The Geoecosystem and its Application in Research on the Present-Day Morphogenetic System in the Temperate Climate Zone

Andrzej Kostrzewski

Abstrakt

The organisation and performance of research on geomorphological processes should be based on the methodological and methodical grounds of the empirical sciences. A well-organised observation in the form of geomorphological monitoring forms the grounds for the collection of observational data. Actually, it is not an option to consider the geoecological approach in the study of present-day geomorphological processes. This is a methodological must. Adopting a certain concept of the geoecosystem seems to be a good option in research on present-day geomorphological processes (Kostrzewski 1993). A geoecosystem is a unit of geographic space with varying size and structure. This geomorphological monitoring stands for the organisation and conduct of research on geomorphological processes (considered to be dominant) and relevant conditions (weather-related, hydrological) based on a standardised measurement system in order to obtain reliable data aimed to assess current research studies and plan future studies. Currently in Poland, geomorphological monitoring is conducted at scientific research sites; for example, at selected high schools and as part of the Integrated Environmental Monitoring Network in Poland, which is a subsystem of Poland’s National Environmental Monitoring Network. The data obtained from geomorphological monitoring sites, verified on the grounds of accepted statistical tests, forms the basis for the analysis and assessment of a given geoecosystem and its operation, taking into account observed climate changes and increasing human impact.

Słowa kluczowe: geoecosystem, observation, experiment, geomorphological monitoring, geoecology, Integrated Environmental Monitoring
References

Bertallanffy L., 1984, Ogólna teoria systemów: podstawy, rozwój, zastosowania, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Chojnicki Z., 2007, Podstawy metodologiczne i teoretyczne geografii, Wydawnictwo Naukowe Bogucki, Poznań.

Huggett R.J., 1995, Geoecology, An Evolutionary Approach, London, New York.

Klimaszewski M., 1978, Geomorfologia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Kostrzewski A., 1993, Geoekosystem obszarów nizinnych. Koncepcja metodologiczna, Zeszyty Naukowe, 6, Komitet Naukowyprzy Prezydium PAN Człowiek i Środowisko, 11−17.

Kostrzewski A., 1997, ZMŚP i jego znaczenie w rozpoznaniu i ochronie struktury krajobrazowej Polski [w:] A. Kostrzewski, L. Pawłowski (red.), Główne problemy monitoringu w Polsce, Zeszyty Naukowe, Lublin, 20.

Kostrzewski A., 2000, Assumptions of the conception of geodiversity and their implementation in the programme of the Integrated Monitoring of the Natural Environment. Polish Geography. Problems, researches, application, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.

Kostrzewski A., 2001, Georóżnorodność i i jej znaczenie w kształtowaniu i ochronie powierzchni Ziemi, Księga ku czci Profesora Stefana Kozłowskiego. KUL Lublin.

Kostrzewski A., 2004, Monitoring środowiska przyrodniczego w geografii fizycznej, Geografia w UJ, 5, Kraków.

Kostrzewski A., Mazurek M., Stach A., 1995, Zintegrowany Monitoring Środowiska Przyrodniczego. Zasady organizacji, system pomiarowy, wybrane metody badań. Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa.

Kruszyk R., Wojciechowski M., 2014, System informatyczny Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego – architektura i funkcje systemu, Monitoring Środowiska Przyrodniczego, 16, 11–20.

Krzemień K., Trepińska J., Bokwa A. (red.), 2005, Rola stacji terenowych w badaniach geograficznych, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Major M., 2012, Funkcjonowanie zagłębień bezodpływowych w zróżnicowanych warunkach morfolitologicznych (dorzecze Parsęty, Pomorze Zachodnie), Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.

Marciniak M., 1993, Ocena stanu technicznego otworów hydrogeologicznych na podstawie badań metodą PARAMEX, Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa.

Mazurek M., 2010, Hydrogeomorfologia obszarów źródliskowych (dorzecze Parsęty, Polska NW), Seria Geografia nr 92, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Peltier L., 1950, The geographic cycle in periglacial regions as it related to climatic geomorphology, Annals of the Association of American Geographers, 40.

Stach A., 2009, Analiza struktury przestrzennej i czasoprzestrzennej maksymalnych opadów dobowych w Polsce w latach 1956−1980, Seria Geografia nr 85, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Starkel L., 1996, Monitoring zdarzeń ekstremalnych, Zeszyty Naukowe, 16, Komitet Naukowyprzy Prezydium PAN Człowiek i Środowisko.

Szpikowski, J., 2010, Antropogeniczne przekształcenia rzeźby zlewni Perznicy w neoholocenie (Pojezierze Drawskie, dorzecze Parsęty), Seria Geografia nr 91, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Tricart J., 1960, Zagadnienia geomorfologiczne, Polskie Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.