Twórcy unii horodelskiej

Maria Koczerska

Abstrakt
The authors of the Union of Horodło
 
The authoress supposes that the numerous resolutions of the Union of Horodło of 2 October 1413 had been authored by various subjects, both individual and collective ones. The creator of the article concerning succession to the throne in Poland and Lithuania, after the death of Jagiello and Witold, as well as of the resolution introducing the permanence of the institution of grand ducal authority in Lithuania, which is closely associated with it, including after the death of Witold, was none other but Ladislaus Jagiello himself. It was also the latter one who together with Witold extended the scope of the land privileges for the Lithuanian boyars. The price which the Poles had to pay for the succession article and the stabilization of the grand ducal power in Lithuania was the article concerning the incorporation of Lithuania into Poland in the year 1386 and in the present. The above article was of considerable importance from the ideological point of view, but had no real foundations. The authoress is of the opinion that it was the archbishop of Gniezno Mikołaj Trąba, who at that time as well as previously had enjoyed Jagiello’s full trust, that had been the real initiator of Lithuanian boyars’ heraldic adoption by the Poles. The authoress is also of the opinion that the complete texts of all four Union documents had been brought to Horodło only to be sealed there.
Słowa kluczowe: Władysław Jagiełło, wielki książę Witold, unia horodelska, sukcesja tronu, arcybiskup Mikołaj Trąba, adopcja herbowa, dokumenty unijne
References

BIBLIOGRAFIA

Źródła (nawiasach używane skróty):

Akta unii Polski Litwą. 1385–1791, wyd. S. Kutrzeba, W. Semkowicz, Kraków 1932 (Akta unii).

Bullarium Poloniae, t. 3: 1378–1417, wyd. I. Sułkowska-Kuraś, S. Kuraś, Romae–Lublini 1988 (BP).

Codex diplomaticus Universitatis Studii Generalis Cracoviensis, pars 1, Cracoviae 1870.

Codex epistolaris saeculi decimi quinti, t. 2: 1382–1445, wyd. A. Lewicki, Cracoviae 1891 (Cod. epist. saec. XV).

Ioannis Dlugossii, Annales seu Cronicae incliti Regni Poloniae, lb. 11: 1413–1430, Varsaviae 2000 (Dlugossii, Annales).

Lites ac res gestae inter Polonos Ordinemque Cruciferorum, wyd. T. Działyński, t. 2, Poznań 1855 (Lites).

Zbiór dokumentów małopolskich, cz. 6: Dokumenty króla Władysława Jagiełły lat 1386–1417, wyd. I. Sułkowska-Kuraś S. Kuraś, Wrocław 1974 (ZDM, t. 6).

 

 Opracowania:

1413 M. Horodlės aktai. (Dokumentai ir tyrinėjimai). Akta horodelskie 1413 roku (Dokumenty studia), red. J. Kiaupienė, L. Korczak, Vilnius–Kraków 2013.

Błaszczyk G., Dzieje stosunków polsko-litewskich, t. 2: Od Krewa do Lublina, cz. 1, 
Poznań 2007.

Gąsiorowski A., Itinerarium króla Władysława Jagiełły. 1386–1434, Warszawa 1972.

Graff T., Episkopat monarchii jagiellońskiej dobie soborów powszechnych XV wieku, Kraków 2008.

Halecki O., Dzieje unii jagiellońskiej, t. 1: W wiekach średnich, oprac. K. Błachowska, Warszawa 2013.

Klimecka G., Czy rzeczywiście „doradcy Władysława Jagiełły”?, Społeczeństwo Polski Średniowiecznej. Zbiór Studiów, t. 4, red. S.K. Kuczyński, Warszawa 1990, s. 214–235.

Koczerska M., Horodło 1413 kontekście związków Korony Litwą późnym średniowieczu [w:] Od Horodła do Horodła. Unia horodelska – dzieje pamięć (1413–2013), Wystawa Muzeum Zamojskiego Zamościu Muzeum Historii Polski. Muzeum Zamojskie Zamościu. 29 września–31 listopada 2013, Zamość–Warszawa 2013, s. 11–29.

