English and German studies at the Jagiellonian University between the two World Wars: The ideal of a scholar and challenges of reality

Tomasz Pudłocki

Abstrakt
The author discusses the creation of an ideal of a scholar and its implementation by the circles of English and German specialists at the Jagiellonian University in the interwar period. He con­siders how the academic activity was combined with “service for the state,” increasingly imposed by the reality of the time. The choice of university Germanists and Anglicists from Cracow results from the obvious interconnections between the two groups of scholars and from the fact that by using their example it is easy to see how their specific mission was understood, interpreted and how it translated into everyday business relations. It turns out that academic success did not always guarantee a high position or even remaining in the job. Often, they were determined by various completely different factors.
Słowa kluczowe: ideal of a scholar, service for the state, propaganda, Roman Dyboski, Spirydion Wukadinović, Adam Kleczkowski.
References

Archive sources

Archiwum Akt Nowych w Warszawie (The Archive of New Files)

Fond. 503 Ambasada RP w Londynie, sign. 813 Wymiana profesorów między Polską a Wielką Brytanią.

Fond. 490 Ambasada RP w Waszyngtonie, sign. 1403–1410 (obchody Pułaskiego, 1928–1931).

 

Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie (Archive of Science of Polish Academy of Sciences (PAN) and Polish Academy of Arts and Sciences (PAU) in Cracow)

Spuścizna Romana Dyboskiego, sygn. K III–90 (w opracowaniu).

 

Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (The Archives of the Jagiellonian University in Krakow)

O 74/I Koło Germanistów.

S II 619 Kleczkowski Adam; S II 619 Wukadinović Spirydion.

WF II 49 Protokoły Wydziału Filozoficznego za lata 1925–1939; WF II 88 Zasiłki rządowe na studia w kraju i zagranicą, ulgowe paszporty 1918–1939; WF II 157 Katedra i Seminarium Filologii Germańskiej 1851–1939, WF II 192 Lektorat języka niemieckiego w latach 1851–1938; WF 529 Programy studiów uczelni zagranicznych i kursów organizowanych przez UJ dla cudzoziemców 1894–1939, WF II 530Zawiadomienia o wycieczkach krajowych i zagranicznych z lat 1928–1939; WF II 534 Uroczystości i jubileusze uniwersyteckie.

 

Biblioteka Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie (The Library of the Polish Academy of Learning in Cracow)

The Manuscripts Catalogue, sign. 6463 Korespondencja Adama Kleczkowskiego z lat 1906–1949; sign. 6468 Materiały z lat 1926–1932 dotyczące sporu Spirydiona Wukadinovicia z Adamem Kleczkowskim; sign. 6491 Różne notatki Adama Kleczkowskiego i kopie listów do różnych z lat 1919–1949.

 

The Kosciuszko Foundation Archives, New York, USA

S. Mizwa’s Archives, KF VI.40 Dyboski Roman; KF VI.41 Roman Dyboski. Publicity. 1928–1933; KF VI.42 Dyboski Roman, prof. Lectures in USA; KF XI.1 Correspondence. Oskar Halecki, 1937–1939; Photo Collection.

 

ДержавнийАрхівЛьвівськоїобластім. Львів(State Archives of LvivRegion)

Fond 26 Uniwersytet Lwowski, op. 15, case 1546 Postel Paweł, case 771 Irvine Charles.

Fond 1262 Gimnazja obwodu lwowskiego, opis 58 Gimnazjum im. A. Mickiewicza w Samborze, sprawa 196.

 

 

 

 

Printed sources

Sprawozdanie dwudzieste szóste dyrekcji c.k. Gimnazjum III w Krakowie za r. szk. 1909, Kraków 1909.

Sprawozdanie dwudzieste siódme dyrekcji c.k. Gimnazjum III w Krakowie za r. szk. 1910, Kraków 1910.

Sprawozdanie dwudzieste ósme dyrekcji c.k. Gimnazjum III w Krakowie za r. szk. 1911, Kraków 1911.

