Ocena jakości przestrzeni publicznych III Kampusu UJ z użyciem techniki crowdsensingu

Jarosław Działek,

Magdalena Miśkowiec,

Agnieszka Świgost-Kapocsi,

Krzysztof Gwosdz,

Bartłomiej Homiński

Abstrakt

Quality assessment of public spaces of the Jagiellonian University Third Campus using the crowdsensing technique 

The article aims to assess the quality of public spaces of the Third Campus of the Jagiellonian University and to determine to what extent the mobile crowdsensing survey method is useful in this respect. Public spaces are nowadays considered the key elements of the university campus structure. Their appropriate shaping and management fosters social interactions between different user groups, which should consequently strengthen creativity and interdisciplinarity within the university milieu. Our paper presents contemporary trends in the campus planning and organisation. In the empirical part, the quality of selected public spaces (main avenue, squares and courtyards, and green areas) was determined based on the behaviour of campus users as observed by participants of the crowdsensing study. These results were confronted with the visual material and comments of the study participants, as well as with the expert assessment of the authors. In the final part, activities aimed at improving the quality of public spaces of the campus were proposed.
 
Keywords: campus, public space, crowdsensing, Epicollect5, Jagiellonian University
 
Zarys treści: Celami niniejszego artykułu są ocena jakości przestrzeni publicznych III Kampusu UJ oraz określenie, w jakim stopniu przydatna jest w tym zakresie metoda crowdsensingowego badania ankietowego z użyciem aplikacji mobilnej. Przestrzenie publiczne uznawane są współcześnie za kluczowe elementy organizacji kampusów uczelni. Ich odpowiednie ukształtowanie i zagospodarowanie sprzyja interakcjom społecznym między różnymi grupami użytkowników, co w konsekwencji powinno służyć wzmacnianiu kreatywności i interdyscyplinarności w środowisku uniwersyteckim. W tekście przedstawiono współczesne trendy w zakresie planowania i funkcjonowania kampusów. W części empirycznej na podstawie obserwacji zachowań użytkowników kampusu, dokonanych przez uczestników badania crowdsensingowego, określono jakość wybranych przestrzeni publicznych: głównej alei, placów i dziedzińców oraz terenów zielonych. Wyniki te skonfrontowano z materiałem fotograficznym i komentarzami uczestników badania oraz z oceną ekspercką autorów i autorek artykułu. W końcowej części zaproponowano kierunki działań w zakresie poprawy jakości przestrzeni publicznych badanego kampusu.
Słowa kluczowe: kampus, przestrzeń publiczna, crowdsensing, Epicollect5, Uniwersytet Jagielloński
References
Aanensen D.M., Huntley D.M., Menegazzo M., Powell C.I., Spratt B.G., 2014, EpiCollect+: linking smartphones to web applications for complex data collection projects, F1000 Research, 3, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25485096/ (dostęp: 15.04.2020).
 
Abu-Ghazzeh T.M., 1999, Communicating behavioural research to campus design, factors affecting perception and use of outdoor spaces at the University of Jordan, Journal of Environment and Behaviour, 31 (6), 764–804.
 
Ahmed S., Haklay M., Tacoli C., Githiri G., Dávila J.D., Allen A., Fèvre E,M., 2019, Participatory mapping and food-centred justice in informal settlements in Nairobi, Kenya, Geo: Geography and Environment, e00077, https://doi.org/10.1002/geo2.77 (dostęp: 10.09.2020).
 
Alexander C., 2008, Język wzorców: miasta – budynki – konstrukcja, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.
 
Aydin D., Ter U., 2008, Outdoor space quality: case study of a university campus plaza, Archnet-IJAR: International Journal of Architectural Research, 2 (3), 189–203.
 
Bathelt H., Malmberg A., Maskell P., 2004, Clusters and knowledge: local buzz, global pipelines and the process of knowledge creation, Progress in Human Geography, 28 (1), 31–56.
 
Biddulph M., 1999, Bringing vitality to a campus environment, Urban Design International, 4 (3–4), 153–166.
 
Bierwiaczonek K., Lewicka B., Nawrocki T., 2012, Rynki, malle i cmentarze. Przestrzeń publiczna miast śląskich w ujęciu socjologicznym, Wydawnictwo Nomos, Kraków.
 
Bierwiaczonek K., 2018, Miejskie przestrzenie publiczne i ich społeczne znaczenia – próba systematyzacji, Przegląd Socjologiczny, 1, 25–48.
 
Böhm A., 2008, Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego III Kampusu UJ, Czasopismo Techniczne, 1-A, 69–76.
 
