents towards inclusive education in international research

The aim of the paper is to review foreign research on the attitudes of parents of disabled children towards inclusive education. The analysis included 16 foreign reports published in the years 1998–2016, conducted in European countries, in Australia and the US, and 3 Polish ones published in 2011–2016. The analysis took into account publications fulfilling the criterion of a broader presentation of results and a research group composed of parents of children with disabilities in preschool and school age. The results of international and Polish research indicate that the attitudes expressed by parents towards inclusive education are varied, generally positive and neutral. Parents mention both benefits resulting from it, mainly of a social nature, as well as indicate numerous deficiencies in educational support, regarding the availability of educational support and the possibility of individualizing the education process of their children.

Słowa kluczowe: rodzice, edukacja włączająca, uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, perspektywa międzynarodowa / parents, inclusive education, student with special educational needs, international perspective
References

Ćwirynkało K., Żyta A. (2014), Dlaczego edukacja włączająca nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem? Doświadczenia i plany edukacyjne wobec dzieci z zespołem Downa w relacjach matek, „Szkoła Specjalna”, nr 3 (274), s. 186–201.

de Boer A., Pijl S.J., Minnaert A. (2010), Attitudes of parents towards inclusive education: a review of the literature, „European Journal of Special Needs Education”, vol. 25, no. 2, s. 165–181.

Dimitrios K., Georgia V., Eleni Z., Asterios P. (2008), Parental Attitudes Regarding Inclusion of Children with Disabilities in Greek Education Settings, „Electronic Journal for Inclusive Education”, no. 2 (3), s. 1–13.

Doménech A., Moliner O. (2014), Families Beliefs About Inclusive Education Model, „Procedia – Social and Behavioral Sciences”, no. 116, s. 3286–3291.

Elkins J., van Kraayenoord Ch.E., Jobling A. (2003), Parents’ attitudes to inclusion of their children with special needs, „Journal of Research in Special Educational Needs”, vol. 3, no. 2, s. 122–129.

Gasteiger-Klicpera B., Klicpera Ch., Gebhardt M., Schwab S. (2012), Attitudes and experiences of parents regarding inclusive and special school education for children with learning and intellectual disabilities, „International Journal of Inclusive Education”, s. 1–19.

Kubicki P., Dudzińska A., Olcoń-Kubicka M. (2011), Wszystko jasne – dostępność i jakość edukacji dla uczniów niepełnosprawnych. Raport z działań w 2011, http://niegrzecznedzieci.

org.pl/wp-content/uploads/2012/07/Raport-koncowy-Wszystko-Jasne-2.doc [dostęp: 23.01.2019].

Leyser Y., Kirk R. (2004), Evaluating Inclusion: an examination of parent views and factors influencing their perspectives, „International Journal of Disability, Development and Education”, vol. 51 (3), s. 271–285.

Myoeliwczyk I. (2016), Inkluzja edukacyjna na etapie przedszkola w rozumieniu rodziców dzieci niepełnosprawnych, „Problemy Wczesnej Edukacji”, nr 2 (33), s. 166–180.

Narumanchi A., Bhargava S. (2011), Perceptions of parents of typical children towards inclusive education, Disability, „CBR and Inclusive Development”, vol. 22, no. 1.

Remziye C., Neriman A. (2016), The Opinions of Mothers of Children with Special Needs Regarding Inclusive Education, „Journal of Education and Training Studies”, vol. 4, no. 9, s. 154–161.

Soponaru C., Păduraru C., Dumbrava A., Stărică E. C., Iorga M. (2016), The attitudes of parents and teachers regarding the process of integration for children with special educational needs in the mainstream educational system, „Analele Ştiinţifice ale Universităţii »Alexandru Ioan Cuza« din Iaşi. Psihologie”, no. 2, s. 19–28.