Pomoc i współpraca w czasie pandemii. Zarys problemu

Ewa Baniowska-Kopacz

Abstrakt

Help and Cooperation during a Pandemic Time. Outline of the Problem

The article presents the results of research, the axis of which were help initiatives taken during the COVID-19 pandemic. A characteristic feature, and previously unheard of on such a scale, is the initiation, and often full implementation of these activities in the virtual world. The time of the pandemic has blurred the clarity of the categories of those most affected or most in need of help in the events that took place. Another feature of the observed events is their phased. Its elements are spontaneously emerging groups that undertake aid actions. Restoring the “state of normality” and taking over the aid activities by institutions established for this slowed down and weakened the participation of ordinary people in organizing spontaneous activities. The time lived has the features of Turner’s liminality, and assistance groups can be described by the term Communitas.

Słowa kluczowe: help initiatives, COVID-19 pandemic, spontaneously emerging groups, communitas, new normality, liminality
References

Aronson E., Wilson T.D., Akert R.M.

1997 Zachowanie prospołeczne: dlaczego ludzie pomagają innym, w: tychże, Psychologia społeczna. Serce i umysł, Poznań, s. 397–431.

Baniowska-Kopacz E.

2013 „From pestilence, famine, fire...” – rural communities and elementary disasters, „Ethnologia Polona”, t. 33–34, s. 165–183.

Baniowska-Kopacz E.

2017 Społeczność lokalna i trauma klęski elementarnej, w: Národy – Mésta – Lidé – Traumata, red. B. Soukupová, R. Godula-Węcławowicz, „Urbánní Studie”, t. 12, Praha, s. 97–104.

Batorski D., Olcoń-Kubicka M.

2006 Prowadzenie badań przez Internet – podstawowe zagadnienia metodologiczne, „Studia Socjologiczne”, t. 3 (182), s. 99–132.

Biernacka M.

1962 Potakówka wieś powiatu jasielskiego (1890–1960). Z badań nad współdziałaniem gospodarczym, Warszawa.

Blau P.M.

1992 Wymiana jako podstawowa siła życia społecznego, w: Współczesne teorie wymiany społecznej. Zbiór tekstów, red. M. Kempny, J. Szmatka, Warszawa.

Gambin M., Sękowski M., Woźniak-Prus M., Cudo A., Hansen K., Gorgol J., Huflejt-Łukasik M., Kmita G., Kubicka K., Łyś A.E., Maison D., Oleksy T., Wnuk A.

2020 Uwarunkowania objawów depresji i lęku uogólnionego u dorosłych Polaków w trakcie epidemii Covid-19 – raport z pierwszej fali badania podłużnego, http://psych.uw.edu.pl/wp-content/uploads/sites/98/2020/05/Uwarunkowania_objawow_depresji_leku_w_trakcie_pandemii
_raport.pdf (dostęp: 25.06.2020).

Gouldner A.

1992 Norma wzajemności. Preliminaria, w: Współczesne teorie wymiany społecznej. Zbiór tekstów, red. M. Kempny, J. Szmatka, Warszawa.

Hajduk-Nijakowska J.

1999 Sytuacja komunikacyjna w stanie zagrożenia, w: Folklorystyczne i antropologiczne opisanie świata. Księga ofiarowana Profesor Dorocie Simonides, red. T. Smolińska, Opole, s. 395–407.

Hajduk-Nijakowska J.

2005 Żywioł i kultura. Folklorystyczne mechanizmy oswajania traumy, Opole.

Jemielniak D.

2013 Netnografia, czyli etnografia wirtualna – nowa forma badań etnograficznych, „Prakseologia”, nr 154, s. 97–116.

Kaniasty K.

2003, Klęska żywiołowa czy katastrofa społeczna? Psychospołeczne konsekwencje polskiej powodzi 1997 roku, Gdańsk.

Lévi-Strauss C.

1970, Antropologia strukturalna, przeł. K. Pomian, Warszawa.

Lévi-Strauss C.

1973 Wprowadzenie do twórczości Marcela Maussa, w: M. Mauss, Socjologia i antropologia, przeł. M. Król, K. Pomian, J. Szacki, Warszawa, s. XI–LVIII.

Malinowski B.

1967 Argonauci Zachodniego Pacyfiku. Relacje o poczynaniach i przygodach krajowców z Nowej Gwinei, przeł. B. Olszewska-Dyoniziak, S. Szynkiewicz, Warszawa.

Malinowski B.

1984 Zwyczaj i zbrodnia w społeczności dzikich, przeł. J. Chałasiński, A. Waligórski, Warszawa.

Mauss M.

1973 Socjologia i antropologia, przeł. M. Król, K. Pomian, J. Szacki, Warszawa.

Nycz E. (red.)

1998 Społeczności lokalne w sytuacji zagrożenia i kataklizmu. Materiały z III Kędzierzyńsko-Kozielskiego Seminarium Naukowego „Społeczeństwo wobec sytuacji zagrożenia i kataklizmu”, Opole–Kędzierzyn-Koźle.

Pomieciński A.

2012 E-humanitaryzm: pomaganie przez klikanie, „Kultura Popularna”, nr 3 (33), s. 86–95.

Sahlins M.D.

1992 Socjologia wymiany w społeczeństwach pierwotnych, w: Współczesne teorie wymiany społecznej. Zbiór tekstów, red. M. Kempny, J. Szmatka, Warszawa.

Sitek W.

1997 Wspólnota i zagrożenie: wrocławianie wobec wielkiej powodzi : socjologiczny przyczynek do analizy krótkotrwałej wspólnoty, Wrocław.

Sołdra-Gwiżdż T. (red.)

1998 Społeczne skutki powodzi w lipcu 1997 roku w województwie opolskim, „Zeszyty Odrzańskie. Seria Nowa”, nr 17.

Sztompka P.

2000 Trauma wielkiej zmiany. Społeczne koszty transformacji, Warszawa.

Turner V.

2010 Proces rytualny. Struktura i antystruktura, przeł. E. Dżurak, Warszawa.

Zawistowicz-Adamska K.

1950/1951 Pomoc wzajemna i współdziałanie w kulturach ludowych, „Prace i Materiały Etnograficzne”, nr 8–9, s. 1–154.

Kwartalnik "Prace Etnograficzne" ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.