Od „konfliktu hybrydowego” do działań konwencjonalnych? Koncepcja oddziaływania militarnego Rosji, ze szczególnym uwzględnieniem zmian po 2018 roku

Piotr Mickiewicz,

Daniel Damian Kasprzycki

Abstrakt

Evolving from hybrid conflict leading into conventional warfare? The Russian concept of military impact, with particular reference to the changes after 2018

The article presents the evolution of the Russian idea of military operations as a form of implementing security policy. Significant changes in the concept of conducting hybrid operations were pointed out in relation to the way they were carried out in the process of the annexation of the Crimean Peninsula and during the Russian intervention in Syria. It was shown that the concept of the reconstruction of the armed forces since 2018 has been aimed at both preparing them for the implementation of the so-called integrated operations, expanding the external defence zone, and performing antiaccess operations. This is to be achieved by adequately saturating the armed forces with the necessary means to conduct such a task and by practically implementing the active defence strategy, which assumes that Russia will take pre-emptive actions based on precise planning algorithms. The Russian strategy of active defence is complemented by a strategy of limited operations. According to Russian experts, this strategy should involve external actions to protect and promote Russian interests abroad. The analyses demonstrate that the Russians have decided that the basic form of contemporary and future political-military conflict will be a non-linear conflict with a dynamic course. That is why a key role has been assigned to both kinetic and non-kinetic instrumentation capabilities and special operations with a comprehensive scope. To implement these plans, a thorough reform of the armed forces was carried out in terms of restructuring the organization, reforming the training system and modernizing the armaments. The main phase of the reforms had been successfully implemented by December 2020, despite the sanctions. The experience of Syria and the Donbass influenced the transformation of the Russian military doctrine. Its most important assumption was to move away from the primacy of synchronized non-military actions within a non-kinetic destabilizing operation. The concept of coordinated use of military and non-military means with a decisive role of the armed forces has become the basic form of conducting operations of this type.

 

Abstrakt

W artykule opisano ewolucję rosyjskiej koncepcji działań militarnych jako formy realizacji polityki bezpieczeństwa. Przedstawiono istotne zmiany w koncepcji dotyczącej prowadzenia działań hybrydowych w stosunku do sposobu, w jaki je realizowano podczas aneksji Półwyspu Krymskiego oraz rosyjskiej interwencji w Syrii. Wykazano, że obowiązująca od 2018 r. koncepcja przebudowy sił zbrojnych ma na celu ich przygotowanie do realizacji zarówno tzw. operacji zintegrowanych, poszerzania zewnętrznej strefy obrony, jak i operacji o charakterze antydostępowym. Służyć temu ma wyposażenie sił zbrojnych w odpowiednie środki, umożliwiające wykonywanie tak sformułowanych zadań, oraz wdrożenie strategii aktywnej obrony, zakładającej podejmowanie przez Rosję działań wyprzedzających na podstawie precyzyjnych algorytmów planowania. Uzupełnieniem rosyjskiej strategii aktywnej obrony jest strategia działań ograniczonych. Zdaniem rosyjskich ekspertów powinna ona zakładać prowadzenie działań zewnętrznych w celu ochrony oraz promowania rosyjskich interesów za granicą. Z przeprowadzonych analiz wynika, że Rosjanie uznali, że podstawową formą konfliktu polityczno-militarnego zarówno obecnie, jak i w przyszłości będzie konflikt nieliniowy o dynamicznym przebiegu. W związku z tym ważną rolę przypisano możliwościom stosowania instrumentarium kinetycznego i niekinetycznego oraz operacjom specjalnym o kompleksowym charakterze. W celu realizacji tych planów gruntownie zreformowano siły zbrojne. Zmieniono strukturę organizacyjną, system szkolenia i zmodernizowano uzbrojenie. Najważniejszy etap reform został ukończony, pomimo sankcji, w grudniu 2020 r. Na zmiany wprowadzane w rosyjskiej doktrynie wojskowej miały wpływ doświadczenia płynące z działań w Syrii i Donbasie. Przede wszystkim nastąpiło odejście od prymatu zsynchronizowanych działań niemilitarnych w ramach niekinetycznej operacji destabilizacyjnej. Obecnie główny sposób prowadzenia operacji polega na skoordynowanym użyciu środków wojskowych i pozamilitarnych, przy czym siły zbrojne odgrywają w takich operacjach decydującą rolę.

Keywords: A2/AD, Russia, conventional operations, nonlinear operations, integrated operations, reform, armed forces, strategy, doctrine.

Słowa kluczowe: A2/AD, Rosja, działania konwencjonalne, działania nieliniowe, działania zintegrowane, reforma, siły zbrojne, strategia, doktryna.
References

Bredesen M.G., Friss K., Missiles, Vessels and Active Defence. What Potential Threat Do the Russian Armed Forces Represent?, „The RUSI Journal” 2020, nr 5–6, s. 68–78, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/03071847.2020.1829991 [dostęp: 10 III 2021].

