Etnografia przestrzeni miejskiej. Znaczenia nadawane sacrum i dziedzictwu ulicy Grodzkiej w Krakowie

Kaja Kajder

Abstrakt
Etnography of the City Space: Meanings of the Sacred and Heritage Related to Grodzka Street in Kraków
 
This paper analyses and interprets field work material collected during ethnographic research on various understandings of heritage and the sacred associated with Grodzka Street in Kraków. The research was designed as part of the preparation for the exhibition Maps of the city: Heritages and the sacred within Kraków’s cityscape. This exhibition was organized by the HERILIGION project team and opened to public in 2017. The author reveals some ethnographic background of the exhibition drawing on anthropological exploration of a particular street. Grodzka Street, located in the heart of the Old Town in Kraków, is part of a UNESCO heritage site − a space loaded with various nationally and locally shaped understandings of heritage. Using selected examples of the street’s sacred sites and tourist attractions, as well as narratives collected among Kraków’s inhabitants, the author presents the city space as a multivocal palimpsest. 
Słowa kluczowe: heritage, sacrum, ethnography of street, Kraków, Grodzka Street
References

Augé M., Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, przeł. R. Chymkowski, Warszawa, 2010

Bendix R., Heritage between Economy and Politics: An Assessment from the Perspective of Cultural Anthropology, [w:] Intangible Heritage, eds. L. Smith, N. Akagwa, London, 2009, s. 253–269.

Brocki M., Problemy podstaw wiedzy antropologicznej: refleksje metodologiczne, [w:] Teren w antropologii: praktyka badawcza we współczesnej antropologii kulturowej, red. T. Buliński, M. Kairski, Poznań, 2011, s. 67–92.

Buchowski M., Sacrum i profanum, [w:] Encyklopedia socjologii. Suplement, red. W. Kwaśniewicz, Warszawa, 2005

Connerton P., Siedem rodzajów zapomnienia, [w:] (Kon)teksty pamięci. Antologia,red. K. Kończal, Warszawa, 2014, s. 343–358.

Stachowski A.H. (red.), Encyklopedia Krakowa, Warszawa, 2000

Górka Z., Ulica Grodzka jako jedna z głównych ulic krakowskiej dzielnicy staromiejskiej, [w:] Gospodarka i przestrzeń: Prace dedykowane Profesor Danucie Ptaszyckiej-Jackowskiej, red. B. Domański, W. Kurek, Kraków, 2009, s. 113–122.

Harrison R., Heritage. Critical Approaches, London–New York, 2013

Jałowiecki B., Magia miejsc, [w:] Fenomen Genius Loci. Tożsamość miejsca w kontekście historycznym i współczesnym, red. B. Gutowski, Warszawa, 2009, s. 9–14.

Kowalski K., O istocie dziedzictwa europejskiego. Rozważania, Kraków, 2013

Meyer B., Witte de M., Heritage and the Sacred: Introduction, „Special Issue of Material Religion: The Journal of Objects, Art and Belief”, 9 (3) 2013, s. 274–280.

Murzyn M.A., Kazimierz. Środkowoeuropejskie doświadczenie rewitalizacji, Kraków, 2006

Murzyn-Kupisz M.A., Purchla J. (red.), Przywracanie pamięci. Rewitalizacja zabytkowych dzielnic żydowskich w miastach Europy Środkowej, Kraków, 2008

Niedźwiedź A., Krakowskie Podgórze – dziedzictwo odkrywane, [w:] Miasto po obu stronach rzeki. Różne oblicza kultury, red. A. Stawarz, Warszawa, 2007, s. 187–200.

Nora P., Między pamięcią i historią: Les Lieux de Memoire,przeł. P. Mościcki, „Tytuł roboczy: Archiwum #2”, 2009, s. 4–12.

Pagacz-Moczarska R., W imię przyszłych pokoleń Polaków, „Alma Mater”, 157, 2012, s. 56–57.

Purchla J., Dziedzictwo a transformacja, Kraków, 2005

Purchla J., Skotnicki A.B., Przywrócić pamięć = Restoring Memory, [w:] Świat przed katastrofą: Żydzi krakowscy w dwudziestoleciu międzywojennym = A World before a Catastrophe: Krakow’s Jews between the Wars, red. nauk. J.M. Małecki, Kraków, 2007, s. 5–7.

Sather-Wagstaff J., Heritage and Memory, [w:] The Palgrave Handbook of Contemporary Heritage Research, eds. E. Waterton, S. Watson, Basingstoke, 2015, s. 191–204.

Stachowski H., Encyklopedia Krakowa,Warszawa–Kraków, s. 30, 124–125, 167, 2000, 262, 692–693.

Widacka A., Zagłada modlitewni Tignera, „Kraków”, nr 2 (16) 2006

Wystawa Mapy miasta. Dziedzictwa i sacrum w przestrzeni Krakowa, kurator i koncepcja wystawy: Anna Niedźwiedź; asystent kuratora: Kaja Kajder; scenariusz: Anna Niedźwiedź, Monika Golonka-Czajkowska, Kaja Kajder, Magdalena Kwiecińska; scenografia: Malwina Antoniszczak, Sabina Antoniszczak, Monika Bielak. Wystawa zrealizowana przez polski zespół międzynarodowego konsorcjum HERILIGION we współpracy z Fundacją Tygodnika Powszechnego oraz Muzeum Etnograficznym im. S. Udzieli w Krakowie, w ramach programu HERA Uses of the Past. Wystawa dostępna dla publiczności w okresie: 18 listopada 2017–18 lutego 2018, Muzeum Etnograficzne w Krakowie, ul. Krakowska 46.

Kwartalnik "Prace Etnograficzne" ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.