Zapis Antoniego Dydyńskiego z 2 lutego 1808 roku – przyczynek do badań nad Fundacją Stypendialną im. Antoniego Dydyńskiego w Godowej

Wojciech Ziobro

Abstrakt

Antoni Dydyński’s record of February 2, 1808 – contributing to the research on the Scholarship Foundation of Antoni Dydyński from Godowa

This article is dedicated to the Antoni Dydyński Foundation in Godowa, one of the oldest and most prosperous scholarship foundations of the 19th and the first half of the 20th century. The Foundation’s historical outline is presented by comparing the original idea expressed by the founder in the Foundation Act (from February 2, 1808) with the actual state after the foundation was established more than fifty years after its founder’s death. The history of scholarships (up to a dozen each year), awarded without interruption by the foundation until 1939, is retraced on the basis of available sources. Finally, the foundation’s scholars themselves are mentioned, as many of them, after receiving education in various centers from Cracow to Lviv, became prominent representatives of culture and science in Poland. 

Słowa kluczowe: Galicja, fundacje stypendialne, mecenat naukowy, stypendia / Galicia, scholarship foundations, scientific patronage, scholarships
References

Źródła archiwalne

Archiwum Narodowe w Krakowie

zesp. 684, Teki Antoniego Schneidra, sygn. 462.

Archiwum Państwowe w Przemyślu

zesp. 65, Sąd Powiatowy w Strzyżowie, sygn. 72(132)/2005, Fundacja Stypendialna śp. Antoniego Dydyńskiego przeciw Stanisławowi Dydyńskiemu i wspólnikom o oddanie przedmiotu dzierżawy (1921–1923), 121 ss.; sygn. 89(132)/2005, Fundacja Stypendialna im. Antoniego Dydyńskiego przeciw Jakubowi Szczygłowi o ustąpienie z posiadania (1928 [1929]), 23 ss.; sygn. 120(132)/2005, Fundacja Stypendialna im. Antoniego Dydyńskiego przeciw Janowi Zamorskiemu o naruszanie w posiadaniu gruntu (1928 [1929]), 24 ss.; sygn. 90(132)/2005, Fundacja Stypendialna im. Antoniego Dydyńskiego przeciw Stanisławowi Moskalowi o ustąpienie z posiadania (1926–1928 [1929]), 43 ss.

gr. zesp. Akta notariuszy miasta Strzyżowa z lat 1873–1947: zesp. 102, C.K. notariusz Konstanty Rogalski w Strzyżowie, sygn. 2, nr 319, Protokół odbioru przez Józefa Etgensa akt urzędowych dotyczących fundacji edukacyjnej śp. Antoniego Dydyńskiego (31 XII 1874).

zesp. 1246, Akta c.k. notariusza Feliksa Miskyego w Strzyżowie, sygn. 3, nr 502, Legalizacja podpisu na kontrakcie najmu z dnia 30 X 1880 r., mocą którego Apolinary Dydyński działając w imieniu dóbr funduszowych Godowa, wypuszcza w najem Towarzystwu Zaliczkowemu i Kredytowemu w Strzyżowie pomieszczenia w budynku z realności w Strzyżowie położonej i do fundacji tej należącej (2 XI 1880); sygn. 5, nr 675, Kontrakt dzierżawy dóbr Godowa sekcji I należących do fundacji stypendialnej śp. Antoniego Dydyńskiego, zawarty pomiędzy, działającym w imieniu fundacji, Janem Stanisławem Ignacym Skrzyńskim właścicielem dóbr Strzyżowa z przyległościami i kuratorem tejże fundacji, a Adolfem Kernem dotychczasowym dzierżawcą folwarku Godowy sekcji I (30 V 1881); sygn. 5, nr 676, Kontrakt dzierżawy dóbr Godowa sekcji II należących do fundacji stypendialnej śp. Antoniego Dydyńskiego, zawarty pomiędzy, działającym w imieniu fundacji, Janem Stanisławem Ignacym Skrzyńskim właścicielem dóbr Strzyżowa z przyległościami i kuratorem tejże fundacji, a Karolem Krasińskim dotychczasowym dzierżawcą folwarku Godowy sekcji II (30 V1881).

zesp. 1248, Notariusz Adam Bański w Strzyżowie, sygn. 18, nr 3521, Kontrakt dzierżawy folwarku Godowa zawarty z Stanisławem Filipowiczem (2 X 1929).

Archiwum Państwowe w Rzeszowie

zesp. 308, Powiatowy Pełnomocnik dla spraw Reformy Rolnej w Rzeszowie, sygn. 37, Administracja

przejściowa majątku w Godowej. Sprawozdania i korespondencja (1944); k. 5.

zesp. 152, Wojewódzki Urząd Ziemski w Rzeszowie, sygn. 824, Parcelacja majątków: Mrowla, Słocina, Chmielnik, Kosina, Werynia, Kolbuszowa, Załęże, Rogóżno, Wola Mała, Łańcut, Łańcut „Górne”, Błażowa, Godowa (1944).

zesp. 519, Archiwum Lubomirskich, sygn. 22, Kontrakty dzierżawy wsi i miast (1665, 1771).

Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego

sygn. WF II 96, Fundacje stypendialne pod zarządem Wydziału Krajowego sejmu we Lwowie potem wojewody lwowskiego, poz. 6, Stypendia Antoniego Dydyńskiego (1879–1934), b.n.

sygn. WL II 118, Fundacje stypendialne pod zarządem Wydziału Krajowego sejmu Galicji (potem wojewody lwowskiego) w latach 1855–1922, poz. 8, Stypendia Antoniego Dydyńskiego (1879–1915), b.n.

sygn. WP II 117, Fundacje stypendialne pod zarządem Namiestnictwa i Wydziału Krajowego sejmu galicyjskiego (potem wojewody lwowskiego) w latach 1871–1922, poz. 9, Stypendia Antoniego Dydyńskiego (1882–1922), b.n.

Lwowska Naukowa Biblioteka Ukrainy im. W. Stefanyka

zesp. (fond) 141, Zbiór Aleksandra Czołowskiego, dział (opis) II, sygn. 161, Papiery rodzinno-majątkowe Franciszka Dydyńskiego (1698–1836).

Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Wrocławiu

sygn. 15711/III, „Rodowody”. Tablice genealogiczne i materiały do nich dotyczące rodzin spokrewnionych z Jaszczurowskimi. Zebrał i zestawił Tadeusz Alojzy Jaszczurowski, Lit. Dy-J, poz. I. Dydyńscy v. Dedyńscy v. Didińscy h. Gozdawa: 1. Tablice genealogiczne.

akc. 200/82, Papiery rodzin Dydyńskich i Żuk-Skarszewskich: Tablice Genologiczne.

sygn. 12329/II, Księga spraw majątkowych księżny Joanny de Stein Lubomirskiej, chorążyny wielkiej koronnej z lat 1755–1761, poz. 10, Copia kontraktu z WJM panem Michałem Dydyńskim, chorążym zakroczymskim, o dobra godowskie. Anno 1755, s. 63–66, poz. 41, Copia kwitu na z. 700 vigore prorogacyi kontraktu z dóbr godowskich od WW Jchm PP Dydyńskich pro die 24 Marc 1760 Anno należących y odebranych, s. 350.

sygn. 15687/II., Fragment archiwum oo. Zmartwychwstańców we Lwowie. Papiery dotyczące Zakładu Wychowawczego oo. Zmartwychwstańców w latach 1882–1918, D. Pisma różne związane ze stypendiami dla wychowanków internatu, poz. 1, Papiery dotyczące stypendium fundacji Antoniego Dydyńskiego przyznanego Marianowi Ludwikowi Dydyńskiemu, uczniowi Szkoły Ludowej im. Konarskiego we Lwowie 1889, s. 309–316.

 

Źródła drukowane

Boniecki A., Herbarz Polski, cz. 1: Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich, t. 5, Warszawa 1902.

Działalność władz okupacyjnych na terytorium Rzeczypospolitej w okresie 1 IX 1939–1 XI 1940.

Raport z archiwum politycznego prof. Stanisława Kota, wstęp, wybór i oprac. J. Gmitruk, J. Mazurek, Warszawa 1999.

Łodzia Czarniecki K., Herbarz polski podług Niesieckiego, treściwie ułożony i wypisami z późniejszych autorów, z różnych akt grodzkich i ziemskich, z ksiąg i akt kościelnych oraz z dokumentów familijnych powiększony i wydany, t. 1, Gniezno 1875–1881.

Pamiętnik Mariana Dydyńskiego z Raciborska (1843–1920), wyd. K. Gołąb-Malowicka, Kraków 2015.

Poczet szlachty galicyjskiej i bukowińskiej, Lwów 1857.

Program Politechniki Lwowskiej na rok akademicki: 1921/22–1939/40, Lwów 1921–1939.

Program Szkoły Politechnicznej we Lwowie na rok naukowy: 1919/20 i 1920/21, Lwów 1919–1920.

Sprawozdanie Wydziału Krajowego o zamknięciu rachunków funduszów krajowych za rok 1875, Lit. C, Zamknięcie rachunku funduszów samoistnych (niedotowanych) budżetem nieobjętych za rok 1875 [w:] Alegata do sprawozdań stenograficznych z pierwszej sesyi czwartego pe rydu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Ks. Krakowskiem z roku 1877.

Sprawozdanie Wydziału Krajowego o zamknięciu rachunków funduszów krajowych za rok 1877, Lit. B, Zamknięcie rachunku funduszów samoistnych (niedotowanych) budżetem nieobjętych za rok 1875 [w:] Alegata do sprawozdań stenograficznych z trzeciej sesyi czwartego perydu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Ks. Krakowskiem z roku 1880.

Sprawozdanie Wydziału Krajowego o zamknięciu rachunków funduszów krajowych za rok 1879, Lit. B, Zamknięcie rachunku funduszów samoistnych (niedotowanych) budżetem nieobjętych za rok 1879 [w:] Alegata do sprawozdań stenograficznych z czwartej sesyi czwartego perydu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Ks. Krakowskiem z roku 1881.

