Trendy techno-edukacyjne a potrzeba rozwijania kompetencji przyszłości. Wyzwania edukacji uczestnictwa

Grzegorz Stunża

Abstrakt

Artykuł podejmuje temat aktualnych trendów technologicznych w edukacji. Wskazuje je, akcentując, że funkcjonują w kontekście przemian związanych z czwartą rewolucją technologiczną. Zwraca uwagę, jak istotna dla pedagogiki, w tym pedagogiki specjalnej, jest refleksja nad skutkami korzystania z nowych technologii. Niezmiernie ważne jest także projektowanie zastosowań nowości oraz fakt, że nie da się myśleć o ich korzystaniu i przygotowywaniu do używania ich (oraz kolejnych technologii) bez namysłu pedagogicznego. Rozpatrując nowości przez pryzmat umiejętności, wiedzy, ale równie mocno przekazywanych wartości. W tym celu autor sięga do pojęcia kultury uczestnictwa i próbuje na nowo przyjrzeć się możliwościom budowania otwartej, dialogicznej kultury nastawionej na twórczą partycypację i współpracę jej uczestników i uczestniczek, w oparciu o powszechnie dostępne nowe technologie. Tekst porusza wątek kompetencji przyszłości, które będą niezbędne do rozwoju kultury i edukacji uczestnictwa oraz aktywnego wykorzystywania nowości w edukacji (i nie tylko). Słowa kluczowe: kultura uczestnictwa, edukacja uczestnictwa, pedagogika cyfrowa, edukacja cyfrowa, kompetencje przyszłości
 

Techno-educational trends and the need to develop future competences. Challenges of participatory education
The article deals with current technological trends in education. It points them out, emphasizing that they function in the context of changes associated with the fourth technological revolution. It draws attention to the importance of reflection on the effects of using new technologies for pedagogy, including special pedagogy. It is also extremely important to design applications of new products and the fact that you cannot think about using them and preparing to use them (and subsequent technologies) without pedagogical reflection. Considering new products through the prism of skills and knowledge, but also of transmitted values. To this end, the author draws on the concept of participatory culture and tries to look again at the possibilities of building an open, dialogical culture focused on the creative participation and cooperation of its participants based on widely available new technologies. The article touches on the topic of future competences, which will be necessary for the development of culture and participatory education as well as for the active use of novelties in education (and more).

Keywords: participatory culture, participatory education, digital pedagogy, digital literacy, future competences

Słowa kluczowe: kultura uczestnictwa, edukacja uczestnictwa, pedagogika cyfrowa, edukacja cyfrowa, kompetencje przyszłości
References

Education Technology Trends for 2018 (2018), Acer for Education, https://eu-acerforeducation.acer.com/education-trends/8-education-technology-trends-for-2018/ [dostęp: 10.12.2019].

Bomba R., Czarnecki S., Stunża G.D. (2016), Tylko dostęp? Koniec kultury uczestnictwa, Kultura Współczesna, 1(89).

Chaudron S., Di Gioia R., Gemo M. (2018), Young Children (0-8) and Digital Technology. A qualitative study across Europe, European Comission.

Furmanek W. (2018), Najważniejsze idee czwartej rewolucji przemysłowej (industrie 4.0), Dydaktyka Informatyki, 13.

Future of the Classroom. Emerging Trends in K-12 Education Global Edition (2019), Google for Education, http://services.google.com/fh/files/misc/future_of_the_classroom_emerging_
trends_in_k12_education.pdf [dostęp: 18.12.2019].

Głomb K. (red.) (2018), Smartfon jako osobiste narzędzie edukacyjne ucznia, Kometa Sieć Edukacji Cyfrowej.

Jarman B. (2019), 2019 EdTech Trends You Should Be Excited About. eLearning Industry, https://elearningindustry.com/2019-edtech-trends-excited [dostęp: 12.12.2019].

Jenkins H., Clinton K., Purushotma R., Robison A., Weigel M. (2006), Confronting the Challenges of Participatory Culture. Media Education for the 21st Century, MacArthur Foundation.

Jenkins H. (2005), Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Ong T. (2018), Lego’s new Alexa skill has voice-guided instructions and tells stories. “The Verge” 03.05.2018, https://www.theverge.com/2018/5/3/17314100/lego-duplo-stories-interactiveskill-amazon-alexa [dostęp: 15.12.2019].

Pokolenie „Alfa”. Raport (2019), Leader Sheep, Łódź.

Pyżalski J., Zdrodowska A., Tomczyk Ł., Abramczuk K. (2018), Polskie badanie EU Kids Online 2018. Najważniejsze wyniki i wnioski, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Resnick M. (2018), Lifelong Kindergarten: Cultivating Creativity through Projects, Passion, Peers, and Play, The MIT Press.

Stunża G.D. (2018), Wyzwania kultury i edukacji uczestnictwa. Pokolenie Z i pokolenie Alfa, Edukator Medialny, Gdańsk.

Stunża G.D., Bomba R., Siuda P., Stachura K. (2015), Dwa zero czy zero? Blogi o tematyce kulturalnej a przemiany kultury uczestnictwa, Instytut Kultury Miejskiej, Gdańsk.

Stachura K., Stunża G.D. (2016), Wstęp. Kultura i edukacja od nowa. Bez granic między rozważaniem a działaniem [w] K. Stachura, G.D. Stunża (red.), Kultura od nowa. Badania – trendy – praktyka”, Instytut Kultury Miejskiej, Gdańsk:.

Tanaś M. i in. (2016), Nastolatki 3.0. Wybrane wyniki ogólnopolskiego badania uczniów w szkołach, NASK.

TheCommonSense Census: Media Use by Kids Age Zero to Eight (2017),CommonSense. The key role of EdTech in Special Education (2019), Acer for Education, https://eu-acerforeducation.acer.com/education-trends/the-key-role-of-edtech-in-special-education/ [dostęp: 17.12.2019].

Will Robots Take My Job, https://willrobotstakemyjob.com/ (dostęp: 12.12.2019).

Włoch R., Śledziewska K. (2019), Kompetencje przyszłości. Jak je kształtować w elastycznym ekosystemie edukacyjnym, DELab UW, Warszawa.

Wojewodzic K. (2018), Trendy w edukacji i edtech 2018-2020, 3. Forum Aplikacji i Gier Mobilnych, https://youtu.be/YbEhywB8nZY [dostęp: 14.12.2019].

Wojewodzic K. (2018), 6 trendów EdTech, które mają znaczenie, https://gomobi.pl/blogi/6-trendow-edtech-ktore-maja-znaczenie/ [dostęp: 15.12.2019].