Rys historyczny oręża polskiego

Grzegorz Piątkiewicz

Abstrakt

W artykule przedstawiono rys historyczny oręża polskiego w pięciu epokach, tj.: epoce rycerstwa, epoce wojsk zaciężnych, epoce wojska stałego, epoce wojska narodowego oraz epoce współczesnej. W obliczu dzisiejszych wydarzeń na Ukrainie polskie siły zbrojne, które są odpowiedzialne za ochronę granic, pełnią jedną z ważniejszych funkcji w państwie. Artykuł Rys historyczny oręża polskiego ma na celu wprowadzenie oraz przedstawianie czytelnikom procesu zmian zachodzących w wojsku polskim począwszy od jego początków, tj. IX wieku, a skończywszy na czasach współczesnych. Członkostwo Polski w sojuszu NATO, a także opublikowana 23 kwietnia 2022 roku ustawa o obronie Ojczyzny są w dniu dzisiejszym podstawą kierunku rozwoju Polskich Sił Zbrojnych oraz fundamentem bezpieczeństwa obywateli Rzeczpospolitej Polskiej.


Historical Outline of Polish Arms

The article presents a historical outline of Polish arms in five eras viz: The Age of Chivalry, the Age of the Armed Forces, the Age of the Regular Army, the Age of the National Army and the Modern Age. In view of today’s events in Ukraine, the Polish armed forces, which are responsible for protecting the borders, play one of the most important roles in the State. The article “A Historical outline of the Polish Armed Forces” aims to introduce and present to readers the process of changes taking place in the Polish Army starting from its beginnings, i.e. the 9th century, and ending in modern times. Poland’s membership in the NATO alliance, as well as the Law on the Defense of the Fatherland, published on 23rd April 2022, are today the basis of the direction of development of the Polish Armed Forces and the foundation of the security of the citizens of the Republic of Poland.

Keywords: Polish Army, NATO, Ukraine, Homeland Defence Act

Słowa kluczowe: wojsko polskie, NATO, Ukraina, ustawa o obronie Ojczyzny
References

Baszkiewicz, J. (1997). Francja. Warszawa: Wydawnictwo Trio.

Biegański, W. (1988). Szczurami Tobruku ich zwali. Z dziejów walk polskich formacji wojskowych w Afryce Północnej w latach 1941–1943. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.

Bungay, S. (2010). Bitwa o Anglię. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Chodakiewicz, M. J. (2008) Po zagładzie. Stosunki polsko-żydowskie 1944–1947. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu.

Dronicz S. (2002). Wojsko i politycy. Warszawa: Cinderella Books.

Gella, A. (1988). Zagłada Drugiej Rzeczypospolitej 1945–1947. Warszawa: Cinderella Books.

Gembarzewski, B. (1964). Żołnierz polski. Ubiór, uzbrojenie i oporządzenie od wieku XI do roku 1960: t. 3. Od 1797 do 1814 roku. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej.

Gilbert, M. (2003). Pierwsza wojna światowa. Poznań: Wydawnictw o Zysk i S-ka.

Herbst, S. (1983). Z dziejów wojskowych powstania kościuszkowskiego 1794 roku. Warszawa: Książka i Wiedza.

Jędrzejewicz, W. (2002). Józef Piłsudski 1867–1935. Warszawa: Wydawnictwo LTW.

Kajetanowicz, J. (2013). Wojsko Polskie w systemie bezpieczeństwa państwa 1945–2010. Częstochowa: Wydawnictwo im. Stanisława Podobińskiego Akademii im. Jana Długosza.

Kądziela, Ł. (1993). Między zdradą a służbą Rzeczypospolitej. Fryderyk Moszyński w latach 1792–1793. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen.

Kowalski, L. (2012). Jaruzelski. Generał ze skazą. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Kozłowski, E., Wrzosek, M. (1973). Dzieje oręża polskiego 1794–1938. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej.

Koźmiński, K. (1967). Książę Józef Poniatowski 1763–1813. Warszawa: Wydawnictwo

Ministerstwo Obrony Narodowej.

