Promocja turystyczna w działalności Lokalnych Grup Działania w Polsce

Gerard Kosmala,

Dagmara Chylińska

Abstrakt

Tourist promotion in the activities of Local Action Groups in Poland

The presence of the so-called „Lokalne Grupy Działania” (Local Action Groups, LAGs) has been clearly recognizable in the Polish rural and small-town landscapes for at least a dozen years. By under taking activities on various grounds they obviously support local development, being – at the same time – a source and an effect of local entrepreneurship. According to the principle ”think globally, act locally”, LAGs realize tasks in the field of local tourism development, in terms of tourism facilities, formation of human capital, and tourism promotion. The latter is the goal of the research in this paper. The research resulted in a determination of the broad range of promotional activities and tools used by LAGs. Simultaneously, their effectiveness and the range of influence were evaluated and common good practices in the field of tourism promotion were described. Apart from the generally positive evaluation of tourism promotion provided by LAGs and based on their knowledge on  the local tourism potential, specific conditions negatively affecting the durability of results and the period of influence of the promotional message were indicated.

Keywords: Local Action Groups, LAGs, tourism promotion, Poland

Zarys treści: Od kilkunastu już lat w polskim krajobrazie wiejskim i małomiasteczkowym zaznacza się wyraźnie obecność Lokalnych Grup Działania (LGD), które funkcjonując na wielu płaszczyznach, wspierają rozwój lokalny, będąc źródłem, a jednocześnie efektem lokalnej − aczkolwiek szeroko rozumianej −  rzedsiębiorczości. W myśl zasady „myśl globalnie, działaj lokalnie”, LGD realizują także zadania w sferze turystyki, zarówno w zakresie infrastruktury, kształtowania kapitału ludzkiego, jak i promocji turystycznej. Ta ostatnia jest przedmiotem badań w niniejszym artykule. W efekcie przeprowadzonych analiz ustalono szeroki  zakres przedmiotowy działań i narzędzi promocyjnych wykorzystywanych przez LGD, oceniono przy tym ich potencjalną skuteczność i zasięg oddziaływania, jak również opisano powszechnie stosowane w tej dziedzinie dobre praktyki. Oceniając pozytywnie całość promocji turystycznej realizowanej „rękoma” lokalnych społeczności z ich dobrym rozeznaniem warunków lokalnych i lokalnego potencjału turystycznego, zwrócono uwagę na specyficzne uwarunkowania wpływające negatywnie na trwałość jej rezultatów i czas ich oddziaływania.

Słowa kluczowe: lokalne grupy działania, LGD, promocja turystyczna, Polska
References

Adamczyk R., Gąsiorek E., Pomin M., 2006, Prawne aspekty tworzenia i funkcjonowania Lokalnych Grup Działania w ramach Pilotażowego Programu Leader+. Poradnik dla animatorów LGD, Fundacja „Fundusz Współpracy”, Warszawa.

Barcja. Ilustrowany przewodnik po dawnej Barcji, 2011, Wyd. A-Z Media, Kętrzyn.

Bogactwo turystyczne Krainy Trzech Ziem. Przewodnik turystyczny, b.r., Agencja reklamowa PM Bros, b.m.

Borowska A., 2009, Lokalne Grupy Działania czynnikiem aktywizującym rozwój obszarów wiejskich, Acta Sci. Pol. Oeconomia, 8 (4), 13–22.

Brańka S., 2016, Zróżnicowanie aktywności promocyjnej dużych miast Polski i jego uwarunkowania, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kraków, https://r.uek.krakow.pl/bitstream/123456789/2776/1/1200003232.pdf (dostęp: 20.04.2020).

Chylińska D., Kosmala G., 2012, Wczoraj przydrożna lipa, dzisiaj lip(n)a atrakcja turystyczna, czyli rzecz o zaklinaniu przestrzeni turystycznej, Episteme, 2 (16), 39–65.

Czapiewska G., 2012, Lokalne Grupy Działania a kreowanie rozwoju regionalnego w województwach pomorskim i zachodniopomorskim, Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 29, 261–272.

Florek M., 2001, Determinanty i możliwości promowania regionów, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny. LXIII, 3, 159–176.

Gaweł A., Ryżewski G., 2013, Drewniane budownictwo dorzecza Biebrzy, Fundacja Biebrzańska, Białystok–Suchowola.

Gębarowski M., 2011, Niestandardowe działania promocyjne polskich jednostek terytorialnych, Studia Ekonomiczne i Regionalne, V (2), 54–65.

Głubczyckie legendy i podania ludowe. Stowarzyszenie LGD, 2013, „Płaskowyż Dobrej Ziemi”, Kietrz.

Halamska M., Michalska, S., Śpiewak, R., 2010, Leader w Polsce. Drogi implementacji programu, Wieś i Rolnictwo, 4 (149), 104–119.

