Życie społeczne chłopów w zachodniej Małopolsce w epoce reform agrarnych na przełomie XVIII i XIX w.

Tomasz Kargol,

Krzysztof Ślusarek

Abstrakt

Peasant social life in western Lesser Poland in the age of agrarian reforms at the turn of the 18th century

The article discusses some of the aspects of the broadly understood social life of peasantry in western Lesser Poland at the turn of the 18th century, which was a period of dynamic geopolitical and social changes brought about by, among others, the Partitions of Poland, as well as social and legal reforms introduced at the time. Special attention was given to the following issues: relations within the peasant community, peasants’ participation in the village self-government and their attitude towards the clergy, as well as the matter of the social awareness, religiousness and customs and traditions of peasants. Of course, the study does not fully explore the problems, but it points at issues that need to be further examined within systematic research.
 

Słowa kluczowe: zachodnia Małopolska, chłopi, reformy agrarne
References

Źródła archiwalne

Archiwum byłej Pracowni Badań Agrarnych Instytutu Historii PAN w Krakowie

sygn. 19/A, 29/A, 70/A, 85A, 98/A, 106/A, 174/A, 197/A, 218/A, 244/A, 254/A, 257/A, 258/A, 263/A, 264/A, 267/A, 268/A, 275/A, 282/A, 285/A, 320/A, 321/A, 330/A

Archiwum Diecezjalne w Tarnowie

Acta Episcopalia, sygn. A/2

Akta lokalne, sygn. LL IX, LD X

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie

Archiwum Potulickich z Obór, sygn. 158–160

Zbiór Branickich z Suchej, sygn. 266/335, 365/334

Archiwum Narodowe w Krakowie

Archiwum Sanguszków, teka 214/22

Archiwum Siedliszowickie Załuskich, sygn. 139, 141, 195

C.K. Kameralny Urząd Gospodarczy w Tyńcu, sygn. 21a

C.k. sądy okręgu apelacji krakowskiej – zespoły szczątkowe, sygn. 403

Gmina Ludwinów, sygn. 1 (stara sygn. GmP XI-1), s. 47

Prefektura Departamentu Krakowskiego, sygn. 20

Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy we Lwowie

Fond 146: Namiestnictwo Galicyjskie, opis 16, sprawa 332; opis 64, sprawa 6811

Źródła drukowane

Bojko J., Gorące słowa. Wybór pism, wybór, wstęp i oprac. F. Ziejka, Kraków 2002.

Bojko J., Ze wspomnień, oprac. K. Dunin-Wąsowicz, Warszawa 1959.

Continuatio edictorum, mandatorum universalium in regnis Galiciae et Lodomeriae a die… emanatorum, Lwów 1773–1815.

Edicta et mandata universalia Regnis Galiciae et Lodomeriae a die 11 Septembris 1772 initae possessionis promulgata, Lwów 1772.

Stapiński J., Pamiętnik, oprac. K. Dunin-Wąsowicz, Warszawa 1959.

Opracowania

Baranowski B., Życie codzienne wsi między Wartą a Pilicą w XIX wieku, Warszawa 1969.

Falniowska-Gradowska A., Świadczenia poddanych na rzecz dworu w królewszczyznach województwa krakowskiego w drugiej połowie XVIII wieku, Wrocław 1964.

Gapiński B., Ludzie starzy na wsi polskiej od schyłku XIX po rok 1939, Poznań 2014.

Jewuła Ł., Kargol T., Ślusarek K., Dwór, wieś i plebania w przestrzeni społecznej zachodniej Małopolski w latach 1772–1815, Kraków 2015.

Łaszewski R., Wiejskie prawo karne w Polsce XVII i XVIII wieku, Toruń 1988.

Mencel T., Polityka chłopska władz austriackich w Galicji Zachodniej (1796–1809), „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 1973, t. 34.

Rejman S., Ludność podmiejska Rzeszowa w latach 1784–1880. Studium demograficzno-historyczne, Rzeszów 2006.

Rozdolski R., Stosunki poddańcze w dawnej Galicji, Warszawa 1962.

Studia z dziejów wsi małopolskiej w drugiej połowie XVIII wieku, red. C. Bobińska, Warszawa 1957.

Szot S., Dzieje gminy Iwkowa. Iwkowskie role od Roli Bodkowskiej do Roli Zięciowskiej, Iwkowa 2014.

Urban W., Poddani szlacheccy w województwie krakowskim w drugiej połowie XVIII wieku i ich opór antyfeudalny, Wrocław 1958.

Wiślicz T., Upodobanie. Małżeństwo i związki nieformalne na wsi polskiej XVII–XVIII wieku, Wrocław 2012.

Wiślicz T., Zarobić na duszne zbawienie. Religijność chłopów małopolskich od połowy XVI do końca XVIII wieku, Warszawa 2001.

Woźniak A., Kultura mazowieckiej wsi pańszczyźnianej XVIII i początku XIX wieku (wybrane zagadnienia), Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1987.

Zgórniak M., Relikty średniowiecznych powinności skarbowych na wsi małopolskiej XVI–
XVIII wieku
, Wrocław 1960.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.