Mimesis a duende. Proces kreacji flamenco w świetle koncepcji naśladownictwa w starożytnej estetyce greckiej

Krzysztof Hliniak

Abstrakt
The paper describes the relationship between imitation and creativity in flamenco style, referring them to the Greek concept of mimesis and comparing it with the duende concept present in this genre. Although both ideas are separated by two thousand years, they transpire to be unexpectedly convergent in their basic premises.
In order to present the phenomenon of duende, the author also attempts a short answer to the question of what the phenomenon of flamenco is, what conditioned its emergence, what its characteristics are, and what forms and styles of flamenco can be currently found. Describing the phantasms about duende and a flamenco show, the author presents the process of creating a flamenco performance and its choreography.
The paper refers to the accomplishments of the acclaimed Polish philosopher Władysław Tatarkiewicz, and is also a tribute to the late professor Jagna Dankowska, a sound director, a Professor of Philosophy, a Professor at the Fryderyk Chopin University of Music in Warsaw, who inspired the author to write this text.
 
Streszczenie
Praca opisuje relacje naśladowania i twórczości we flamenco odnosząc je do greckiej koncepcji mimesis i porównując ją z obecną w tym gatunku koncepcją duende.
W celu ukazania fenomenu duende autor podejmuje się krótkiej odpowiedzi na pytanie, na czym polega fenomen flamenco, jakie są jego cechy charakterystyczne i z jakimi formami i stylami flamenco można się obecnie spotkać. Opisując fantazmaty dotyczące duende i pokazu flamenco autor przedstawia najważniejsze elementy jego kreacji.
Praca nawiązuje do dokonań filozofa Władysława Tatarkiewicza i jest hołdem złożonym zmarłej w 2018 roku profesor dr hab. Jagnie Dankowskiej.
Słowa kluczowe: flamenco, duende, mimesis, Federico García Lorca, naśladowanie
References
Acerca del enorme racismo de la cantante Rosalía hacia el pueblo romaní. Dostęp: 03.06.2020.
 
Acusan a Rosalía de «desgitanizar» la canción de los Chunguitos que cantóen los Goya. Dostęp: 25.09.2019.
 
Adamczyk, Anita. 2011. „Romni wśród Romów. Kobieta w kulturze romskiej”. Przegląd politologiczny Nr 2 (2011). Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
 
Aszyk, Urszula. 1997. Federico García Lorca w teatrze swoich czasów. Warszawa: Energeia.
 
Ballet Flamenco de Andalucía. Dostęp: 20.09.2019.
 
Ballet Nacional de España. Dostęp: 20.09.2019.
 
Bartosz, Adam. 2003. Tabor Pamięci Romów. Roma caravan memorial. Tarnów: Gmina Miasta Tarnowa. Muzeum Okręgowe w Tarnowie.
 
Burszta, Józef. 1985. Chłopskie źródła kultury. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.
 
Carlos Saura. Internet Movie Database (IMDb). Dostęp: 25.07.2019.
 
Copla. W Diccionario de la lengua española, Real Academia Española. Dostęp: 25.07.2019.
 
Cristina Hoyos – ‘Yerma’ – Jardines del Generalife – Granada. Dostęp: 13.05.2020.
 
De Prado Diez, Diego. 2009. „Teoría y juego del duende de García Lorca: Una visión profunda de la creatividad”. Creatividad y Sociedad nr 14. Asociación para la Creatividad. Dostęp: 25.07.2019.
 
Dowgiało, Emilia. 2018. O flamenco polskim piórem… Kulturowe realia i słowne bariery. Wrocław: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Filologicznej.
 
El Ángel. Musical Flamenco. Dostęp: 25.07.2019.
 
Ficowski, Jerzy. 2000. Cyganie w Polsce – dzieje i obyczaje. Gdańsk: Tower Press.
 
Fiesta. W Diccionario de la lengua española, Real Academia Española. Dostęp: 24.07.2019.
 
Fraser, Angus. 2001. Dzieje Cyganów. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. Gagat. Dostęp: 24.07.2019.
 
Goldbach, Theresa. 2014. Fascism, flamenco, and ballet español. Nacional flamenquismo. Albuquerque: The University of New Mexico. Dostęp: 1.06.2018.
 
Grzybowski, Juliusz. 2006. „Próba ugruntowania pojęcia tańca w świetle filozofii Arystotelesa ze Stagiry”. Praca doktorska wykorzystana za zgodą autora. Uniwersytet Wrocławski. Wrocław.
 
