We własnych oczach. Bułgarzy wobec mniejszości religijnych z perspektywy kultury popularnej

Magdalena Pytlak

Abstrakt

Celem niniejszego tekstu jest przyjrzenie się obrazowi „siebie samych” oraz „innych”, jaki wyłania się z utworów bułgarskiej kultury popularnej.
W 2013 r. na antenach dwóch bułgarskich stacji telewizyjnych pojawiły się seriale historyczne Дървото на живота (Drzewo życia) oraz Недадените (Niewydani). Sam gatunek w ostatnich dekadach pojawiał się w Bułgarii bardzo rzadko. Dlatego obie rodzime produkcje były mocno promowane, a w trakcie emisji cieszyły się ogromną popularnością. Mimo że obrazy przedstawiają dwa momenty z historii kraju (pierwszy od zjednoczenia do wybuchu I wojny światowej, drugi – okres II wojny światowej), kluczową rolę odgrywa w nich postawa Bułgarów wobec siebie oraz innych, reprezentowanych głównie przez mniejszości wyznaniowe (Muzułmanów i Żydów).

 

In their own eyes. Bulgarians’ attitute toward religious monorities from pop cultural perspective

SUMMARY

The main purpose of the paper is to see how the postmodern Bulgarian popular culture (re)constructs narrative on Bulgarians.

Research material are two historical TV- series – Недадените (Ungiven) and Дървото на живота (The Tree of Life). Although they look at the different historical periods, they have few common points that allow us the comparison. They were both put on air in 2013 and were first Bulgarian historical series since the beginning of the 21st century. Furthermore, in both important element are religious minorities. By analyzing the narrative on the religious minorities we analyze Bulgarian self-narrative.

Słowa kluczowe: bułgarska kultura popularna, serial historyczny, mniejszości religijne, stereotypy , Bulgarian popular culture, historical Tv-­series, religious minorities, stereotypes
References

Barthes R., Mitologie, przeł. A. Dziadek, Warszawa 2008.

Barthes R., S/Z, przeł. M. P. Markowski, M. Gołębiewska, Warszawa 1999.

Chatman S., Story and Discourse: Narrative Structure in Fiction and Film, London 1978

Fiske J., Wprowadzenie do badań nad komunikowaniem, przeł. A. Gierczak, Wrocław 2008.

Godzic W., Telewizja we współczesnym świecie, Kraków 1999.

Krajewski M., Kultury kultury popularnej, Poznań 2003.

Lévy P., Collective Intelligence: Mankind’s Emerging World in Cyberspace, New York 2000.

Post-soap. Nowa generacja seriali telewizyjnych a polska widownia, red. M. Filiciak, B. Giza, Warszawa 2011.

Seriale. Przewodnik Krytyki Politycznej, Warszawa 2011.

Teledyskursy. Telewizja w badaniach współczesnych, red. R. C. Allen, red. nauk. wyd. pol. A. Gwóźdź, Katowice 1998.