Sprawozdanie Wydziału Krajowego o zamknięciu rachunków funduszów krajowych za rok 1880, Lit. B, Zamknięcie rachunku funduszów samoistnych (niedotowanych) budżetem nieobjętych za rok 1880 [w:] Alegata do sprawozdań stenograficznych z piątej sesyi czwartego perydu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Ks. Krakowskiem z roku 1882.

Sprawozdanie Wydziału Krajowego o zamknięciu rachunków funduszów krajowych za rok 1881, Lit. B, Zamknięcie rachunku funduszów samoistnych (niedotowanych) budżetem nieobjętych za rok 1881 [w:] Alegata do tomu pierwszego sprawozdań stenograficznych z pierwszej sesyi piątego perydu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Ks. Krakowskiem z roku 1883.

Sprawozdanie Wydziału Krajowego o zamknięciu rachunków funduszów krajowych za rok 1883, Lit. B, Zamknięcie rachunku funduszów samoistnych (niedotowanych) budżetem nieobjętych za rok 1883 [w:] Alegata do sprawozdań stenograficznych z trzeciej sesyi piątego perydu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Ks. Krakowskiem z roku 1885/6.

Sprawozdanie Wydziału Krajowego o zamknięciu rachunków funduszów krajowych za rok 1884, Lit. B, Zamknięcie rachunku funduszów samoistnych (niedotowanych) budżetem nieobjętych za rok 1884 [w:] Alegata do sprawozdań stenograficznych z trzeciej sesyi piątego perydu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Ks. Krakowskiem z roku 1885/6.

Sprawozdanie Wydziału Krajowego o zamknięciu rachunków funduszów krajowych za rok 1885, Lit. B, Zamknięcie rachunku funduszów samoistnych (niedotowanych) budżetem nieobjętych za rok 1885 [w:] Alegata do sprawozdań stenograficznych z czwartej sesyi piątego perydu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Ks. Krakowskiem z roku 1886/7.

Sprawozdanie Wydziału Krajowego o zamknięciu rachunków funduszów krajowych za rok 1886, Lit. B, Zamknięcie rachunku funduszów samoistnych (niedotowanych) budżetem nieobjętych za rok 1886 [w:] Alegata do sprawozdań stenograficznych z piątej sesyi piątego perydu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Ks. Krakowskiem z roku 1887/8.

Sprawozdanie Wydziału Krajowego o zamknięciu rachunków funduszów krajowych za rok 1887, Lit. B, Zamknięcie rachunku funduszów samoistnych budżetem nieobjętych za rok 1887 [w:] Alegata do drugiego tomu sprawozdań stenograficznych z czwartej sesyi piątego perydu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem ze stycznia 1889 od 26-go do 40-go posiedzenia.

Sprawozdanie z czynności komisji krajowej dla spraw przemysłowych za czas od 1 stycznia 1903 do 30 czerwca 1904 [w:] Alegata do sprawozdań stenograficznych z drugiej se syi ósmego perydu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem z roku 1904.

Sprawozdanie z czynności Tymczasowego Wydziału Samorządowego we Lwowie za czas od 20 czerwca 1920 r. do 31 grudnia 1922, Lwów 1924.

Sprawozdanie z czynności Tymczasowego Wydziału Samorządowego we Lwowie za czas od 1 stycznia 1923 r. do 31 grudnia 1924 r., Lwów 1926.

Sprawozdanie z czynności Tymczasowego Wydziału Samorządowego we Lwowie za rok 1926, Lwów 1927.

Sprawozdanie z czynności Wydziału Krajowego za czas od 1 lipca 1884 do końca czerwca 1885 roku z alegatami 1–52 i indeksem [w:] Alegata do sprawozdań stenograficznych z trzeciej sesyi piątego perydu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Ks. Krakowskiem z roku 1885/6.

Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem [za lata 1861–1914], Lwów 1861–1914.

 

Opracowania

Bąbiak G.P., Sobie, ojczyźnie czy potomności… Wybrane problemy mecenatu kulturalnego elit na ziemiach polskich w XIX wieku, Warszawa 2010.

Bieda T., Pierwsze lata niepodległości w regionie strzyżowskim 1944–1947 [w:] Studia nad dziejami Strzyżowa i okolic, red. S. Cynarski, Rzeszów 1980, s. 295–312.

Dybiec J., Finansowanie nauki i oświaty w Galicji 1860–1918, Kraków 1979.

Dybiec J., Mecenat naukowy i oświatowy w Galicji 1860–1918, Wrocław 1981.

Małecki M., Wydział krajowy sejmu galicyjskiego. Geneza, struktura i zakres kompetencji, następstwo prawne, Kraków 2014.

Ślusarek K., W przededniu autonomii. Własność ziemska i ziemiaństwo zachodniej Galicji w połowie XIX wieku, Warszawa 2013.

Tandecki J., Kopiński K., Edytorstwo źródeł historycznych, Warszawa 2014.

 

Prasa

„Czas” 1862, nr 138.

„Gazeta Lwowska” 1861–1914.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.