Hliniak, Krzysztof. 2017. „Flamenco – zdarzenie magiczne, czy wiedza? Fantazmaty o nauczaniu i kreacji tańca”. Studia Choreologica, Vol. XVIII. Polskie Forum Choreologiczne. Poznań.
. 2018. „Flamenco zdarzenie magiczne, czy wiedza? Fantazmaty na temat pochodzenia Gitanos, nazwy ich sztuki i jej twórcach”. Studia Choreologica, Vol. XIX. Polskie Forum Choreologiczne. Poznań.
. 2019. „Flamenco zdarzenie magiczne, czy wiedza? Fantazmaty na temat tańca tradycyjnego”. Studia Choreologica, Vol XX. Polskie Forum Choreologiczne. Poznań.
 
Lange, Roderyk. 2009. O istocie tańca i jego przejawach w kulturze. Poznań: Rhytmos.
 
Leblon, Bernard. 1995. Los Gitanos, Historia del Flamenco. (ed.) J. L. Navarro Garcia, M. Ropero Nuñez. Sevilla: Ediciones Tartessos.
 
Linares, Patricia. 1996. Introducción al studio profesional del baile flamenco. Mexico: JGH Editores.
 
Malska, Magdalena. 1998. Filozofia baletu. Kraków: Fall.
 
Manuel Liñán. Dostęp: 1.06.2020.
 
Mariana Pineda. Dostęp: 21.05.2020.
 
Martínez Hernández, José. 2011. „La teoría estética de Federico García Lorca”. W Art, Emotion and Value. 5th Mediterranean Congress of Aesthetics, Mª José Alcaraz, Matilde Carrasco y Salvador Rubio (eds.). Dostęp: 15.05.2020.
 
„Misa flamenca”. Pismo folkowe. Dostęp: 17.05.2020.
 
Molina, Ricardo. 1996. „La partipación del elemento gitano en la creación y mantenimiento del cante flamenco”. Revista de Flamencología, Año II, Núm. 3 – 1˚. Semestre 1996. Cádiz: Cátedra de Flamencología de la Universidad de Cádiz.
 
Museo del baile flamenco. Cristina Hoyos. Dostęp: 2.06.2020.
 
Oxford – Wielka Historia Świata. T. 17. Średniowiecze. Cesarstwo Niemieckie – Arabowie na półwyspie pirenejskim. 2006. Poznań: OXFORD Educational Sp. z o. o.
 
Paco Peña. Misa Flamenca. Dostęp: 17.05.2020.
 
Poligono Sur. Internet Movie Database. Dostęp: 25.07.2019.
 
Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity. Dostęp: 24.07.2019.
 
Ríos Ruiz, Manuel. 1997. Ayer y hoy del cante flamenco. Madrid: Ediciones Istmo.
 
Roldán Cruces, Cristina. 2012. „El flamenco”. Expresiones culturales andaluzas. Aconcagua Libros: Sevilla. Dostęp: 29.04.2020.
 
Romanipen. Dostęp: 01.06.2020.
 
Romano Atmo. Dwumiesięcznik, nr 5/2011 (11). Dostęp: 1.06.2020.
 
Sánches González, Mónica. 2011. „Estructura básica del baile flamenco”. Revista del Centro de Investigación Flamenco Telethusa nr 4, vol. 4. Dostęp: 25.07.2019.
 
Steingress, Gerhard. 2005. „La hibridación transcultural como clave de la formación del nuevo flamenco”. Musica oral del Sur, Revista Internacional, nr 6. Granada. Dostęp: 28.04.2020.
 
Tablao. W Diccionario de la lengua española. Real Academia Española. Dostęp: 25.07.2019.
 
Tatarkiewicz, Władysław. 2006. Dzieje sześciu pojęć. Warszawa: PWN.
. 2011. Historia filozofii, t. I, wyd. XXII. Warszawa: PWN.
 
„Tony Gatlif”. Internet Movie Database. Dostęp: 25.07.2019.
 
Turska, Irena. 1983. Krótki zarys historii tańca i baletu. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
. 2014. Przewodnik baletowy, Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
 
Wieczorek, Marta. 2018a. Flamenco. Studium z antropologii semiotycznej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
. 2018b. „Flamenco: Contemporary Research Dilemmas”. Łódzkie Studia Etnograficzne, tom 57, Łódź. Dostęp: 28.04.2020.
 
Wysocka, Tacjanna. 1970. Dzieje baletu. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
 
Zarzuela. W Diccionario de la lengua española, Real Academia Española. Dostęp: 25.07.2019.
 
Zgraja, Krzysztof. 1995. Flamenco. Historia, teoria, praktyka. Gdynia: Polskie Stowarzyszenie Jazzowe.
 
Żebrowska-Kacprzak, Urszula. 2011. Flamenco na polskiej scenie. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne.