Rola dziadków w rozwoju dziecka niesłyszącego

Katarzyna Plutecka

Abstrakt

Artykuł ma charakter empiryczny. Celem badań było uzyskanie odpowiedzi na pytanie, jak postrzegają realizowane przez siebie role dziadkowie i babcie wnuków niesłyszących? W badaniu wzięło udział 109 osób starszych, które są babciami (54 osoby) i dziadkami (55 osób). Badania miały charakter eksploracyjny. Analiza materiału empirycznego pozwoliła zdiagnozować reakcje dziadków i babć na uzyskaną diagnozę uszkodzenia słuchu ich wnuka. Ponadto osoby starsze zaprezentowały funkcje wykonywane w rodzinie, a także przyczyny, które utrudniały im wykonywanie powyższych funkcji, i wskazały konsekwencje uszkodzenia słuchu dla rozwoju dziecka. Dziadkowie i babcie również podkreślali potrzebę wielowymiarowego wsparcia społecznego, dostosowanego do ich możliwości i dostosowanego do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych niesłyszącego wnuka.

The role of grandparents in the development of a deaf child
The article is empirical. The aim of the research was to answer the question: how do they perceive the roles of grandparents and grandmothers of the deaf grandchildren? The study involved 109 elderly people who are grandmothers (54 people) and grandparents (55 people). The research was exploratory. The analysis of the empirical material allowed to diagnose the reactions of grandparents and grandmothers to the news about the damage to the grandson of their grandson. In addition, older people identified functions performed in the family, as well as the reasons that made it difficult for them to perform the above functions and indicated the consequences of hearing impairment for the child's development. Grandparents and grandmothers also emphasized the need for multidimensional social support, tailored to their capabilities and adapted to the developmental and educational needs of the deaf grandchild.

Keywords: grandparents, grandmothers, family role, deaf grandchild

Słowa kluczowe: dziadkowie, babcie, rola w rodzinie, niesłyszący wnuk
References

Bengston V.L. (1985), Diversity and symbolism in grandparent roles [w:] V.L. Bengtson, J.F. Robertson (eds.), Grandparenthood Beverly Hills, CA: Sage: 11-26.

Bristor M.W. (2003), Individuals and family systems in their environments, Dubuque, IA: Kendall/ Hunt.

Buszman K., Brandt A. (2015), Różne oblicza starości i międzypokoleniowych relacji rodzinnych z perspektywy dorosłych wnuków, Społeczeństwo i Edukacja, 17(2): 79-91.

McNee Chelsea M., Jackson Carla W. (2012), The Experiences and Involvement of Grandparents in Hearing Detection and Intervention, Topics in Early Childhood Special Education, 32(2): 122-128, Hammill Institute on Disabilities.

Dyczewski L. (2002), Więź między pokoleniami w rodzinie, TN KUL, Lublin.

King V., Elder G.H. (1998), Perceived self-efficacy and grandparenting, Journal of Gerontology: Social Sciences, 53, 249-257.

Kułaczkowski J. (2010), Pedagogika rodziny [w:] B. Śliwerski (red.), Pedagogika, t. 4, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne, Gdańsk.

Linville P. (1987), Self complexity as a cognitive buffer against stress related illness and depression, Journal of Personality and Social Psychology, 52 (4): 663-676.

Luterman D.M. (1987), Deafness in the family, MA: College Hill, Boston.

Smith P.K., Drew L., M. (2004), Grandparents' Role in Family Systems with a Deaf Child: An Exploratory Study, American Annales of the Deaf, 143(3): 260-267.

Morton Diane D. (2000), Beyond parent education: The impact of expended family dynamics in deaf education, American Annals of the Deaf, 145(4): 359-365.

Nowicka A. (2008), Starość jako faza ¿życia człowieka [w:] A. Nowicka (red.), Wybrane problemy osób starszych, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków: 17-26.

Nybo W.L., Scherman A., Freeman P.L. (1998), Grandparents' role in family systems with a deaf child: An exploratory study, American Annals of the Deaf, 143(3): 260-267.

Pieńkos M. (2015), Dziadkowie w wychowaniu wnuków na podstawie opinii osób młodych i starszych, Forum Pedagogiczne, 2: 279-289.

Steuden S. (2011), Psychologia starzenia się i starości, PWN, Warszawa.

Wawrzyniak J.K. (2011), Opiekuńczo-wychowawcza rola dziadków w rodzinie, Pedagogika Rodziny, 1/2: 95-103.

Zaidman-Zait A. (2007), Parenting a child with a cochlear implant: A critical incident study, Journal of Deaf Studies and Deaf Education, 12(2): 221-241.

Zięba-Kołodziej B. (2012), Rola dziadków w ¿życiu rodziny [w:] D. Serdyńska (red.), Uczestnictwo społeczne w średniej i późnej dorosłości, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz: 138-151.