Analiza mikrośladów trinadtlenku triacetonu (TATP) w fazie gazowej z zastosowaniem TD-GC/MS

Rafał Jurczak

Abstrakt

W artykule opisano metodykę wykrywania trinadtleneku triacetonu (TATP) w postaci par oraz śladów powierzchniowych z wykorzystaniem chromatografi gazowej sprzężonej ze spektrometrią mas wyposażoną w system do termodesorpcji (TD-GC/MS).

Rozwiązania techniczne aparatury analitycznej umożliwiają wybór jednej z dwóch metod wprowadzenia par analitu w celu identyfikacji – pośrednio ze złoża TENAX TA lub bezpośrednio z obiektów badań. Dodatkowo zastosowanie elementu GERSTEL CIS odgrywającego rolę koncentratora substancji powoduje, że jest możliwa identyfikacja już nawet nanośladowych ilości TATP. W artykule przedstawiono schemat działania termodesorpcji w TD-GC/MS z jednoczesnym zwróceniem uwagi na cechy fizyczne substancji warunkujące osiągnięcie zadowalających wyników.

Micro-traces analysis of triacetone triperoxide (TATP) in the form of vapours using TD-GC/MS

The article discusses the method of detecting triacetone triperoxide (TATP) in the form of vapours and surface traces using gas chromatography with a thermal desorption system of mass spectrometry (TD-GC/MS). The technical solutions of analytical equipment make it possible to choose one or two methods for introducing analyte vapour for identification – indirectly from the TENAX TA deposit or directly from the research objects. In addition, the use of the GERSTEL CIS element as a substance concentrator renders identification of even nano-trace amounts of TATP possible. The article presents the experimental procedure of the thermal desorption TD-GC/MS and simultaneously draws attention to physical properties of the substance determining the achievement of satisfactory results.

Słowa kluczowe: identyfikacja, TATP, prężność par, termodesorpcja, terroryzm, identification, vapour pressure, thermal desorption, terrorism
References

AQ Chef, Make a bomb in the kitchen of your Mom, „Inspire” 2010, Summer 1431.

AQ Chef, Making the hidden bomb, „Inspire” 2014, Winter 1436.

Bianchini D., Person-Borne Improvised Explosive Devices, Montreal 2014, U.S. Department of Homeland Security, Transportation Security Administration, ICAO Symposium.

Hodges C.M., Akhavan J., The use of Fourier Transform Raman spectroscopy in the forensic identification of illicit drugs and explosives, Spectrochimica Acta, Part A: Molecular Spectroscopy” 1990, nr 2, s. 303–307.

Koyuncu H., Seven E., Calimli A., Examination of Some Organic Explosives by Ion Mobility Spectrometry (IMS), „Turkish Journal of Chemistry” 2005, nr 29, s. 255–264.

Lopez-Lopez M., Garcia-Ruiz C., Infrared and Raman spectroscopy techniques appied to identification of explosives, „TrAC Trends in Analytical Chemistry” 2013, t. 54, s. 36–44.

Matyaš R., Šelešovsky J., Musil T., Study of TATP: Mass Loss and Friction Sensitivity During Ageing, „Central European Journal of Energetic Materials” 2012, nr 3, s. 251–260.

Pawlak C., Cichosz J., Współczesny terroryzm narzędziem działań hybrydowych i wyzwaniem dla bezpieczeństwa współczesnego świata, „Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego” 2018, nr 1, s. 23–35.

Projektowanie badań empirycznych i analizy materiałów dotyczących specyfiki metod kryminalistyki w pracy służb specjalnych służb porządku publicznego, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, projekt nr 0023/R/ID3/2012/02 z 30 lipca 2012 r.

Saska P., Klimentowski F., Kowalczyk P., Charakterystyka improwizowanych urządzeń wybuchowych stosowanych w konflikcie irackim, „Zeszyty Naukowe. Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych im. gen. T. Kościuszki” 2008, nr 1, s. 41–57.

Sigman M., Ma Cheng-Yu, Detection Limits for GC/MS Analysis of Organic Explosives, Journal of Forensic Sciences” 2001, nr 1, s. 6–11.

Szczepaniak W. Metody instrumentalne w analizie chemicznej, Warszawa 2007, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Wojtas J. i in., Projekt układu zatężania i dekompozycji par materiałów wybuchowych, „Przegląd Elektrotechniczny” 2010, nr 11a, s. 225–228.

Współczesne zagrożenia terroryzmem, K. Jałoszyński (red. nauk.), Szczytno 2013, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie.

 

Źródła internetowe

Bokszczanin J., Ludwikowski T., Wawro A., Detektor MO-2M jako urządzenie do wykrywania materiałów wybuchowych, http://www.konferencja.home.pl/materialy2/11.pdf [dostęp: 13 VI 2020].

Espinosa-Fuentes E.A. i in., A Review of Peroxide Based Homemade Explosives: Characterization and Detection, Nova Publishers, https://www.researchgate.net/publication/259557168_A_Review_of_Peroxide_Based_Homemade_
Explosives_Characterization_and_Detection [dostęp: 13 VI 2020].

Nagli L., Gaft M., Raman scattering spectroscopy for explosives identification, SPIE. The international society for optics and phothonics, https://spie.org/news/0880-raman-scattering--spectroscopy-for-explosives-identification?SSO=1 [dostęp: 13 VI 2020].

Thermal Desorption System TDS, Global Analytical Solution, Gerstel, https://www.gerstel.com/en/thermal-desorption-system-tds.htm [dostęp: 13 VI 2020].

Triacetone Triperoxide (TATP): Indicators of Acquisition and Manufacture, and Considerations for Response, https://www.dni.gov/files/NCTC/documents/jcat/firstresponderstoolbox/78--NCTC-DHS-FBI---Triacetone-Triperoxide-(TATP)-.pdf [dostęp: 13 VI 2020].