Antropologiczno-metafizyczne podstawy adekwatnej teorii wychowania w ujęciu twórców Filozoficznej Szkoły Lubelskiej

Andrzej Maryniarczyk

Abstrakt

The phrase in the title of the article "anthropologico-metaphysical basis" promises to reference, not so much to a philosophical system that would become the basis for a theory of education, but rather to a certain research attitude that stands out due to its realism. This type of approach boils down to the "art of reading" that which really exists: real people and real things, and discovering in them the necessary causes of their existence, actions and common properties. The article argues that a correct reading of the truth about man, of who he is, of what the ultimate source of his existence is, and of what the ultimate purpose of his life is, constitutes an indispensable condition for the formation of an adequate theory of education. Within the framework of philosophical knowledge, we discover that man is a person, that is, an individual subject, who is the source of free and rational actions due to his specific nature and the fact that he is an entity living in the perspective of the Absolute (God), which indicates a reading of the ultimate truth about the existence of the world and man. This type of knowledge provides pedagogy with a realistic metaphysics and philosophical anthropology that was formulated and developed within the framework of the Lublin School of Philosophy.

Streszczenie

Wyrażenie zawarte w tytule artykułu "metafizyczno-antropologiczne podstawy" zapowiada nie tyle odwołanie się do jakiegoś systemu filozoficznego, który stałby u podstaw teorii wychowania, co pewną postawę badawczą, którą wyróżnia realizm. Tego typu postawa sprowadza się do "sztuki czytania" realnie istniejących bytów: osób i rzeczy oraz odkrywania w nich koniecznych przyczyn istnienia i działania oraz powszechnych właściwości. W artykule wskazano, że poprawne odczytanie prawdy o człowieku, o tym, kim jest, jakie jest ostateczne źródło jego istnienia oraz jaki jest ostateczny cel jego życia, stanowi nieodzowny warunek formowania adekwatnej teorii wychowania. W ramach poznania filozoficznego odkrywamy, że człowiek jest osobą, to znaczy jednostkowym podmiotem, będącym źródłem wolnego i rozumnego działania, posiadającym określoną naturę oraz jest istotą żyjącą w perspektywie Absolutu (Boga), na co wskazuje odczytanie ostatecznej prawdy o istnieniu świata i człowieka. Tego typu wiedzy dostarcza pedagogice metafizyka i antropologia filozoficzna, którą sformułowano i rozwija się nadal w ramach Lubelskiej Szkoły Filozoficznej.

Słowa kluczowe: antropologia filozoficzna, metafizyka, osoba, teoria wychowania, pedagogika

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.