State security as exemplified by the fight against terrorism: a choice between the well-being of the individual and the well-being of the community

Remigiusz Rosicki

Abstrakt

The objective scope of the analysis encompasses special measures used in the fight against terrorism in the context of ethical and constitutional principles attributed to a democratic state ruled by law and a liberal democracy. A practical example of a special measure used in the fight against terrorism, and presented in the text, is furnished by the content of one of the articles in the Polish Aviation Law, which was found unconstitutional in 2008. The content of this article made it possible for an administrative authority to make a decision with regard to consenting to the destruction of a civil aircraft, if it was used as a means of terrorist attack. The main purpose of the paper is to consider the acceptable scope of radical measures in the fight against terrorism, while taking into account the reinterpretation of priorities in the hierarchy of legal principles. In order to elaborate the objective scope of the analysis, the following research question is phrased: To what extent is it possible to sacrifice the well-being of the individual (dignity, rights and freedoms) for the sake of the common good (security)?

The adopted analysis methodology is based on a thought experiment consisting in the reinterpretation of ethical principles and the values of the constitutional norms in a democratic state ruled by law and a liberal democracy. With the benefit of essentialist reduction, it is posited that the two competing constitutional principles are the principle of dignity and the principle of the common good; they can be reduced to, for instance, protection of the life of an individual or of members of the community as a whole.

Abstrakt

Zakres przedmiotowy analizy obejmuje zagadnienie szczególnych środków walki z terroryzmem w kontekście zasad etycznych i konstytucyjnych przypisanych demokratycznemu państwu prawa i demokracji liberalnej. Przykładem praktycznym szczególnego środka walki z terroryzmem zaprezentowanym w tekście jest treść jednego z artykułów polskiego Prawa lotniczego, który został uznany za niekonstytucyjny w 2008 roku. Treść artykułu dawała możliwość podjęcia decyzji przez organ administracji publicznej w zakresie wyrażenia zgody zniszczenia cywilnego statku powietrznego w sytuacji, gdy ten użyty jest jako środek ataku terrorystycznego.

Głównym celem pracy jest rozważanie zakresu dopuszczalności stosowania radykalnych środków walki z terroryzmem przy uwzględnieniu reinterpretacji priorytetów w hierarchii zasad prawnych. W celu uszczegółowienia zakresu przedmiotowego analizy zaprezentowano następujące pytanie badawcze: W jakim zakresie możliwe jest poświęcenie dobra jednostki (godności, praw i wolności) na rzecz dobra wspólnego (bezpieczeństwa)? Metoda analizy opiera się na eksperymencie myślowym polegającym na reinterpretacji zasad etycznych i wartości norm konstytucyjnych w demokratycznym państwie prawa i demokracji liberalnej. Przyjęto za pomocą redukcji esencjonalnej, że dwie rywalizujące ze sobą zasady konstytucyjne, to zasada godności i zasada dobra wspólnego, które mogą być sprowadzone np. do ochrony życia jednostki lub członków wspólnoty jako całości.

Słowa kluczowe: terrorism, aviation terrorism, security, state of higher necessity, human rights and freedoms, common good, terroryzm, terroryzm lotniczy, bezpieczeństwo, stan wyższej konieczności, prawa i wolności człowieka, wspólne dobro
References

Arendt H., Kondycja ludzka, Warszawa 2010, Fundacja Aletheia.

Arystoteles, Etyka nikomachejska, Warszawa 2012, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Arystoteles, Polityka, Warszawa 2012, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Awad E. et al., The Moral Machine experiment, “Nature” 2018, vol. 563.

Berger P.L., Luckmann T., Społeczne tworzenie rzeczywistości, Warszawa 2010, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Blaszke M., Umowa społeczna J.J. Rousseau: polityka i racjonalność, “Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej” 1987, t. 32.

Buchner W., Wojna i konkwista. Hiszpańska myśl polityczna Złotego Wieku, Kraków 2007, Ośrodek Myśli Politycznej.

Chalk P., The Response to Terrorism as a Threat to Liberal Democracy, “Australian Journal of Politics and History”1998, no. 3.

