O współpracy pracowników bibliotek polskich poza granicami kraju z Polskim Uniwersytetem na Obczyźnie w latach 1952–1989

Joanna Pyłat

Abstrakt

A brief outline of cooperation between the staff of the Polish Libraries outside the country and the Polish University Abroad (PUNO) in 1952–1989

Personal relations between volunteers of the Polish University Abroad (PUNO) and workers from the Polish Library in London, and in the 1950s and 60s also from the Polish Library in Paris, played an important role in shaping the history of these institutions. People associated with these bodies relied on one another due to their career history, mutual associations and political situation after 1945. The relationships were evident in completing the multiple projects in the academic field, and in building the émigré community. PUNO also relied on the knowledge of the librarians, such as Dr. Chowaniec, Director of the Polish Library in Paris, and Dr. Danilewicz-Zielińska, Coordinator of the Polish Library in London, while conducting research. Later on this cooperation was carried on by PUNO graduate Dr. Jagodziński. The relations between both libraries and PUNO enabled all these institutions to develop into leading cultural establishments which cherished political independence outside the communist-dominated Poland.

Słowa kluczowe: Polski Uniwersytet na Obczyźnie, Biblioteka Polska w Paryżu, Biblioteka Polska w Londynie, współpraca, bibliotekarze, związki personalne
References

Źródła archiwalne

Archiwum Osobowe Emigracji im. B. Jeżewskiego, BPL, kart. 418, A. Suchcitz, „Dr Zdzisław Konstanty Jagodziński (1927–2001)”,maszynopis, Londyn 2001.

Archiwum PUNO

Teczka zmarłych pracowników naukowych, akta Czesława Chowańca, Listy z: 5 marca 1952 r., 8 maja 1952 r., 17 stycznia 1956 r. i 27 marca 1968 r.

Teczka personalna pracowników naukowych, akta osobowe Tadeusza Sulimirskiego, Kopia listu z 27 marca 1968 r.

Teczka H (Studenci), nr 78–89, akta Marii Danilewiczowej – protokół z rygoryzmu doktorskiego z 24 lutego 1961 r., pisma z 15 października 1954 r. i 6 lutego 1961 r.

Teczka personalna pracowników naukowych, akta osobowe Mieczysława Paszkiewicza, listy z 20 czerwca 1993 r. i 29 czerwca 1993 r.

Dokumenty ze zbiorów Jana Skóry – Konsula Honorowego w Halifaksie, Listy Z. Jagodzińskiego do Stanisława Bóbr-Tylingo z: 23 marca 1982 r. i 18 marca 1998 r.

Opracowania i artykuły

Bobka L., Alfabet emigracyjny, „Tydzień Polski”, 14 lutego 2010.

Danilewicz-Zielińska M., Książka i czytelnictwo polskie w Wielkiej Brytanii, Warszawa 1996.

Dunin C., Maria Danilewicz-Zielińska (1907–2003), „Przegląd Biblioteczny” 2003, t. 71, nr 4.

Encyklopedia Polskiej Emigracji i Polonii, red. K. Dopierała, t. 1, Toruń 2003.

Habielski R.,Wstęp do książki M. Kukiela „Dzieje polityczne Europy od Rewolucji Francuskiej”, Londyn 1992.

Jagodziński Z.K., Anglia wobec sprawy polskiej w okresie Wiosny Ludów 1848–1849, Instytut Historii PAN, Warszawa 1997.

Judycki Z.A., Radzik T., Biogram Zdzisława Konstantego Jagodzińskiego [w:] Encyklopedia Polskiej Emigracji i Polonii, t. 2, Toruń 2003.

Kądziela P., Listy Kazimierza Wierzyńskiego i Marii Danilewicz, „Więź” 1993, nr 3.

Kłossowski A., Pani Maria..., broszura wydana z okazji (zorganizowanej przez Bibliotekę Narodową) wystawy poświęconej życiu, działalności i twórczym dokonaniom Marii Danilewicz-Zielińskiej, Warszawa 1993.

Kubik M., Maria Danilewicz-Zielińska, „Gazeta Uniwersytecka UŚ”, miesięcznik Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, nr 7 (86), kwiecień 2001, http://gazeta.us.pl/node/208431 [dostęp: 29.01.2016].

Krasnodębski J.J., Wielka dama świata książki, „Tydzień Polski”, 31 marca 2013, Londyn.

Nicieja S.S., Latarnik z Feijó. (O twórczości Marii Danilewicz-Zielińskiej), „Więź” 1993, nr 3.

Mochlińska K., Wilczyńska Z., O czytelnictwie na emigracji, „Kultura” 1964, nr 7/201 – 8/202.

Paluchnowski A., Zdzisław Jagodziński. Uniesienie prawego serca, „Dziennik Polski”, kwiecień 2001, Londyn.

Pisarski G., Szmidt J., Biblioteka Polska POSK. Struktury organizacyjne i współpraca z krajem, www.biblioteka.info/mabpz/POSK [dostęp: 29.01.2016].

Pyłat J., O dorobku Marii Danilewicz-Zielińskiej, „Nowy Czas”, czerwiec 2013, Londyn.

Pyłat J.K., PUNO Polski Uniwersytet na Obczyźnie, Pułtusk–Londyn 2010.

Skórzyński T., Czesław Chowaniec jako historyk (w świetle materiałów archiwalnych zgromadzonych w Bibliotece Polskiej w Paryżu), „Studia Historyczne” 2012, RLV, z. 3–4, s. 219–220.

Starnawski J., Maria Danilewicz-Zielińska (1907–2003), „Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie” 2007, rok LII.

Stobiecki R., Klio na Wygnaniu. Z dziejów polskiej historiografii na uchodźstwie w Wielkiej Brytanii po 1945 roku, Poznań 2005.

Suchcitz A., Dr Zdzisław Jagodziński (1927–2001) [w:] Zdzisław Jagodziński jakim Go pamiętamy…, red. J. Szmidt, Z. Wałaszewski, Londyn 2003.

Szkuta A.J., W walce o prawdę historyczną. Zdzisław Jagodziński jako historiograf i redaktor Tek Historycznych, „Teki Historyczne” 2004, t. XXIII.

Śladkowski W., Chowaniec Czesław [w:] Encyklopedia Polskiej Emigracji i Polonii, red. K. Dopierała, t. 1, Toruń 2003.

Wierzyński K., Maria Danilewiczowa [w:] idem, Cygańskim wozem. Miasta, ludzie, książki, Londyn 1966.

Wyrok w sprawie Biblioteki Polskiej w końcu tygodnia, „Dziennik Polski” i „Dziennik Żołnierza”, 5 lipca 1956 r., Londyn.

Zaleski K.P., Biblioteka Polska w Paryżu – historia i teraźniejszość [w:]Towarzystwo Historyczno-Literackie i Biblioteka Polska w Paryżu – skarbnica kultury narodowej. Materiały z konferencji zorganizowanej przez Komisję Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za granicą, 4 XI 2014 r., Warszawa 2014.

Zaleski K.P., Biblioteka Polska w Paryżu, z francuskiego przeł. K. Rutkowski, www.bibliotheque-polonaise-paris-shlp.fr/medias/articleCPZtraductionpolonaise.pdf [dostęp: 29.01.2016].

Zdzisław Jagodziński jakim Go pamiętamy…, red. J. Szmidt, Z. Wałaszewski, Londyn 2003.

Zuziak J., Generał Marian Kukiel 1885–1973. Żołnierz, historyk, polityk,Pruszków 1997.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.