Between an object and a tale: Strategies of local narratives construction in semi-peripheral museums

Dominik Porczyński,

Lenka Vargova

Abstrakt

The primary aim of this article is to single out and interpret the processes of constructing images of locality in regional museums in the Podkarpackie Province and in the Košice Region, as well as to indicate phenomena which affect these processes. We are interested primarily in discussing individual components of legacy (local, national, material, immaterial, etc.) and using them to build a sense of identity in museum visitors. Relying on the principles of the new museology: “protect –examine –inform”, we focus on the last of these spheres, which refers directly to the practice of creating meanings that engage both museologists and the public.

When we single out the field of research, we position the subject of our inquiry in the context of the theory of globalisation, which means that we regard the specified areas as peripheral within semi-peripheral countries. This specification of the field is supposed to help us determine whether local museums in Central Europe still function within the framework of the traditional (modernist) paradigm or whether they have fully or partially implemented the principles of the “new museology”.

In the course of the analysis, we show that the process of constructing locality is a matter of control over legacy and its interpretations. However, it is not an action which depends solely on a museologist, who has to deal with time pressure and the availability and completeness of a collection when creating his or her narrative. It means that in reference to educational museum activities, we should rather talk about multiple images of locality, the construction of which is affected by various factors.

The material was gathered from in-depth interviews conducted in selected Polish and Slovak museums, thanks to which this article reflects primarily the museologists’perspective on the problems in question.

* Tekst powstał na podstawie badańrealizowanych w 2017 r., sfinansowanych w ramach dotacji celowej MNiSW służącej rozwojowi młodych naukowców oraz uczestników studiów doktoranckich przyznanej przez Wydział Socjologiczno-Historyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Słowa kluczowe: globalisation, new museology, constructivism, local identity, museum education / globalizacja, nowa muzeologia, konstruktywizm, tożsamość lokalna, edukacja muzealna
References

Anderson B., Wspólnoty wyobrażone. Rozważania o źródłach i rozprzestrzenianiu się nacjonalizmu, transl. S. Amsterdamski, Kraków 1997.

Ashworth G., Planowanie dziedzictwa, transl. M. Duda-Gryc, Kraków 2015.

Berger P., Luckmann Th., Społeczne tworzenie rzeczywistości, transl. J. Niżnik, Warszawa 1983.

Charmaz K., Teoria ugruntowana. Praktyczny przewodnik po analizie jakościowej, przeł. B. Komorowska, Warszawa 2009.

Clifford J., Routes. Travel and translation in the late 20th century, Cambridge, London 1997.

Clifford J., Kłopoty z kulturą. Dwudziestowieczna etnografia, literatura i sztuka, przeł. E. Dżurak, J. Iracka, E. Klekot, M. Krupa, S. Sikora, M. Sznajderman, Warszawa 2000.

Giulianotti R., Robertson R., Forms of glocalization: globalization and the migration strategies of Scottish football fans in North America’, “Sociology” 2007, No. 41 (133), pp. 133–152.

Hein G.E., The constructivist Museum, “Journal for Education in Museums” 1995, No. 16, pp. 21–23.

Hudson K., A social history of museums, London 1975.

Kisiel P., Muzeum sztuki wobec zmieniającej się roli kultury [in:] Sfera publiczna – przestrzeń muzeum. O zmieniającej się roli instytucji kultury, ed. E. Nieroba, B. Cymbrowski, Opole 2016, pp. 33–48.

Kurczewska J., Dwie ideologie lokalności z narodem w tle, “Kultura i Społeczeństwo” 2003, No. 47 (3), pp. 131–147.

Kurczewska J., Europeizacja społeczności lokalnych jako problem badawczy [in:] Oblicza lokalności. Ku nowym formom życia lokalnego, ed. J. Kurczewska, Warszawa 2008, pp. 25–53.

Levitt P., Artifacts and allegiances: How museums put the nation and the world on Display, Berkeley 2015.

Lyotard J.-F., Kondycja ponowoczesna, przeł. M. Kowalska, Warszawa 1997.

Nieroba E., Pomiędzy dobrem wspólnym a elitarnością, Opole 2016.

Ossowski S., U podstaw estetyki [in:] S. Ossowski, Dzieła, Warszawa 1966.

Porczyński D., Kosiek T., Muzea podkarpackie 2004–2014. Globalizacja i europeizacja a przeobrażenia lokalnych instytucji kultury, Rzeszów 2016.

Prösler M., Museums and globalization [in:] Theorizing museums: Representing identity and diversity in a changing world, ed. Sh. Macdonald, G. Fyfe, Sociological Review Monograph Series, Oxford 1996, pp. 21–44.

Robertson R., Globalization: Social theory and global culture, London 1992.

Skutnik J., Muzeum sztuki współczesnej jako przestrzeń edukacji, Katowice 2008.

Smith Ch.S., Museums, artefacts, and meanings [in:] The new museology, ed. P. Vergo, London 1989, pp. 6–21.

Stopa M., New boundaries: Regional consciousness in the Polish Subcarpathian Voivodship [in:] Borders and fields, cultures and places: Cases from Poland, ed. D. Wojakowski, Kraków 2008, pp. 31–46.

Tilden F., Interpreting our heritage, Chapel Hill 1977.

Urry J., How societies remember the past [in:] Theorizing museums, ed. Sh. Macdonald, G. Fyfe, Sociological Review Monograph Series, Oxford 1996, pp. 45–68.

Vergo P., Introduction [in:] P. Vergo, The new museology, London 2006, pp. 1–5.

Wallerstein I., Analiza systemów-światów, przeł. K. Gawlicz, Warszawa 2004.

Weil S.E., Rethinking the Museum [in:] idem, Rethinking the museum and other meditations, Washington 1990, pp. 57–67.

Wojakowski D., Kultura lokalna czyli węzeł symboliczny. Z doświadczeń badacza współczesnych społeczności pogranicza wschodniego Polski [in:] Oblicza lokalności. Różnorodność miejsc i czasu, ed. J. Kurczewska, Warszawa 2006, pp. 127–144.

Znaniecki F., Współczesne narody, Warszawa 1990.

Zolberg V., Museums as contested sites of remembrance: The Enola Gay Affair [in:] Theorizing museums: Representing identity and diversity in a Changing World, ed. Sh. Macdonald, Gordon Fyfe, Sociological Review Monograph Series, Oxford 1996, pp. 69–82.