Analiza technologii malarskiej Maksymiliana Gierymskiego z wykorzystaniem nieinwazyjnych technik badawczych na przykładzie obrazu „Jabłoń nad potokiem”

Elżbieta Zygier,

Anna Klisińska-Kopacz,

Piotr Frączek

Abstrakt

Maksymilian Gierymski’s works (1846–1874) have had a great impact on the development of Polish art and have inspired many generations of young artists. However despite Maksymilian Gierymski’s unquestionable artistry, his works acclaimed by art critics and art historians, his painting technique has never been examined. Recently the technology used in several dozens of his paintings has been examined under a research project carried out at the National Museum in Kraków. Ultraviolet and infrared photos as well as X-ray pictures of all paintings have been taken. The content of the painting layer was examined using X-ray fluorescence method. The examination has shown that Gierymski’s painting method is consistent throughout all his creative years. Many characteristic features have been identified, in particular regarding the method of landscape painting, expressed in the choice of painting media and techniques.
The painting Apple Tree Over a Stream is an example of a layered-construction composition, using a brown underpainting layer obtained through the use of iron pigments, which help to define the color values of the final painting.
 

Słowa kluczowe: Maksymilian Gierymski, technika malarska, pigmenty, podobrazie
References

Artioli G., Scientific Methods and Cultural Heritage, Oxford 2010.

Bogucki J., Gierymscy, Warszawa 1959.

Dobrowolski T., Malarstwo polskie 1764–1964, Wrocław 1968.

Dobrowolski T., Malarstwo polskie ostatnich dwustu lat, Wrocław 1989.

Dobrowolski T., Nowoczesne malarstwo polskie, t. 2, Wrocław 1960.

Doerner M., The materials of the artist and their use in paintings, San Diego 1984.

Doleżyńska-Sewerniak E., Materiały malarskie i technika w obrazach olejnych Aleksandra
Gierymskiego
, Toruń 2010, s. 29.

Eastaugh N., Walsh V., Chaplin T., Siddall R., Pigment Compendium. A Dictionary and Optical Microscopy of Historical Pigments, London–New York 2008.

Hopliński J.,Farby i spoiwa malarskie, wyd. II, Wrocław 1990.

Krypczyk A., Niedokończone dzieło. Życie i twórczość Maksymiliana Gierymskiego [w:] Maksymilian Gierymski. Dzieła. Inspiracje. Recepcja, katalog 186, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 2014, s. 53–186.

Maksymilian i Aleksander Gierymscy. Listy i notatki, oprac. J. Starzyński, H. Stępień, Wrocław 1973.

Malarstwo polskie XIX wieku, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 2001.

Mayer R., The Artists’s Handbook of Materials and Techniques, New York 1991.

Micke-Broniarek E., Maksymilian Gierymski, Wrocław 2002.

Rouba Bogumiła J., Budowa technologiczna obrazów XIX-wiecznych malowanych na handlowych podobraziach płóciennych i problematyka ich konserwacji, Rozprawy – Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń 1988.

Rouba Bogumiła J., Płótno jako podobrazia malarskie, „Ochrona zabytków” 1985, XXXVIII,
s. 222–224.

Sarkowicz D., Klisińska-Kopacz A., Sieklucka M., Badania Portretu kobiety na palecie (1884) autorstwa Henryka Siemiradzkiego, „Rozprawy Muzeum Narodowego w Krakowie”,t. VI, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 2013.

Sprawozdania i rozprawy Muzeum Narodowego w Krakowie. Rok 1951, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 1952.

Stępień H., Maksymilian Gierymski. Obraz i słowo, Warszawa 1983.

Stępień H., Malarstwo Maksymiliana Gierymskiego, Wrocław 1979.

Sygietyński A., Maksymilian Gierymski, Nauka i sztuka, t. IV, Lwów 1906.

Szpor J., Michałowski nieznany. Materiały malarskie i technika w obrazach Piotra Michałowskiego, Warszawa 1991.

Ślesiński W., Techniki malarskie, spoiwa organiczne, Warszawa 1984.

Techniki analityczne w konserwacji zabytków, Seminarium i warsztaty, 6–9.06.2006, Polska Akademia Nauk, Gdańsk.

Zygier E., Klisińska-Kopacz A., Frączek P., Technika i technologia malarska Maksymiliana Gierymskiego [w:] Maksymilian Gierymski. Dzieła. Inspiracje. Recepcja, katalog wystawy,
Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 2014, s. 257–301.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.