Wpływ doświadczenia na motywy uprawiania narciarstwa na przykładzie tatrzańskich ośrodków narciarskich: Kasprowy Wierch (Polska) i Tatrzańska Łomnica (Słowacja)

Joanna Hibner

Abstrakt
Impact of experience on the motives of skiers on the example of Tatra ski resorts: Kasprowy Wierch (Poland) and Tatrzańska Łomnica (Slovakia)
 
Both the motivation and the experience of tourists depend on psychological processes, being very individual for each person. They are closely related with each other and, also, they are affected by each other in many aspects. The aim of this article is to characterize the relationship between the motivation and the past mountain and ski experience of respondents from two Tatra ski resorts: Kasprowy Wierch (Poland) and Tatrzańska Łomnica (Slovakia). In order to gain information about the motivation and experience of tourists a survey using the PAPI technique was conducted during the winter seasons 2014/2015 and 2015/2016. A total of 404 questionnaires was collected (Kasprowy Wierch – 197; Tatrzańska Łomnica – 207). The results confirm that tourists’ motivation as well as their past mountain and ski experience are dependent on each other. Past experience and tourist motivation are both affected by other factors, including the type of activity or the frequency of visits. The research also shows that especially the past mountain experience affects many other variables including tourist motivation.
 
Keywords: ski tourism, Tatra Mountains, survey, tourists’ experience, tourists’ motives
 
Zarys treści: Zarówno motywacje turystyczne, jak i doświadczenie turystyczne, są uzależnione m.in. od procesów psychologicznych zachodzących w każdym człowieku indywidualnie. Są one ze sobą ściśle związane pod wieloma aspektami i wzajemnie na siebie oddziałują. Celem
niniejszego artykułu jest scharakteryzowanie wzajemnych zależności między motywacjami a wcześniejszymi doświadczeniami górskimi i narciarskimi respondentów z dwóch tatrzańskich ośrodków narciarskich: Kasprowy Wierch (Polska) i Tatrzańska Łomnica (Słowacja). W pracy
zastosowano badania ankietowe na próbie łącznie 404 respondentów (Kasprowy Wierch – 197; Tatrzańska Łomnica – 207). Badania ankietowe przeprowadzono, stosując technikę PAPI, czyli wywiad bezpośredni, w sezonie zimowym 2014/2015 i 2015/2016. Badania potwierdzają, że
zarówno motywacje turystyczne, jak i wcześniejsze doświadczenia górskie i narciarskie są od siebie zależne. Zarówno wcześniejsze doświadczenia, jak i motywacje turystyczne są zależne od innych czynników, w tym m.in. od typu uprawianej aktywności czy też częstotliwości przyjazdów.  badań wynika, że przede wszystkim wcześniejsze doświadczenia górskie wpływają na inne zmienne, m.in. na motywacje turystyczne.
Słowa kluczowe: turystyka narciarska, Tatry, badania sondażowe, doświadczenie turystyczne, motywacje turystyczne
References
Andersson T.D., 2007, The Tourist in the Experience Economy, Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 7 (1), 46–58.
 
Babbie E., 2003, Badania społeczne w praktyce, Wydawnictwo PWN, 1–659.
 
Bansal H., Eiselt H.A., 2004, Exploratory research of tourist motivations and planning, Tourism Management, 25, 387–396.
 
Cessford G., Muhar A., 2003, Monitoring options for visitor numbers in national parks and natural areas, Journal for Nature Conservation, 11 (4), 240–250.
 
Cohen E., 1979, Rethinking the sociology of tourism, Annals of Tourism Research (Jan/Mar), 18–35.
 
Crompton J.L., McKay S.L., 1997, Motives of visitors attending festival events, Annals of Tourism Research, 24 (2), 425–439.
 
Dziewanowska K., Kacprzak A., 2016, Działania z zakresu marketingu doświadczeń w oczach polskich konsumentów – wyniki badań jakościowych, Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 255, 18–27.
 