Bryant J., Cordell M., Deihl G., Gebrezgi A., Layden T., Marshall T.A., Newman K., Pitts-Lore A., Sobieck L., 2013, Finding nature in your neighborhood: a field mapping protocol for community based assessment of greenspace access, Asset Mapping: Community Geography Project, 8, http://pdxscholar.library.pdx.edu/ims_assestmapping/8 (dostęp: 20.04.2020).
 
Bryx M., 2013, Rewitalizacja przestrzeni akademickiej, Problemy Rozwoju Miast 10 (1), 7–14.
 
Brzozowska B., 2014, Miasto kreatywne – miasto studentyfikowane?, [w:] P. Sztompka, K. Matuszek (red.), Idea uniwersytetu. Reaktywacja, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, 151–164.
 
Burke J., Estrin D., Hansen M., Parker A., Ramanathan N., Reddy S., Srivastava M.B., 2006, Participatory sensing, UCLA, Center for Embedded Network Sensing, https://escholarship.org/uc/item/19h777qd (dostęp: 30.03.2020).
 
Carmona M., 2015, Re-theorising contemporary public space: a new narrative and a new normative, Journal of Urbanism: International Research on Placemaking and Urban Sustainability, 8 (4), 373–405.
 
Coulson J., Roberts P. Taylor I., 2015, University planning and architecture. The search for perfection, Routledge, New York.
 
Cox A.M., Benson Marshall M., Burnham J.A.J., Care L., Herrick T., Jones M., 2020, Mapping the campus learning landscape, Pedagogy, Culture & Society, 1–19, https://doi.org/10.1080/14681366.2020.1788124 (dostęp: 15.05.2020).
 
Cullen G., 1971, The concise townscape, Van Nostrand Reinhold Company, New York.
 
Domae L., 2017, Planning the campus with place in mind: a phenomenological exploration of the lifeworlds of community college campuses in British Columbia, praca doktorska, Department of Geography, University of Victoria.
 
Fikus M., 2002, Instytut: założenia autorskie, Architektura-murator, 1, 13–17.
 
Franaszek P. (red.), 2020, Kampus 600-lecia Odnowienia Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
 
France D., Whalley W.B., Mauchline A., Powell V., Welsh K., Lerczak A., Park J., Bednarz R., 2015, Enhancing fieldwork learning using mobile technologies, Springer, Cham.
 
Gehl J., 2009, Życie między budynkami. Użytkowanie przestrzeni publicznych, Wydawnictwo RAM, Kraków.
 
Göçer Ö., Göçer K., Başol A.M., Kıraç M.F., Özbil A., Bakovic M., Siddiqui F.P., Özcan B., 2018, Introduction of a spatio-temporal mapping based POE method for outdoor spaces: Suburban university campus as a case study, Building and Environment, 145, 125–139.
 
Griffith J.C., 1994, Open space preservation: an imperative for quality campus environments, The Journal of Higher Education, 65 (6), 645–669.
 
Gumprecht B., 2007, The campus as a public space in the American college town, Journal of Historical Geography, 33, 72–103.
 
Gyurkovich M. (red.), 2016, Hybrid urban structures, Wydawnictwo PK, Kraków.
 
Jacobs J., 1969, The economy of cities, Vintage Books, New York.
 
Jacobs J., 2000, The nature of economies, Vintage Books, New York.
 
Jędrychowski I. (red.), 2007, Atlas otoczenia Kampusu 600-lecia odnowienia Uniwersytetu Jagiellońskiego, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
 
Han K.T., 2007, Responses to six major terrestrial biomes in terms of scenic beauty, preference, and restorativeness, Environment and Behavior, 39 (4), 529–556.
 
Kanhere S.S., 2013, Participatory sensing: crowdsourcing data from mobile smartphones in urban spaces, [w:] C. Hota, P.K. Srimani (red.), Distributed Computing and Internet Technology, 9th International Conference, ICDCIT 2013, Bhubaneswar, India, February 5–8, 2013, 19–26.
 
Kapecki T., 2015, O architekturze szkół wyższych w Polsce na początku XXI wieku, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków.
 
Kaplan S., 1987, Aesthetics, affect, and cognition: Environmental preference from an evolutionary perspective, Environment and Behavior, 19 (1), 3–32.
 
Kaplan R., Kaplan S., Ryan R., 1998, With people in mind. Design and management of everyday nature, Island Press, Washington.
 
Kidyba M., Makowski Ł., 2017, Samorządy wobec smart cities – wyzwania, Chorzowskie Studia Polityczne, 13, 47–74.
 
Kulawiak A., Szmytkowska M., 2018, Geograficzny aspekt badań nad przestrzenią publiczną miast w Polsce, Biuletyn KPZK PAN, 271, 75–92.
 
Landry C., 2013, Kreatywne miasto, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa.
 
