Księgi województwa kijowskiego w czasie wygnania

Jarosław Stolicki

Abstrakt

Records of the Kievan Palatinate during the Exile

The article discusses the efforts of the Kievan nobility to secure castle records in the period when the palatinate’s dietines have been held in Włodzimierz, and analyzes the resolves of those dietines in this regard. It also discusses the activities of the commissioners appointed to revise old records, assess the extent of war damage to existing records, and oversee the proper keeping of new ones. The attention is also paid to the postulates put forward in the instructions for the palatinate deputies. The Kievans have sought to recover the records captured by the Muscovy, but this objective has not been attained. Other sources, such as manifestations and requisitions, have also been employed. Activities of the Kievan nobility have led to the revision of the castle records of Żytomierz and Owrucz. Żytomierz records have been kept at Łuck, remaining inaccessible to the Kievans until the record-keeping has been resumed in the 18th century. Old Owrucz records have been lost after the monastery fire, and the new ones have been reestablished in the late 1670s. Keeping of Kiev records has been resumed in 1684 in consequence of the reestablishment of the palatinate courts.

Słowa kluczowe: województwo kijowskie, sejmiki i lauda, sądy, księgi grodzkie owruckie, żytomierskie i kijowskie, Kievan Palatinate, dietines, lauda, courts, Owrucz, Żytomierz, and Kievan castle records
References

Źródła rękopiśmienne

Archiwum Główne Akt Dawnych

Archiwum Publiczne Potockich 133

Центральний державний історичний архів України м. Києві [Centralne Państwowe Archiwum

Historyczne Ukrainy w Kijowie (CPAHUK)]

Fond 11 (księgi grodzkie żytomierskie), ks. 13, 15, 16

Fond 15 (księgi grodzkie owruckie), ks. 3

Fond 28 (księgi grodzkie włodzimierskie), ks. 101, 107, 109, 111, 121, 123, 125, 126, 129, 130, 132, 133, 135

Źródła drukowane

Архив Юго-западной России, издаваемый временной комиссией для разбора древних актов, состоящейпри Киевском, Подольском и Волынском генерал-губернаторе, cz. 2, t. I: Постановления дворянских провинциальных сеймов, в Югозападной России, Киев1861; cz. 2, t. II: Акты для истории провинциальных сеймиков Юго-Западного края во второй половине XVIIвека, Киев1888; cz. 2, t. III: Постановления провинциальных сеймиков Юго-западной Руси в16981726 г.г., Киев1910; cz. 3, t. II: Акты о козаках(16791716 r.), Киев1868;cz. 3, t. IV: Акты относящиеся к эпохе Богдана Хмельницкаго, Kиев 1914.

Volumina Legum, t. II, IV, V, Warszawa, 1980.

Opracowania

Babkina W.L., Kolekcja ksiąg wpisów w Centralnym Państwowym Historycznym Archiwum Ukrainy w Kijowie, „Miscellanea Historico-Archivistica” 1999, t. 10, s. 39–48.

Chorążyczewski W., Syta K., Stosunek szlachty polskiej w XV–XVIII w. do ksiąg sądópartykularnych w świetle ustaw sejmowych i sejmikowych, „Miscellanea Historico-Archivistica” 1999, t. 10, s. 3–26.

Dąbkowski P., Katalog dawnych aktów sądowych polskich województwa ruskiego i bełzkiego przechowywanych w Archiwum Państwowem we Lwowie, cz. 1, Lwów 1937.

Dąbkowski P., Księgi sądowe halickie za czasów polskich, Lwów 1917.

Dąbkowski P., Księgi sądowe lwowskie w dawnej Polsce, Lwów 1937.

Dąbkowski P., Palestra i księgi sądowe trembowelskie za czasów polskich, Lwów 1920.

Dąbkowski P., Palestra i księgi sądowe ziemskie i grodzkie w dawnej Polsce, Lwów 1926.

Dąbkowski P., Zaginione księgi sądowe województwa ruskiego i bełskiego, Lwów 1921.

Dąbkowski P., Z przeszłości ksiąg grodzkich i ziemskich buskich, „Kwartalnik Historyczny” 1915, R. XXIX, z. 1, s. 1–16.

Kurtyka J., Zapomniane pomniki cywilizacji europejskiej. Zespoły ksiąg sądowych „szlacheckich” i miejskich z czasów I Rzeczypospolitej (XVI–XVIII w.) w Kijowie, „Rocznik Krakowski” 2005, R. 71, s. 93–114.

Nykiel B., Kolekcja grodzkich i ziemskich ksiąg sądowych w Centralnym Państwowym Archiwum Historycznym Ukrainy w Kijowie w świetle projektu „Zapomniane pomniki Cywilizacji Europejskiej” [w:] Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej, t. VI, red. W. Walczak, K. Łopatecki, Białystok 2013, s. 59–82.

Rachuba A., Wielkie Księstwo Litewskie w systemie parlamentarnym Rzeczypospolitej w latach 1569–1763, Warszawa 2002.

Stolicki J., Księgi grodzkie latyczowskie, „Biuletyn Ukrainoznawczy” 2001, t. 7, s. 154–162.

Stolicki J., Szlachta województwa kijowskiego wobec problemów sądownictwa w drugiej połowie XVII wieku,„Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne” 2021, z. 1, s. 17–31.

Stolicki J., Sytniewski J., Powrót szlachty polskiej na Ukrainę po ugodzie zborowskiej, „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2021, t. XVIII, s. 139–159.

Straszko W., Inwentaryzacja ksiąg wpisów w Centralnym Państwowym Historycznym Archiwum Ukrainy w Kijowie, „Miscellanea Historico-Archivistica” 1999, t. 10, s. 49–54.

Wójcik Z., Między traktatem andruszowskim a wojną turecką. Stosunki polsko-rosyjskie 1667–1672, Warszawa 1968.

Wójcik Z., Rzeczpospolita wobec Turcji i Rosji 1674–1679,Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1976.

Wójcik Z., Traktat andruszowski i jego geneza, Warszawa 1959.