Patriotyczny marketing i design. Przykład marek odzieżowych Próchnik i Red Is Bad

Łukasz Łoziński

Abstrakt

Patriotic Marketing and Design in Poland. An Example of Próchnik and Red Is Bad Clothing Brands

The article is an anthropological analysis of ideas of patriotism created by two companies – Próchnik (which sells mostly formal and smart casual clothing) and Red Is Bad (which offers predominantly street fashion). The both firms’ clients are probably middle-class men, what is more the both firms continuously refer to Polish history and national imaginarium. However, the companies create different worldviews and shapes of patriotism. Próchnik creates narrative of military and sport successes achieved by the Poles in the West and in the homeland. Red Is Bad exploit themes connected with Polish expansion in the East and the nation’s martyrology. One may be astonished by constant efforts made by the both companies, in order to educate the customers and to make them proud of their identity. Such grandiloquent style of marketing and design seems to be an answer to many Poles’ needs.
 

Słowa kluczowe: patriotism, identity, marketing, design, men’s clothing, men’s fashion, Poland.
References

Próchnik, https://www.facebook.com/AdamFeliksProchnik/?fref=ts (dostęp: 1.01. 2017).

Blue is red. Red is bad. Koszulka antyunijna, http://www.redisbad.pl/produkt/blue-is-red-red-is-bad-koszulka-antyunijna (dostęp: 20.02.2016).

Formalny strój reprezentacji Polski w piłce nożnej w limitowanej sprzedaży, http://www.przegladsportowy.pl/pilka-nozna/euro-2016,formalny-stroj-reprezentacji-polski-w-pilce-noznej-w-limitowanej-sprzedazy,artykul,675529,1,13297.html (dostęp: 20.02. 2016).

Decathlon, http://www.decathlon.pl/ (dostęp: 1.01.2017).

Historia, http://prochnik.pl/historia/ (dostęp: 20.02.2016).

Historia spółki, http://prochnik.pl/relacje-inwestorskie/spolka/historia-spolki/ (dostęp: 20.02.2016).

Husaria – najgroźniejsza kawaleria świata – kolekcja unikalna, http://www.redisbad.pl/produkt/husaria-najgrozniejsza-kawaleria-swiata (dostęp: 20.02.2016).

Jastrząb i Żelazny – żołnierze wyklęci, http://www.redisbad.pl/produkt/jastrzab-i-zelaz­ny-zolnierze-wykleci (dostęp: 20.02.2016).

Kolekcja marki Próchnik na jesień/zimę 2015, https://www.youtube.com/watch?v= lWhyyHP-obs (dostęp: 20.02.2016).

Kolekcja Pamięci Jerzego Kukuczki – rozmowa z Wojciechem Kukuczką, https>//Youtube.com/watch?v=dB3ZwJr0ZDo (dostęp: 1.01.2017).

Krzyż Walecznych, http://prochnik.pl/historia/krzyz-walecznych/ (dostęp: 20.02.2016).

Krzyż żuawi śmierci, http://www.redisbad.pl/produkt/krzyz-zuawa-smierci (dostęp: 20.02.2016).

Manifest, http://www.redisbad.pl/informacja/24/manifest (dostęp: 20.02.2016).

„Monte Cassino” – kolekcja marki Próchnik na wiosnę/lato 2015, https://www.youtube.com/watch?v=ijkhf2H722Q (dostęp: 20.02.2016).

O spółce, http://prochnik.pl/relacje-inwestorskie/spolka/o-spolce/ (dostęp: 20.02. 2016).

„Pit Lane” – kolekcja marki Próchnik na wiosnę/lato 2016, https://www.youtube.com/watch?v=s8Q47jBfKrE (dostęp: 1.01.2017).

Polska flaga pionowa – szary melanż, http://www.redisbad.pl/produkt/polska-flaga-pionowa-szary-melanz (dostęp: 20.02.2016).

Polska produkcja, http://www.redisbad.pl/informacja/64/polska-produkcja (dostęp: 20.02.2016).

Polski orzeł – kolekcja dyskretna – jeans, http://www.redisbad.pl/produkt/polski-orzel-jean-kolekcja-dyskretna (dostęp: 20.02.2016).