Eagles P.F.J., McCool S.F., Haynes C.D.A., 2002, Sustainable Tourism in Protected Areas: Guidlines for Planning and Management, IUCNxv, Gland Switzerland, Cambridge UK, 1–183.
 
Faracik R., 2011, Potrzeby i motywacje turystyczne, [w:] W. Kurek (red.), Turystyka, Wydawnictwo PWN, Warszawa, 122–141.
 
Fodness D., 1994, Measuring tourist motivation, Annals of Tourism Research, 21 (3), 555–581.
 
Gnoth J., 1997, Tourism motivation and expectation formation, Annals of Tourism Research, 24 (2), 283–304.
 
Hibner J., 2018, Wpływ kolei linowych na strukturę ruchu turystycznego w Tatrach, maszynopis pracy doktorskiej, IGiGP UJ, niepublikowana, 1–256.
 
Kasprowy Wierch trasy narciarskie 2019, http://www.pkl.pl/kasprowy-wierch/trasy-narciarskie. html, (dostęp: 20.12.2019).
 
Konu, H., Kajala L., 2012, Segmenting Protected Area Visitors Based on Their Motivations, Nature Protection Publications of Metsähallitus, Series A, 194, 1–74.
 
Kozioł L., 2012a, Trójczynnikowa koncepcja motywacji turystycznej, Ekonomiczne Problemy Usług, 84, 43–52.
 
Kozioł L., 2012b, Typologia czynników motywujących do podróżowania, Zeszyty Naukowe Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie, 20 (1), 87–98.
 
Krzesiwo K., 2015, Rozwój turystyki narciarskiej w świetle idei zrównoważonego rozwoju – stan badań, Prace Geograficzne, zeszyt 141, IGiGP UJ, Kraków, 117–140.
 
Kurek W., 2004, Turystyka na obszarach górskich Europy. Wybrane zagadnienia, Wydawnictwo IGiGP UJ, Kraków, 1–214.
 
Kurek W., (red.), 2011, Turystyka, Wydawnictwo PWN, Warszawa, 1–544.
 
Larsen S., 2007, Aspects of a Psychology of the Tourist Experience, Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 7 (1), 7–18.
 
Laszczyk A.J., Wójcik M., Rokita T., 2007, Modernizacja napowietrznej kolei linowej „Kasprowy Wierch” w Zakopanem, Transport Miejski i Regionalny, 12, 26–30.
 
Merriam-Webster 2020, https://www.merriam-webster.com/dictionary/experience (dostęp: 16.03.2020).
 
Mika M., 2014, Założenia i determinanty podtrzymywalności lokalnego rozwoju turystyki, Wydawnictwo IGiGP UJ, Kraków, 1–233.
 
Mossberg L., 2007, A Marketing Approach to the Tourist Experience, Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 7 (1), 59–74.
 
Neuhofer B., Buhalis D., Ladkin A., 2012, Conceptualising technology enhanced destination experiences, Journal of Destination Marketing & Management, 1, 36–46.
 
Niezgoda A., 2013a, Turystyka doświadczeń – dawna czy nowa forma turystyki?, [w:] R. Wiluś, J. Wojciechowska (red.), Warsztaty z geografii turyzmu, 3, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 37–47.
 
Niezgoda A., 2013b, Rola doświadczenia w zachowaniach konsumenta na rynku turystycznym. Koncepcja ekonomii doświadczeń i marketingu doznań, Folia Turistica, 28, 91–106.
 
Nowacki M., Kruczek Z., 2019, Współtworzenie doświadczeń, emocje a zadowolenie i intencje osób zwiedzających atrakcje turystyczne, Przedsiębiorczość i Zarządzanie, XX, 2 (1), 31–42.
 
Oh H., Fiore A.M., Jeoung M., 2007, Measuring Experience Economy Concepts: Tourism Applications, Journal of Travel Research, 46, 119–132.
 
Olszewska B., 2018, Motywacje osób uprawiających ekstremalne formy sportu i turystyki, Zeszyty Naukowe Uczelni Vistula, 60 (3), 18–44.
 