Chalk P., West European Terrorism and Counter-Terrorism. The Evolving Dynamic, London 1996, Palgrave Macmillan.

Cristi R., Carl Schmitt and authoritarian liberalism, Llandybie 1998, University of Wales Press.

Davis D.W., Silver B.D., Civil Liberties vs. Security: Public Opinion in the Context of the Terrorist Attacks on America, “The American Journal of Political Science”2004, no. 1.

Dobro wspólne. Problemy konstytucyjnoprawne i aksjologiczne, Wołpiuk W.J. (ed.), Warszawa 2008, Wyższa Szkoła Zarządzania i Prawa im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie.

Dobro wspólne. Teoria i praktyka, W. Arndt, F. Longchamps de Berier, K. Szczucki (eds.), Warszawa 2013, Wydawnictwo Sejmowe, Fundacja “Utiriusque iuris”.

Freeden M., The political Theory of Political Thinking, Oxford 2013, Oxford University Press.

Furlong P., Marsh D., Ercan S.A., A Skin Not a Sweater: Ontology and Epistemology in Political Science, in: Theory and methods in political science, V. Lowndes, D. Marsh, G. Stoker (eds.), Basingstoke 2010, Red Globe Press.

Gabriel-Węglowski M., Działania antyterrorystyczne. Komentarz, Warszawa 2018, Wolters Kluwer.

Garcia B.E., Geva N., Security Versus Liberty in the Context of Counterterrorism: An Experimental Approach, “Terrorism and Political Violence”2016, issue 1.

Gasztold A., Gasztold P., The Polish Counterterrorism System and Hybrid Warfare Threats, “Journal Terrorism and Political Violence” 2020.

Grabler A., Epistemologia. Sandwiczowa teoria wiedzy, Kraków 2019, Wydawnictwo Universitas.

Hunter L.Y., Terrorism, Civil Liberties, and Political Rights: A Cross-National Analysis, “Studies in Conflict & Terrorism”2016, issue 2.

Jaeger W., Paideia: The Ideals of Greek Culture. Vol. I: Archaic Greece. The Mind of Athens, Oxford 1946, Oxford University Press.

Kaczorowski P., Polityczność jako sposób egzystencji podmiotu zbiorowego. Koncepcja Carla Schmitta, in: Koncepcje polityki, W. Wesołowski (ed.), Warszawa 2009, Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Kamm F.M., Harming Some to Save Others, “Philosophical Studies”1989, no. 3.

Koncepcje polityki, W. Wesołowski (ed.), Warszawa 2009, Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Lis R., Jean Bodin, John Locke i Jean Jacques Rousseau. O paradoksie suwerenności i ludowładztwa oraz próbach jego rozwiązania, “Studia Polityczne” 2014, no. 34.

Ludwisiak M., Postać Jana Jakuba Rousseau i jego wpływ na współczesnych, “Acta Universitatis Lodziensis. Folia historica”2007, no. 81.

Machiavelli N., The Prince, Cambridge 2008, Cambridge University Press.

Opara S., Tyrania złudzeń. Studia z filozofii polityki, Warszawa 2009, MUZA.

Pańkow I., Pańkow J., Polityka jako sztuka skutecznego rządzenia: Niccolo Machiavelli, in: Koncepcje polityki, W. Wesołowski (ed.), Warszawa 2009, Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Parsons C., Constructivism and Interpretive Theory, in: Theory and methods in political science, D. Marsh, G. Stoker (eds.), Basingstoke 2010, Red Globe Press.

Pasterczyk P., Koncepcja umowy społecznej i natury człowieka u J.J. Rousseau w świetle teorii pożądliwości mimetycznej R. Girarda, “Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria” 2012, no. 4 (84).

Piechowiak M., Filozoficzne podstawy rozumienia dobra wspólnego, “Kwartalnik Filozoficzny” 2003, no. 2.

Piechowiak M, Prawne a pozaprawne pojęcia dobra wspólnego, in: Dobro wspólne. Teoria i praktyka, W. Arndt, F. Longchamps de Berier, K. Szczucki (eds.), Warszawa 2013, Wydawnictwo Sejmowe, Fubdacja “Utiriusque iuris”, s. 23–45.

Piechowiak M., Konstytucyjna zasada dobra wspólnego – w poszukiwaniu kontekstu interpretacji, in: Dobro wspólne. Problemy konstytucyjnoprawne i aksjologiczne, W.J. Wołpiuk (ed.), Warszawa 2008, Wyższa Szkoła Zarządzania i Prawa.

Pietrzyk-Reeves D., Podstawy zgody i dyskursu publicznego w koncepcji umowy społecznej Jana Jakuba Rousseau, “Krakowskie Studia z Historii Państwa i Prawa” 2010, vol. 3.

Pohl Ł., Prawo karne. Wykład części ogólnej, Warszawa 2019, Wolters Kluwer. 

Porębski Cz., Umowa społeczna według Jana Jakuba Rousseau, “Etyka” 1986, no. 22.

Prawo karne. Część ogólna, szczególna i wojskowa, T. Dukiet-Nagorska (ed.), Warszawa 2018, Wolters Kluwer.

Prawo karne materialne. Część ogólna i szczególna, M. Bojarski (ed.), Warszawa 2017, Wolters Kluwer.

Przesławski T., Cel w konstrukcji przestępstwa terrorystycznego, “Prokuratura i Prawo” 2009, no. 5.

Quaglioni D., Machiavelli, the Prince and the Idea of Justice, “Italian Culture”2014, no. 2.

Raimondi F., ≫Necessitanel Principe e nei Discorsi di Machiavelli, “Scienza & Politica”2009, no. 40.

Reale G., Historia filozofii starożytnej. Tom II, Lublin 1997, Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Rosicki R., Information and anti-terrorist security of Poland. A critical analysis exemplified with the tasks and activity of the Internal Security Agency, “Studia Politologiczne” 2015, vol. 38.

Rosicki R., Counter-Terrorist Security: The Example of the Special Powers of the Polish Special Services in the Field of Surveillance of Foreign Nationals, “Przegląd Strategiczny” 2018, no. 11.

Rousseau J.J., Umowa społeczna, Kęty 2002, Wydawnictwo Antyk.

Rzegocki A., Racja stanu a polska tradycja myślenia o polityce, Kraków 2008, Ośrodek Myśli Politycznej.

Schmitt C., Teologia polityczna i inne pisma, Kraków 2000, Wydawnictwo Aletheia.

Schmitt C., Teologia polityczna 2, Warszawa 2014, Wydawnictwo Aletheia.

Schmitt C., Dyktatura, Warszawa 2016, Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego.

Shor E., Counterterrorist Legislation and Subsequent Terrorism: Does it Work?, “Social Forces” 2016, no. 2.

Shor E. et al., Counterterrorist Legislation and Respect for Civil Liberties: An Inevitable Collision?, “Studies in Conflict & Terrorism”2018, no. 5.

Theory and methods in political science, D. Marsh, G. Stoker (eds.), Basingstoke 2010, Red Globe Press.

Thomson J.J., The Trolley Problem, “The Yale Law Journal”1985, no. 6.

Vardy P., Grosch P., Etyka, Poznań2010, Zysk i S-ka.

Voeglin E., Arystoteles, Warszawa 2011, Fundacja św. Mikołaja.

Warylewski J., Prawo karne. Część ogólna, Warszawa 2017, Wolters Kluwer.

Zgorzały R., Przestępstwo o charakterze terrorystycznym w polskim prawie karnym, “Prokuratura i Prawo”2007, no. 7–8.

 

Legal acts

Announcement by the Speaker of the Sejm of the Republic of Poland of 3 November 2005 on publication of the consolidated text of the national border protection act (Journal of Laws 2005, no. 226, item 1944).

Act of 3 July 2002 on Aviation Law (Journal of Laws 2002 no. 130, item 1112).

Constitutional Act of 23 April 1935 (Journal of Laws 1935, no. 30, item 227).

 

Judical decision

Constitutional Tribunal Ruling of 30 September 2008, File no. K 44/07.

Judgment of the Supreme Court of 26 June 2003, V C KN 432/01.