Charakterystykikrainy Sukhāvatī w kontekście przemian buddyjskiej kosmologii i soteriologii (część pierwsza)

Robert Szuksztul

Abstrakt

Tekst podejmuje analizę Sukhāvatī – świata („pola buddy”) Amitabhy, określanego również jako Czysta Kraina. Wizja Sukhāvatī stała się niezwykle popularna w indyjskim buddyzmie mahajany, a w Azji Wschodniej zapoczątkowała nową tradycję buddyzmu. Pewne jej cechy – przynajmniej na pozór – odbiegają od standardowych wyobrażeń na temat tego, czym jest buddyzm. Aktywność buddy Amitabhy, który niesie ratunek wszystkim istotom, umożliwiając im odrodzenie w swojej rajskiej krainie Sukhāvatī, gdzie osiągnięcie ostatecznego celu buddyjskiej praktyki jest szybkie i łatwe, egzystencja błoga i praktycznie nieskończona, prowadziło do prób wykazywania strukturalnych podobieństw tej tradycji na przykład z chrześcijaństwem. Prowadzono również poszukiwania związków genetycznych – bezpośrednich zapożyczeń z innych religii i kultur, co miało wyjaśnić źródło nazwy, położenie i cechy charakterystyczne tej krainy. Charakterystyki te można jednak bardziej przekonująco wyjaśnić analizując proces ewolucji samego buddyzmu, co stanowi główne zadanie tej pracy. Z powodu swojej objętości, tekst podzielony został na dwie części. W części pierwszej przedstawione jest założenie o wewnątrzbuddyjskich źródłach pochodzenia Sukhāvatī oraz uzasadnienie tego wyboru w kontekście różnych innych teorii o pochodzeniu tej krainy. Następnie omówiona zostanie ewolucja buddyjskiej wizji kosmologicznej, która ostatecznie doprowadziła do koncepcji pól buddów, w tym Sukhāvatī. Część druga poświęcona zostanie analizie charakterystyk tej krainy w świetle Krótkiej i Długiej sutry Sukhāvatīvyūha, w kontekście innych tekstów buddyjskich, aby wykazać, że Sukhāvatī skupia w sobie następujące buddyjskie wątki: (a) w warstwie wizualnej przedstawienie raju, krainy idealnej – pozbawionej niedogodności – egzystencji, (b) w wymiarze niematerialnym aktywność nirwany, (c) w aspekcie ścieżki łatwe praktyki charakteryzujące warunki odrodzenia dla niższych niebios. 

Słowa kluczowe: Sukhāvatī, Czysta Kraina, kosmologia, soteriologia, Amitābha, buddyzm

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.