Sprawozdanie Dyrekcji I Wyższej Szkoły Realnej we Lwowie za rok szkolny 1909/1910, Lwów 1910.

Sprawozdanie Dyrekcji I Wyższej Szkoły Realnej we Lwowie za rok szkolny 1912/1913, Lwów 1913.

Sprawozdanie Dyrekcji c.k. Gimnazjum im. Arcyksiężniczki Elżbiety w Samborze za rok 1907, Sambor 1907.

Sprawozdanie Dyrekcji c.k. Gimnazjum im. Arcyksiężniczki Elżbiety w Samborze za rok 1908, Sambor 1908.

Sprawozdanie Dyrekcji c.k. Gimnazjum im. Arcyksiężniczki Elżbiety w Samborze za rok 1912, Sambor 1912.

Sprawozdanie Dyrekcji Gimnazjum VII we Lwowie za rok szkolny 1912/1913, Lwów 1913.

Sprawozdanie Dyrekcji Gimnazjum VIII we Lwowie za rok szkolny 1912/1913, Lwów 1913.

The press

“Czas” 1930, 1932

“Nowy Świat” 1930

“Poland” 1924–1930

“Prager Presse” 1929

“Ruch Literacki” 1930

Memoirs

Wysocki A., Tajemnice dyplomatycznego sejfu, 2nd edition, Warszawa 1979.

Other sources

BelaT., Roman Dyboski (1883–1945) [in:] Uniwersytet Jagielloński. Złota Księga Wydziału Filologicznego, eds. J. Michalik, W. Walecki, Kraków 2000, pp. 286–288.

Chrostek M., Złote lata polonistyki lwowskiej (1919–1939), Rzeszów 2016.

Cieśla M., Dzieje nauk języków obcych w zarysie.Monografia z zakresu historii kultury, Warszawa 1974.

Cieśla M., Spirydion Wukadinović profesor germanistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim (1870–1938). Wspomnienie o nim [in:] Z dziejów germanistyki historycznoliterackiej w Polsce. Studia i materiały, ed. K.A. Kuczyński, Łódź 1991.

Dobijanka-Witczakowa O., Historia katedry germanistyki w Uniwersytecie Jagiellońskim [in:] Wydział Filologiczny Uniwersytetu Jagiellońskiego. Historia katedr, eds. W. Ta-
szycki, A. Zaręba, Kraków 1964.

Drewniak B., Polsko-niemieckie zbliżenia w kręgu kultury 1919–1939, Gdańsk 2005.

Dybiec J., Uniwersytet Jagielloński 1918–1939, Kraków 2000.

FrankA.F., Oil Empire: Visions of Prosperity in Austrian Galicia, Cambridge, MA–London 2007.

Górny M., Wielka Wojna profesorów. Nauki o człowieku (1912–1923), Warszawa 2014.

Kleczkowski A., Germanistyka, anglistyka i skandynawistyka w Polsce, Kraków 1948.

Kłańska M., Marian Adam Kleczkowski (1883–1949) [in:] Uniwersytet Jagielloński. Złota Księga Wydziału Filologicznego, eds. J. Michalik, W. Walecki, Kraków 2000,pp. 292–300.

KłańskaM.,Spiridion Wukadinović (1870–1938) [in:] Germanistik in Polen. Zur Fachgeschichte einer literaturwissenschaftlichen Auslandsgermanistik – 18 Porträts, eds. W. Ku-
nicki, M. Zybura, Osnabrück 2011.

Kłańska M., Spiridion Wukadinović (1870–1938) [in:] Uniwersytet Jagielloński. Złota Księga Wydziału Filologicznego, eds. J. Michalik, W. Walecki, Kraków 2000,pp. 216–222.

Krajewska Z., Roman Dyboski (1883–1945), Katowice 1968.

Kuczyński K.A., Zygmunt Łempicki i polska germanistyka okresu międzywojennego [in:] Z dziejów germanistyki historycznoliterackiej w Polsce. Studia i materiały, ed. K.A. Ku-
czyński, Łódź 1991.