Powstanie Warszawskie – Na ratunek. Nadruk sublimacyjny, http://www.redisbad.pl/produkt/powstanie-warszawskie-na-ratunek-nadruk-sublimacyjny (dostęp: 20.02. 2016).

Projekt nie jest finansowany ze środków UE…, http://www.redisbad.pl/informacja/65/projekt-nie-jest-finansowany-ze-srodkow-ue- (dostęp: 20.02.2016).

Próchnik, http://sklep.prochnik.pl/ (dostęp: 1.01.2017).

Red Is Bad, https://www.facebook.com/redisbad/?fref=ts (dostęp: 1.01.2017).

Reserved, http://www.reserved.com/pl/pl/ (dostęp: 1.01.2017).

Rygor – Kolekcja Próchnika na wiosnę/lato 2013, https://www.youtube.com/watch?v= Q7oLtoBWT30 (dostęp: 20.02.2016).

Sprawa honoru – Kolekcja marki Próchnik na jesień / zimę 2014, https://www.youtube.com/watch?v=kmx481hFXfg (dostęp: 20.02.2016).

Strategia rozwoju, http://prochnik.pl/relacje-inwestorskie/spolka/strategia-rozwoju/ (dostęp: 20.02.2016).

VERBUM NOBILE – Kolekcja Próchnika na jesień/zimę 2013, https://www.youtube.com/watch?v=gys3g7HU5G4 (dostęp: 20.02.2016).

VERBUM NOBILE: Płaszcz ORLICZ, https://www.facebook.com/media/set/?set=a.651489474869124.1073741844.561108397240566&type=3 (dostęp: 20.02.2016).

VERBUM NOBILE płaszcz WIENIAWA, https://www.facebook.com/media/set/?set=a.665281996823205.1073741847.561108397240566&type=3 (dostęp: 20.02.2016).

Westerplatte 1939 – nadruk sublimacyjny, http://www.redisbad.pl/produkt/westerplatte-1939-nadruk-sublimacyjny (dostęp: 20.02.2016).

Wyprzedaże, http://www.redisbad.pl/kategoria/wyprzedaze (dostęp: 20.02.2016).

Żołnierze wyklęci Victoria– biała – koszulka patriotyczna, http://www.redisbad.pl/produkt/zolnierze-wykleci-victoria (dostęp: 20.02.2016).

Literatura przedmiotu

Adekoya R., How the EU transformed Poland, 2014, http://www.theguardian.com/commentisfree/2014/may/01/eu-poland-10-years-economic (dostęp: 20.02.2016).

Althusser L., Ideologie i aparaty ideologiczne państwa, tłum. A. Staroń, Warszawa, 2006.

Barthes R., Retoryka obrazu, tłum. Z. Kruszyński, „Pamiętnik Literacki”, nr 3, 1985, s. 289–302.

Barthes R., Mitologie, tłum. A. Dziadek, Warszawa, 2008.

Bednarz P., Produkty made in Poland, czyli jak zarobić na patriotyzmie, 2016, http://www.forbes.pl/produkty-made-in-poland-czyli-jak-zarobic-na-patriotyzmie,artykuly,202541,1,1.html# (dostęp: 1.01.2017).

Billig M., Banalny nacjonalizm, tłum. M. Sekerdej, Kraków, 2008

Cieśla J., Odzież patriotyczna: co w sercu, to na piersi, 2016, http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/1671534,1,odziez-patriotyczna-co-w-sercu-to-na-piersi.read (dostęp: 1.01.2017).

Eco U., Czytelnik modelowy, tłum. P. Salwa, „Pamiętnik Literacki”, nr 2, 1987, s. 287–305.

Feliksiak M., Internauci 2015, Warszawa, 2015.

Grochowski P., Folklorysta w sieci. Prolegomena do badań folkloru internetowego, w: Netlor. Wie­dza cyfrowych tubylców, red. P. Grochowski, Toruń, 2013.

Gudeman S., The Anthropology of Economy. Community, Market and Culture, Oxford, 2001.

Gurgul A., Wantuch D., Rynek odzieży i gadżetów patriotycznych to w Polsce biznes wart miliony, 2016, http://wyborcza.biz/biznes/1,147752,20561687,rynek-odziezy-i-gadzetow-patriotycznych-to-w-polsce-biznes-wart.html?disableRedirects=true (dostęp: 1.01.2017).