Kukiel, M. (1949). Zarys historii wojskowości w Polsce. Londyn: Wydawnictwo Orbis.

Kutzner, J., Tym, J. S. (2010). Polska 1 Dywizja Pancerna w Normandii. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm.

Lipiński, W. (2016). Walka zbrojna o niepodległość Polski w latach 1905–1918. Łomianki: Wydawnictwo LTW.

Łepkowski, T. (1980). O polsko-antylskim dramacie początków XIX w. Przegląd Historyczny, 71(4), 809–817.

Machynia, M., Srzednicki, C. (1999). Oficerowie wojska koronnego. Artyleria i wojska inżynieryjne. „Oficerowie Rzeczypospolitej Obojga Narodów 1777–1794”. Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Majewski, W., Nowak, T. M., Teodorczyk, J. (1990). Polskie tradycje wojskowe. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej.

Materski, W. (2005). Na widecie. II Rzeczpospolita wobec Sowietów 1918–1943. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm.

Miśkiewicz, B. (2006). Wojsko Polskie w XX wieku. Poznań: Wydawnictwo Kurpisz.

Moczulski, L. (2009). Wojna polska. Warszawa: Wydawnictwo Bellona.

Nadolski, A. (1979). Broń i strój rycerstwa polskiego w średniowieczu. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Niewiński, A. (red.) (2019). Przekaz informacji o wojnie i na wojnie. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V.

Nowa Encyklopedia Powszechna PWN. (2004). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Nowak, T. M., Wimmer, J. (1981). Historia oręża polskiego 963–1795. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Odziemkowski, J. (2004). Leksykon wojny polsko-rosyjskiej 1919–1920. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm.

Pachoński, J. (1981). Generał Jan Henryk Dąbrowski 1755–1818. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej.

Paczkowski, A. (2005). Pół wieku dziejów Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Pałka, J., Poksiński, J. (2015). Michał Żymierski 1890–1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu.

Pawliszczew, M. (2003). Tygodnie polskiego buntu (t. 2). Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona.

Pertek, J. (1990). Wielkie dni małej floty. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Piekart, A., Chałupka, M. (2014). Modernizacja techniczna SZ RP od 1990 roku – uzbrojenie i wyposażenie indywidualne żołnierzy na przykładzie wojsk lądowych i wojsk specjalnych. Dokonania i perspektywy na przyszłość. Obronność – Zeszyty Naukowe Wydziału Zarządzania i Dowodzenia Akademii Obrony Narodowej, 1(9), 129–145.

Pioro, T. (1994). Armia ze skazą. Warszawa: Czytelnik.

Ramotowska, F. (2000). Tajemne państwo polskie (t. 2). Warszawa: Wydawnictwo DiG.

Rokicki, K. Stępień, S. (red.) (2009). W objęciach Wielkiego Brata. Sowieci w Polsce 1944–1993. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Rostworowski, E. (2009). Historia Powszechna. Wiek XVIII. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Roszkowski, W. (2003). Najnowsza historia Polski 1914–1945 (t. 1). Warszawa: Świat Książki.

Samsonowicz, H., Wyczański, A. (2006). Historia Polski. Polska 1586–1831. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Sikorski, J. (1975). Zarys historii wojskowości powszechnej do końca wieku XIX. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej

Sułek, Z. (1966). Wojskowość polska w latach 1764–1794. W: J. Sikorski (red.), Zarys dziejów wojskowości polskiej do roku 1864: t. 2. 1648–1864 (s. 174–267).  Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej.

Urbankowski, B. (1997). Józef Piłsudski: Marzyciel i strateg. Warszawa: Wydawnictwo Alfa.

Wrzosek, M. (1990). Polski czyn zbrojny podczas pierwszej wojny światowej 1914–1918. Warszawa: Wydawnictwo Wiedza Powszechna.

Wyszczelski, L. (2010). Wojna polsko-rosyjska 1919–1920. Warszawa: Wydawnictwo Bellona.