Kolankowski L., Dzieje Wielkiego Księstwa Litewskiego za Jagiellonów, t. 1: 1377–1499, Warszawa 1930.

Korczak L., Horodło. Na drodze ku dziedzicznej monarchii jagiellońskiej [w:] 1413 M. Horodlės aktai. (Dokumentai ir tyrinėjimai). Akta horodelskie 1413 roku (Dokumenty studia), red. J. Kiaupienė, L. Korczak, Vilnius–Kraków 2013, s. 57–69.

Krzyżaniakowa J., Kancelaria królewska Władysława Jagiełły. Studium dziejów kultury politycznej Polski XV wieku, cz. 1, Poznań 1972, cz. 2, Poznań 1979.

Kutrzeba S., Unia Polski Litwą [w:] Polska Litwa dziejowym stosunku, Warszawa 1914, s. 448–658.

Myśliński K., Król Władysław Jagiełło unia horodelska – przyczynek do charakterystyki władcy, „Lituano-Slavica Posnaniensia. Studia Historica” 1995, t. 7, s. 119–131.

Pokora P., Herby arcybiskupa Mikołaja Trąby [w:] Mikołaj Trąba mąż stanu prymas Polski. Materiały konferencji. Sandomierz 13–14 czerwca 2008, red. F. Kiryk, Kraków 2009, s. 151–169.

Rabiej P., Dokumenty unii horodelskiej [w:] 1413 M. Horodlės aktai. (Dokumentai ir tyrinėjimai). Akta horodelskie 1413 roku (Dokumenty studia), red. J. Kiaupienė, L. Korczak, Vilnius–Kraków 2013, s. 83–117.

Rimša E., Akta horodelskie heraldyka litewskich bojarów [w:] 1413 M. Horodlės aktai. Akty horodelskie 1413 roku. Dokumenty studia, red. J. Kiaupienė, L. Korczak, Vilnius–Kraków 2013.

Rozbiór krytyczny Annalium Poloniae Jana Długosza, t. 1: lat 1385–1444, oprac. pod kier. J. Dąbrowskiego, Wrocław 1961.

Semkowicz W., Braterstwo szlachty polskiej bojarstwem litewskim unii horodelskiej 1413 roku [w:] Polska Litwa dziejowym stosunku, Warszawa 1914, s. 394–446.

Sochacka A., Możnowładcy polscy wobec unii horodelskiej, „Średniowiecze Polskie Powszechne”, t. 3, Katowice 2004, s. 122–139.

Sułkowska-Kurasiowa I., Dokumenty królewskie ich funkcja państwie polskim za Andegawenów pierwszych Jagiellonów. 1370–1444, Warszawa 1977.

Sułkowska-Kurasiowa I., Doradcy Władysława Jagiełły, Społeczeństwo Polski Średniowiecznej. Zbiór Studiów, t. 2, red. S.K. Kuczyński, Warszawa 1982, s. 188–220.

Szybkowski S., Kilka uwag prozopografii związkach rodzinnych najbliższych krewnych arcybiskupów gnieźnieńskich Mikołaja Trąby Wojciecha Jastrzębca, „Średniowiecze Polskie Powszechne” 2013, t. 5 (9), s. 106–132.

Tęgowski J., Pierwsze pokolenia Giedyminowiczów, Biblioteka Genealogiczna, red. M. Górny, t. 2, Poznań–Wrocław 1999.

Urzędnicy małopolscy XII–XV wieku. Spisy, red. A. Gąsiorowski, [w:] Urzędnicy dawnej Rzeczypospolitej XII–XVIII. Spisy, red. A. Gąsiorowski, t. 4: Małopolska, z. 1, Wrocław 1990.

Wróbel D., Stanowisko Mikołaja Trąby wobec pokoju toruńskiego 1411 roku układu Zygmuntem Luksemburczykiem 1412 roku [w:] Mikołaj Trąba mąż stanu prymas Polski. Materiały konferencji. Sandomierz 13–14 czerwca 2008, red. F. Kiryk, Kraków 2009, s. 53–70.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.