Howarth D., Dyskurs, tłum. A. Gąsior-Niemiec, Warszawa, 2008.

Jaskułowski K., Nacjonalizm bez narodów. Nacjonalizm w koncepcjach anglosaskich nauk społecznych, Wrocław, 2009.

Łubieński T, Bić się czy nie bić? O polskich powstaniach, Warszawa, 1997.

Mazowsze i Podlasie w ogniu 1944–1956, http://wilczetropy.ipn.gov.pl/ (dostęp: 1.01.2017).

Meyer M., Wodak R., Critical discourse analysis. History, agenda, theory, and methodology, w: Methods for Critical Discourse Analysis, red. R. Wodak, M. Meyer, London, 2009.

Odpowiedzialna moda dla wilków, http://www.wwf.pl/?19880/Odpowiedzialna-moda-dla-wilkow (dostęp: 1.01.2017).

Ossowska M., Ethos rycerski i jego odmiany, Warszawa, 2000.

Pawłowska A., GROM odbija modelkę z rąk porywaczy. Zaskakująca promocja ubrań, 2015, http://wyborcza.pl/1,75478,19001166,grom-odbija-porwana-modelke-z-rak-zakladnikow-zaskakujaca-promocja.html (dostęp: 20.02.2016).

Prostak R., Patriotyzm po amerykańsku, 2015, http://www.miesiecznik.znak.com.pl/6642010rafal-prostakpatriotyzm-po-amerykansku/ (dostęp: 20.02.2016).

Próchnik Adam Feliks, http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Prochnik-Adam-Feliks;3963009.html (dostęp: 1.01.2017).

Repij M., Odzież wszechpolska. Nosi ją nawet prezydent, 2016, http://stylzycia.newsweek.pl/odziez-patriotyczna-red-is-bad-surge-polonia-koszulki-patriotyczne, artykuly, 379267,1.html (dostęp: 1.01.2017).

Sidorski R., Orzeł Biały. Dlaczego herb Rzeczypospolitej wymaga poprawek, 2013, http://histmag.org/Orzel-Bialy.-Dlaczego-herb-Rzeczypospolitej-wymaga-poprawek-7891 (dostęp: 20.02.2016).

Wałach M., Odzież patriotyczna. Klęska lewicy w bitwie o symbole, 2016 , http://www.pch24.pl/odziez-patriotyczna--kleska-lewicy-w-bitwie-o-symbole,45609,i.html#ixzz4WVm3u9yJ (dostęp: 1.01.2017).

Witkowski M., Bóg, Bluza, Ojczyzna. Skąd wzięła się moda na patriotyczną odzież i gadżety?, 2016, http://weekend.gazeta.pl/weekend/1,152121,20094446,bog-bluza-ojczyzna-skad-wziela-sie-moda-na-patriotyczna-odziez.html (dostęp: 1.01.2017).

Żbikowska I., Odzież patriotyczna robi furorę. „Noszę, by pokazać, kim jestem”, 2015, http://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/1,142076,19151273,odziez-patriotyczna-robi-furore-nosze-by-pokazac-kim-jestem.html#ixzz4WW5RKc1k (dostęp: 20.02.2017).

Abrams L., Oral history theory,London and New York, 2010.

Barthes R., Mitologie, tłum. A. Dziadek, Warszawa, 2008.

Bartmiński J., Historia mówiona – interdyscyplinarna i wieloaspektowa, w: Historia mówiona w świetle nauk humanistycznych i społecznych, red. S. Niebrzegowska-Bartmińska, J. Szadura, M. Szumiło, Lublin, 2015 , s. 9–23.

Berghauzen J. (red.), Podhale w czasie okupacji 1939–1945, Warszawa, 1977.

Billig M., Banalny nacjonalizm, tłum. M. Sekerej, Kraków, 2008.

Brocki M., Antropologia – Literatura – Dialog – Przekład, Wrocław, 2008.

Burszta W., Piątkowski K., O czym opowiada antropologiczna opowieść, Warszawa, 1994.

Cynarska H., Wiórkiewicz B., Walka ludności wsi podhalańskiej z okupantem hitlerowskim na przykładzie wsi Waksmund, w: Podhale w czasie okupacji 1939–1945, J. Berghauzen (red.), Warszawa, 1977, s. 199–210.