Hydroinżynieria dolnej Warty. Przewodnik po szlakach zabytków inżynierii wodnej w regionie dolnej Warty, 2013, Fundacja Zielonej Doliny Odry i Warty, Górzyca.

Kalisiak-Mędelska M., 2013, Partnerstwo lokalne – istota i znaczenie na przykładzie lokalnych  grup działania, Biblioteka Regionalisty, 13, 73–96.

Kamosiński S., 2012, Marketing terytorialny małych miast i wsi, Studia z Zakresu Prawa, Administracji i Zarządzania UKW, 2, 85–101.

Karaś J.,b.r., Jak to kiedyś bywało? Obrzędy i zwyczaje ludowe mieszkańców Puszczy Kozienickiej, Biblioteka Publiczna Gminy Kozienice im. ks. Franciszka Siarczyńskiego, Kozieniece.

KATALOG LGD – Lokalne Grupy Działania i ich działalność na obszarach wiejskich, 2012, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Warszawa.

Kawa M., 2011, Rola promocji w kreowaniu popytu na produkty tradycyjne i regionalne, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 663, Ekonomiczne Problemy Usług, 75, 461–472.

Kosmala G., 2011, Drogi i bezdroża informacji turystycznej na przykładzie miast Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, Turystyka i Hotelarstwo, 18, 65–91.

Kotler Ph., 1994, Marketing management. Analysis, planning, implementation, and control, Prentice Hall, New Jersey.

Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich, http://ksow.pl/baza-lgd-2014-2020.html?no_cache=1 (dostęp:18.03.2020).

Kubisa S., 2013, Ziemia Chełmońskiego. Mazowsze Zachodnie pomiędzy Bzurą a Utratą. Przewodnik turystyczny 8 wycieczek rowerowych, 5 spacerów, informator turystyczny, Wyd. Appen, Komorów.

Leiper N., 1990, Tourist attraction systems, Annals of Tourism Research, 17 (3), 367–384.

LGD „Kurpsie Razem”. Informator turystyczny. Mapa obszaru działania, 2013, Związek Stowarzyszeń „Kurpsie Razem”, Myszyniec.

Lokalna Strategia Rozwoju Lokalnej Grupy Działania „Partnerstwo Integracja Turystyka”, 2008, http://www.lgdpit.pl/Files/files/lokalna_strategia_rozwoju_lokalnej_grupy_dzialania_partnerstwo_integracja_turystyka_[zmiana_13.12.2012].pdf (dostęp: 04.05.2020).

MacCannell D., 1976, The Tourist. A new theory of the leisure class, Schocken Books, New York.

Maćkowiak M., Graja-Zwolińska S., Spychała A., 2017, Aktywność lokalnych grup działania jako  wsparcie rozwoju turystyki na obszarach chronionych, Folia Turistica, 42, 183–202.

Mapa kulinarna. LGD Kraina Wielkiego Łuku Warty, b.r., Wyd. BiK, Piła. Mapa odkrywców lokalności. Przedsiębiorczość społeczna w powiecie golubsko-dobrzyńskim, brodnickim, wąbrzeskim i rypińskim, b.r., b.m.

Mapa umiejętności lokalnych, b.r., Oficyna Wydawnicza DekorGraf, Żagań.

Michalska S., Zajda K., 2011, Trajektorie wykorzystania zasobów lokalnych w procesie rozwoju partnerstw terytorialnych. „Case study” lokalnych grup działania „Dolina Karpia” oraz „Kraina Rawki”, Wieś i Rolnictwo, 4 (153), 123–138.

Middleton V.,1996, Marketing w turystyce, PAPT, Warszawa.

Miejsca pamięci narodowej obszaru LGD Forum Powiatu Garwolińskiego i okolic, 2011, LGD Forum Powiatu Garwolińskiego, Garwolin.

Naramski M., Herman K., Szromek A., 2014, Instrumenty promocji produktu turystycznego i ich rola w promowaniu aktywności turystycznej, Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, 45, 119–129.

Pachucka J., 2013, Rola lokalnych grup działania w kształtowaniu wizerunku turystycznego jednostek terytorialnych, [w:] W. Grzegorczyk (red.), Marketing w obliczu nowych wyzwań rynkowych. Księga jubileuszowa z okazji 70-lecia Profesora Gregora, Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 257–272, doi: 10.18778/7969-046-6.21.

Piękno Dorzecza Zgłowiączki. Przewodnik turystyczno-krajoznawczy, 2010, Stowarzyszenie LGD Dorzecze Zgłowiączki, Wyd. Propaganda, Włocławek.

Pilica. Szlak wielu możliwości. Przewodnik turystyczny, 2015, Stowarzyszenie Dolina Pilicy, LGD „Perła Jury”, Stowarzyszenie LGD „BUD-UJ RAZEM”, Warszawa.