Liprini R.M., Coetzee N., 2017, The relationship between students’ perceptions of the University of Pretoria’s on-campus green spaces and attention restoration, Human Geographies – Journal of Studies and Research in Human Geography, 11 (2), 155–167.
 
Live Baltic Campus Development Ideas Book, 2017, Live Baltic Campus, Helsinki, http://livebalticcampus.eu/wp-content/uploads/2017/12/LBC_Development-Ideas-Book.pdf (dostęp: 10.05.2020).
 
Lucas R., Romice O., 2008, Representing sensory experience in urban design, Design Principles and Practices: an International Journal, 2 (4), 83–94.
 
Lynch K., 1960, The image of the city, The MIT Press, Cambridge, MA–London.
 
Matsuoka R.H., Kaplan R., 2008, People needs in the urban landscape: analysis of Landscape And Urban Planning contributions, Landscape and Urban Planning, 84 (1), 7–19.
 
Maurrasse D.J., 2001, Beyond the campus. How colleges and universities form partnerships with their communities, Routledge, New York–London.
 
McFarland A.L., Waliczek T.M., Zajicek J.M., 2008, The relationship between student use of campus green spaces and perceptions of quality of life, HortTechnology, 18 (2), 232–238.
 
Motak M., 2012, Historia rozwoju urbanistycznego Krakowa w zarysie, Wydawnictwo PK, Kraków.
 
Oldenburg R., 1999, The great good place: cafés, coffee shops, bookstores, bars, hair salons, and other hangouts at the heart of a community, Marlowe & Company, New York.
 
O’Rourke V., Baldwin C., 2016, Student engagement in placemaking at an Australian university campus, Australian Planner, 53 (2), 103–116.
 
Osmond H., 1957, Function as the basis of psychiatric ward design, Mental Hospitals, 8, 23–27.
 
Ozbil A., Gocer O., Bakovic M., Gocer K., 2018, A quantitative investigation of the factors affecting patterns of occupation in a suburban campus: the case of Ozyegin University in Istanbul, Archnet-IJAR: International Journal of Architectural Research, 12 (2), 98–125.
 
Salama A.M., 2008, When good design intentions do not meet users expectations: exploring Qatar University campus outdoor spaces, Archnet-IJAR: International Journal of Architectural Research, 2 (2), 57–77.
 
Seitz C.M., Reese R.F., Strack R.W., Frantz S., West B., 2014, Identifying and improving green spaces on a college campus: a photovoice study, Ecopsychology, 6 (2), 98–108.
 
Sikorski M., Jackowski S., Matysiak K., 2020, Przestrzenie uniwersytetu. Trendy. Wizje. Standardy projektowania, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
 
Siu Yu Lau S., Gou Z., Liu Y., 2014, Healthy campus by open space design: approaches and guidelines, Frontiers of Architectural Research, 3 (4), 452–467.
 
Sommer R., 1967, Sociofugal space, American Journal of Sociology, 72, 654–660.
 
Speake J., Edmondson S., Nawaz H., 2013, Everyday encounters with nature: students’ perceptions and use of university campus green spaces, Human Geographies – Journal of Studies and Research in Human Geography, 7 (1), 21–31.
 
Spooner D., 2014, Enhancing campus sustainability through SITES and socially equitable design, Planning for Higher Education Journal, 42 (4), 30–45.
 
Whyte W.H., 2018, The social life of small urban spaces, Project for Public Spaces, New York.
 
Winnicka-Jasłowska D., 2008, Internet-based study on users’ needs. Students’ functional and spatial needs in facilities of architecture faculties at technical universities in Poland, ACEE Architecture, Civil Engineering, Environment, 1(1), 47–53.
 
Winnicka-Jasłowska D., 2012, New outlook on higher education facilities. Modifications of the assumptions for programming and designing university buildings and campuses under the influence of changing organizational and behavioral needs, ACEE Architecture, Civil Engineering, Environment, 5(2), 31–38.
 
Winnicka-Jasłowska D., 2015, Quality analysis of Polish universities based on POE method – description of research experiences, [w:] M. Antona, C. Stephanidis (red.), Universal access in human-computer interaction. access to learning, health and well-being, Springer, Cham.
 
Żabicki P., 2016, Urbanistyka i architektura szkolnictwa wyższego w Polsce w kontekście idei zrównoważonego rozwoju, [w:] K. Pobłocki, B. Świątkowska (red.), Architektura niezrównoważona. Synchronizacja – projekty dla miast przyszłości, Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana, Warszawa, 134–153.
 
Żórawski J., 2017, O budowie formy architektonicznej: skrócone ujęcie opracowane przez Bohdana Lisowskiego, Politechnika Krakowska, Kraków.