Laskowska M., Tarnawski W., Dyboski Roman [in:] Polski słownik biograficzny, Kraków 1946, pp. 33–35.

Łempicki Z., Filologia germańska, jej zadania i potrzeby w Polsce, “Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” 1929, vol. 10, pp. 336–346.

Majewski P.M., Społeczność akademicka 1915–1939 [in:]Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1915–1945, Warszawa 1945, pp. 51–324.

PerkowskaU., Corpus Academicorum Facultatis Philosophiae Universitatis Iagellonicae 1950–1945, Kraków 2007.

Petersen, Julius [in:] Internationales Germanistenlexikon 1800–1950, ed. Ch. König de Gruyter, Berlin 2003, pp. 1385–1388.

PodhajeckaM., A History of Polish-English/English-Polish Bilingual Lexicography (1788–1947), Opole 2016.

Professor Roman Dyboski: Founder of English Studies in Poland. Proceedings of the Commemorative Conference for Roman Dyboski (1883–1945), Kraków, 1–2 June 1995, eds. T. Bela, E. Mańczak-Wohlfeld, Kraków 1997.

Pudłocki T., Ambasadorzy idei. Wkład intelektualistów w promowanie pozytywnego wizerunku Polski w Wielkiej Brytanii w latach 1918–1939, Kraków 2015.

Pudłocki T., Idea uniwersytetu według Romana Dyboskiego, “Rocznik Komisji Nauk Pedagogicznych” 2016, vol. 69, pp. 155–173.

PudłockiT., James MacCracken as a Lecturer at the Jagiellonian University (1946–1948) [in print].

Pudłocki T., Pierwsze stypendystki Fundacji Kościuszkowskiej z Polski w Stanach Zjednoczonych Ameryki (1925–1939) [in:] Człowiek – społeczeństwo – źródło. Studia ofiarowane Profesor Jadwidze Hoff, eds. Sz. Kozak, D. Opaliński, J. Polaczek, Sz. Wie­czorek, W. Zawitkowska, Rzeszów 2014,pp. 119–133.

Pudłocki T., Uczeni przeciw „milczącej otchłani”. Współpraca Moniki M. Gardner i Romana Dyboskiego na rzecz sprawy polskiej w Wielkiej Brytanii, “Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne” 2014, 141/1, pp. 101–122.

Pudłocki T., Władysław Tarnawski. Cz. II. Przemyśl, lata przełomu,“Rocznik Przemyski” 2002, vol. 38, issue 1: Literatura i Język, pp. 67–78.

Pudłocki T., Władysław Tarnawski. Cz. III. Przemyślanin w drodze do katedry uniwersytec­kiej, “Rocznik Przemyski” 2004, vol. 40, issue 3: Literatura i Język, pp. 71–92.

Sroka Ł.T., Wydział Humanistyczny [in:] Academia militans. Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie, ed. A. Redzik, Kraków 2015, pp. 597–598.

Stinia M., Państwowe szkolnictwo gimnazjalne w Krakowie w okresie autonomii galicyjskiej, Kraków 2004.

Stinia M., Uniwersytet Jagielloński w latach 1871–1914. Modernizacja procesu nauczania, Kraków 2014.

Tarnawski W., Uwagi o potrzebach anglistyki w Polsce, “Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” 1929, vol. 10, pp. 347–349.

Wnęk J., Polskie przekłady literatury zagranicznej 1918–1939, Kraków 2006.

Zwiercan-Borucka K., Popularyzacja radiofonii w publikacjach pracowników naukowych Uniwersytetu Jagiellońskiego na łamach „IKC” i „Czasu” w dwudziestoleciu międzywojennym (w 85. rocznicę narodzin polskiej radiofonii) [in:] Virtuti et ingenio. Księga Pamiątkowa dedykowana profesorowi Julianowi Dybcowi, ed. A.K. Banach, Kraków 2013, pp. 641–652.

Żygulski Z., Germanistyka [in:] Historia nauki polskiej, ed. B. Suchodolski, vol. 4: 1863–1918, part 3, Wrocław–Warszawa–Kraków 1987, pp. 761–771.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.