Plan Działania Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020, maj 2018, http://ksow.pl/plan-dzialania.html (Archiwum) (dostęp: 22.04.2018).

Podlaskie tradycją stoi, 2010, Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie, Szepietów, http://podlaskie.ksow.pl/fileadmin/user_upload/podlaskie/pliki/Podlaskie_Tradycj%C4%85_Stoi.pdf (dostęp: 22.04.2020).

Poradnik dla Lokalnych Grup Działania w zakresie promowania lokalnych strategii rozwoju na lata 2014–2020, 2015, Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, http://ksow.pl/fileadmin/user_upload/ksow.pl/pliki/LEADER/2014-2020/Poradnik_dla_LGD_w_zakresie_opracowania_LSR_ wydanie_III.pdf (dostęp: 20.04.2020).

Produkty tradycyjne regionu świętokrzyskiego, 2010, Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach, Modliszewice, http://ksow.pl/fileadmin/user_upload/swietokrzyskie/pliki/BROSZURY/ Produkty_tradycyjne_regionu_%C5%9Bwi%C4%99tokrzyskiego.pdf (dostęp: 22.04.2020).

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013, 2011, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Warszawa, http://ksow.pl/fileadmin/user_upload/ksow.pl/pliki/doc_KSOW/ PROW_2007-2013_lipiec2011.pdf (dostęp: 15.04.2020).

Seweryn R., 2011, Rola wydawnictw promocyjnych jako źródła informacji w turystyce wczoraj i dziś, Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 23, 243–256.

7 gmin w jednej Krainie, b.r., Fundacja „Kraina Mlekiem Płynąca”, Drukarnia Top Druk Zelkowski Ryszard, Łomża.

Słowa puszczane na wiatr. Antologia poetów Ziemi Kozienickiej, b.r., Wydawnictwo pokonkursowe. Stowarzyszenie LGD „Puszcza Kozienicka”, Kozienice.

Szlakiem dębów i paproci. Przewodnik, 2013, Wyd. canVers s.c., Bydgoszcz.

Szwajcaria Kaszubska. Przewodnik turystyczny/LGD Cieszyńska Kraina. Przewodnik turystyczny, 2014, Amistad, Kraków.

Tezaurus Nadliwiecki. Zabytki i pamiątki przeszłości na obszarze Stowarzyszenia – Lokalnej Grupy Działania „Bądźmy Razem”, 2019, Stowarzyszenie – Lokalna Grupa Działania „Bądźmy Razem”, Węgrów, http://www.lgdbadzmyrazem.pl/wydawnictwa/ (dostęp: 10.04.2020).

Tu Warto Wracać. Śladami przeszłości – Gmina Międzychód. Mały przewodnik po ważniejszych zabytkach, pomnikach oraz innych miejscach o ciekawej historii, 2014, Drukarnia Międzychód, Międzychód.

Ujście Warty. Przewodnik po meandrach bogactwa przyrodniczego Dolnej Warty, b.r., Fundacja Zielonej Doliny Odry i Warty, Stowarzyszenie „Lider Pojezierza”, Górzyca.

Ustawa o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, Dz. U. 2009, Nr 72 poz. 619, z późn. zm. Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 roku o partnerstwie publiczno-prywatnym, Dz.U. 2008, Nr 19, poz. 100.

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 roku o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, Dz.U. 2015, poz. 378.

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 roku „Prawo o stowarzyszeniach”, Dz.U. 1989, Nr 20, poz. 104.

Ustawa z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013, Dz.U. 2013, Nr 64, poz. 427.

Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym, Dz.U. 1990, Nr 16, poz. 95.

Wanagos M., 2011, Regionalne i lokalne organizacje turystyczne – system relacji i powiązań marketingu wewnętrznego regionu, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 663, Ekonomiczne Problemy Usług, 75, 279–291.

Witkowski J., 2011, Wybrane aspekty kreowania i promocji produktu turystycznego na przykładzie województwa lubelskiego, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 663, Ekonomiczne Problemy Usług, 75, 503–515.

Włóczykije – nie tylko nordicwalking. Przewodnik turystyczny, b.r., PHU EKO-MAP Sebastian Bezak, Rzepczyno.

Zajda K., 2014, Wybrane uwarunkowania aktywności lokalnych grup działania na rzecz rozwoju turystyki wiejskiej, Studia Obszarów Wiejskich, 35, 155–168.

Z biegiem Biebrzy. Przewodnik historyczno-etnograficzny, 2012, LGD Fundacja Biebrzańska, Białystok-Suchowola.

Zimny A., 2012, Lokalne grupy działania − forma promocji i zarządzania obszarami wiejskimi, Studia Ekonomiczne i Regionalne, V (2), 58–64.