Dereń B., Józef Kuraś „Ogień”. Partyzant Podhala, Warszawa, 2000.

Eriksen T.H., Etniczność i nacjonalizm. Ujęcie antropologiczne, tłum. B. Gutowska-Nowak, Kraków, 2013.

Filipkowski P. i in.Historia mówiona w Polsce. Głosy w dyskusji (podczas konferencji „Oral History in Central-Eastern Europe: Current Research Areas, Challenges and Specificity”, Łódź, 17–18 września 2015 r.), „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, Rocznik V, 2005, s. 293–308.

Halbwachs M. Społeczne ramy pamięci, tłum. M. Król, Warszawa, 2008.

Johnson G.R., In the Name of the Fatherland: An Analysis of Kin Term Usage in Patriotic Speech and Literature,„International Political Science Review / Revue internationale de science politique”, t. 8, 1987, nr 2, s. 165–174.

Kajder K., Nikiel D., Antropolodzy pytają o wojnę. O projekcie „Józef Kuraś «Ogień». Historia – pamięć – reprezentacje”, „Almanach Nowotarski”, nr 19, 2015, s. 233–244.

Kaniowska K., Antropologia i problem pamięci, „Polska Sztuka Ludowa Konteksty” (262–263) 3–4, 2003, s. 57–65.

Kaźmierska K. Ramy społeczne pamięci, w: tejże, Biografia i pamięć na przykładzie pokoleniowego doświadczenia ocalonych z zagłady, Kraków, 2008, s. 73–94.

Kowalewski J., Kreacje przeszłości. Szkice z antropologii historii, Toruń, 2012.

Kurkowska-Budzan M., Bajka o Kopciuszku – oral history,w: tejże, Historia zwykłych ludzi. Współczesna angielska historiografia dziejów społecznych, Kraków, 2003, s. 176–187.

Kurkowska-Budzan M., Antykomunistyczne podziemie zbrojne na Białostocczyźnie. Analiza współczesnej symbolizacji przeszłości, Kraków, 2009.

Kurkowska-Budzan M., Informator, świadek historii, narrator – kilka wątków epistemologicznych i etycznych oral history, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, Rocznik I, 2011, s. 9–33.

Królik T., Wprowadzenie do oral history, 2006, on-line: www.homepage.univie.ac.at/philipp.ther/breslau/html/wprowadzenie.html (dostęp: 7.02.2017).

Malewska-Szałygin A., Tradycja stosowania pojęcia dyskurs i jego przydatność w antropologii współczesności, „Etnografia Polska”, t. XLVIII, 2004, z. 1–2, s. 81–97.

Nora P., Między pamięcią i historią: Les Lieux de Memoire,„Tytuł roboczy: archiwum nr 2”, 2009, s. 4–12.

Pałka J., Żłobecka K., W poczuciu niezasłużonej infamii – wstępne wyniki projektu dotyczącego żołnierzy ludowego Wojska Polskiego, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, Rocznik V, 2015, s. 77–90.

Pomian K., Historia – nauka wobec pamięci, tłum. H. Abramowicz, Lublin, 2006

Robotycki Cz., Historia i tradycja – dwie kategorie opisu przeszłości, „Prace Etnograficzne – Zeszyty Naukowe UJ”, z. 29, 1992, s. 15–19.

Robotycki Cz., Historia, tradycja, antropologia (tezy), „Polska Sztuka Ludowa – Konteksty”, t. 51, 1997, z. 1–2, s. 44.

Robotycki Cz., Nie wszystko jest oczywiste, Kraków, 1998

Robotycki Cz., Ludowe i amatorskie pisanie historii, „Polska Sztuka Ludowa – Konteksty”, t. 65, 2011, z. 1, s. 40–44.

Szacka B., Czas przeszły – pamięć – mit, Warszawa, 2006–2007

Topolski J., Jak się pisze i rozumie historię. Tajemnice narracji historycznej, Poznań, 2008.

Welzer H., Materiał, z którego zbudowane są biografie, w: Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, red. M. Saryusz-Wolska, Kraków, 2009

Witeska-Młynarczyk A., Evoking Polish Memory. State, Self and the Communist Past in Transition, Frankfurt, 2014

Kwartalnik "Prace Etnograficzne" ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.