Clark M., The Russian Military’s Lessons Learned In Syria, Washington 2021, http://www.understandingwar.org/report/russian-military%E2%80%99s-lessons-learned-syria [dostęp: 10 III 2021].

Czaputowicz J., Teorie stosunków międzynarodowych. Krytyka i systematyzacja, Warszawa 2008, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Harris C., Kagan F. W., Russia’s Military Posture: Ground Forces Order of Battle, Washington 2018, Institute for the Study of War.

Hoffman F., Conflict in the 21st century: The rise of hybrid wars, Arlington 2007, Potomac Institute for Policy Studies.

Kasprzycki D.D., Militarny aspekt rosyjskiej obecności w Arktyce w kontekście regionalnego bezpieczeństwa do 2018 r., „Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego” 2020, nr 2, s. 190–216.

Keplin J., Pawlak C., Hybrydowość wyzwaniem dla bezpieczeństwa przyszłości, „Biuletyn CDiS SZ” 2016, nr 2, s. 5–7.

Kofman M., Rojansky M., A Closer look at Russia’s ‘Hybrid War’, „Kennan Cable” 2015, nr 7, https://www.files.ethz.ch/isn/190090/5-KENNAN%20CABLE-ROJANSKY%20KOFMAN.pdf [ [dostęp: 12 I 2021].

McCuen J.J., Hybrid Wars, „Military Review” 2008, nr 2, s. 107–113.

Mickiewicz P., Rosyjska polityka arktyczna – próba zdominowania regionu czy instrument polityki bezpieczeństwa?, w: Geopolityka Rosji i obszaru postsowieckiego, L. Sykulski (red.), Warszawa 2020, Zona Zero, s. 178–204.

Mickiewicz P., W poszukiwaniu teoretycznych podstaw rosyjskiego myślenia strategicznego ery W. Putina, „Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego” 2018, nr 2, s. 39–56.

Nemeth W.J., Future War and Chechnya: A Case for Hybrid Warfare, Monterey 2002, Naval Postgraduate School.

Pawlak C., Konflikt na wschodzie Ukrainy sztandarowym przykładem działań hybrydowych, „Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego” 2017, nr 1, s. 268–287.

Pawlak C., Keplin J., Aneksja Krymu w kontekście działań hybrydowych, „Kwartalnik Bellona” 2016, nr 3, s. 23–32.

Rosyjska myśl strategiczna i potencjał militarny w XXI wieku, P. Mickiewicz (red.), Warszawa 2018, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Wojciuk A., Dylemat potęgi. Praktyczna teoria stosunków międzynarodowych, Warszawa 2010, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Źródła internetowe

Massicot D., Anticipating a New Russian Military Doctrine in 2020: What It Might Contain and Why It Matters, War on the Rocks, 9 IX 2019 r., https://warontherocks.com/2019/09/anticipating-a-new-russian-military-doctrine-in-2020-what-it-might-contain-and-why-itmatters/[dostęp: 10 III 2021].

Stróżyk J., Ocena realizacji Programu Zbrojeń FR 2011-2020. Perspektywy modernizacji technicznej do 2025 roku, https://www.stratpoints.eu/publikacje/ocena-realizacji-programu-zbrojen-fr-2011-2020-perspektywy-modernizacji-technicznej-do-2025-roku/ [dostęp: 10 VII 2020].

Sukhankin S., “A black cat in the dark room”. Russian Quasi-Private Military and Security Companies (PMSCs) – ‘Non-existent,’ but Deadly and Useful, National Defence and the Canadian Armed Force, http://www.journal.forces.gc.ca/vol19/no4/page43-eng.asp [dostęp: 12 XII 2020].

Rosyjskie źródła internetowe

Чекинов С.Г., Богданов С.А., Асимметричные действия по обеспечению военной безопасности России, „Военная мысль” 2010, nr 3, s. 13–22, http://militaryarticle.ru/voennaya-mysl/2010-vm/10291-asimmetrichnye-dejstvija-po-obespecheniju-voennoj [dostęp: 10 X 2019].

Дульнев П.А., Ковалев В.Г., Ильин Л.Н., Асимметричное противодействие в сетецентрической войне, „Военная мысль” 2011, nr 10, s. 3–8, http://militaryarticle.ru/voennaya-mysl/2011-vm/10357-asimmetrichnoe-protivodejstvie-v-setecentricheskoj [dostęp: 11 X 2019].

Герасимов В., Векторы развития военной стратегии, „Красная звезда”, 4 III 2019 r., http://redstar.ru/vektory-razvitiya-voennoj-strategii/?attempt=1 [dostęp: 1 V 2020].

Сергей Шойгу рассказал, как спасали российскую, 22 IX 2019 r., https://www.mk.ru/politics/2019/09/22/sergey-shoygu-rasskazal-kak-spasali-rossiyskuyu-armiyu.html [dostęp: 22 IX 2019].

Указ Президента Российской Федерации N Пр-2976 от 25 декабря 2014 г. „Военная доктрина Российской Федерации”, http://static.kremlin.ru/media/events/files/41d-527556bec8deb3530.pdf [dostęp: 12 III 2021].