Ośrodki narciarskie 2020, https://www.skiinfo.pl/, (dostęp: 26.06.2020).
 
Pearce P.L., Lee U.-I., 2005, Developing the Travel Career Approach to Tourist Motivation, Journal of Travel Research, 43, 226–237.
 
Pine B.J., Gilmore J.H., 1998, Welcome to the Experience Economy, Harvard Business Review, 97–105.
 
PKL kolejki 2019, http://www.pkl.pl/kasprowy-wierch/koleje-i-wyciagi.html, (dostęp: 21.12.2019).
 
Przecławski K., 1996, Człowiek a turystyka. Zarys socjologii turystyki, Albis, Kraków, 1–160.
 
Quan S., Wang N., 2003, Towards a structural model of the tourist experience: an illustration from food experiences in tourism, Tourism Management, 25, 297–305.
 
Quinlan Cutler S., Carmichael B., 2010, The dimensions of the tourist experience, [w:] M. Morgan, P. Lugosi, B. Ritchie (red.), The Tourism and Leisure Experience: Consumer and Managerial Perspectives, Channel View Publications, Bristol, 3–26.
 
Skawiński P., 2005, Ochrona i udostępnianie Tatrzańskiego Parku Narodowego; stan obecny i wizja przyszłości, [w:] Z. Krzan (red.), Przyroda Tatrzańskiego Parku Narodowego a człowiek. Tatrzański Park Narodowy na tle innych górskich terenów chronionych, 3, TPN, Polskie
Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi, Zakopane, 25–28.
 
Snepenger D., King J., Marshall E., Uysal M., 2006, Modeling Iso-Ahola’s Motivation Theory in the Tourism Context, Journal of Travel Research, 45, 140–149.
 
Stankey G., 1973, Visitor perception of wilderness recreation carrying capacity, USDA Forest Service Research paper INT-142 1973, Intermountain Forest and Range Experiment Station, Ogden, Utah, 1–61.
 
Stasiak A., 2013, Produkt turystyczny w gospodarce doświadczeń, Turyzm, 1, 29–38.
 
Stasiak A., 2015, Triada doświadczeń turystycznych i efekt „wow!” podstawą kreowania nowoczesnej oferty turystycznej, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 379, 332–347.
 
Stasiak A., 2016, Doświadczenie – stary-nowy paradygmat turystyki, Folia Turistica, 41, 191–16.
 
TANAP 2019, https://www.tanap.org/navstevny-poriadok/, (dostęp: 21.12.2019). TPN 2019, https://tpn.pl/poznaj, (dostęp: 21.12.2019).
 
TPN statystyki 2019, https://tpn.pl/zwiedzaj/turystyka/statystyka, (dostęp: 1.12.2019).
 
Uriely N., 2005, The Tourist Experience Conceptual Developments, Annals of Tourism Research, 32, 1, 199–216.
 
Walls A.R., Okumus F., Wang Y.R., Joon-Wuk Kwun D., 2011, An epistemological view of consumer experiences, International Journal of Hospitality Management, 30, 10–21.
 
Wickens E., 2002, The sacred and the profane. A tourist Typology, Annals of Tourism Research, 29, 3, 834–851.
 
Vysoke Tatry kolejki 2019, https://www.vt.sk/aktualny-stav-lanoviek-a-zjazdoviek/, (dostęp: 20.12.2019).
 
Vysoke Tatry trasy narciarskie 2019, https://www.vt.sk/hory/lyzovacka/mapy/ (dostęp: 20.12.2019).
 
Zdebski J., 1979, Motywacja do uprawiania turystyki górskiej, [w:] Społeczne problemy czasu wolnego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
 
Zdebski J., 2010, Rekreacyjne walory narciarstwa biegowego, [w:] Sz. Krasicki (red.), Studia i Monografie. Narciarstwo Biegowe, 63, Wydawnictwo AWF, 63–83.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie