Obraz odwróconej narracji. Przypadek Nieodwracalne

Kamil Lipiński

Abstrakt

The Image of Reversed Narrative. The Case of Irreversible

The article analyses the case of reversed narration in the film Irreversible by Gaspar Noé as a one of the examples of group of films produced in the 1990’s based on the reversed narration and complex, modern construction of the sujet. The author stresses that temporal aspects of metonymic contiguity shows parallels with displacement of one event on the axis of chronology and the transitions between erzählte Zeit and Erzählzeit. Narratological reading of retrospective events provides dating back in time from primary narrative as a result of the use of i.e. the internal analepsa showing the time span in the story told. The shift from present and past goes beyond the linear and causal order by drawing on a comparison between J.W. Dunne’s various forms of theory of time and the Moebius strip. The group of events arranged in the causal but discontinuous order show the parallels that precede climax event and initiate the secondary narrative dating back in time.

 

Słowa kluczowe: narrative, film studies, temporality, Gaspar Noé
References

Bal M., Narratologia. Wprowadzenie do teorii narracji, przeł. E. Kraskowska, E. Rajewska, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012.

Bordwell D., Narration in the Fiction Film, The University of Wisconsin Press, Madison, WI 1985.

Brottman M., Sterritt D., Irréversible, „Film Quarterly” 2002–2003, vol. 57, no. 2.

Buñuel L., Kino instrumentem poezji, [w:] A. Gwóźdź (red.), Europejskie manifesty kina. Antologia, Państwowe Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 2002.

Génette G., Figures III, Éditions du Seuil, Paris 1972.

Génette G., Narrative Discourse: An Essay in Method, Cornell University Press, New York 1983.

Helman A., Metonimia, [w:] R. Syska (red.), Słownik filmu, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2005.

Hendrykowski M., Słownik terminów filmoznawczych, Wydawnictwo Ars Nova, Poznań 1994.

Jakobson R., Signum et signatum, [w:] L. Matejka, I.R. Titurnik (red.), Semiotics of Art, MIT Press, Cambridge–London 1976.

Jakobson R., Upadek filmu, [w:] A. Helman (red.), Estetyka i film, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1972.

Jakubowska M., Teoria kina Gilles’a Deleuze’a, Rabid, Kraków 2003.

Katalog Festiwalowy, Stowarzyszenie Era Nowe Horyzonty, Kraków 2009.

Metz C., Propositions méthodologiques pour l’analyse du film, [w:] idem, Essais sur la signification au cinéma, t. 2, Éditions Klincksieck, Paris 1971.

Metz C., Réferentiel, discursif, Union Génerale d’Editions, Paris 1977.

Metz C., Rhétorique et linguistique: le geste jacobsonien, [w:] idem, Le signifiant imaginaire. Psychoanalyse et cinéma, Unions Générale d’Editions, Paris 1977.

Palmer T., Style and Sensation in the Contemporary French Cinema of The Body, „Journal of Film and Video”, Fall 2006.

Przylipiak M., Kino stylu zerowego. Z zagadnień estetyki filmu fabularnego, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 1994.

Quandt J., Flesh & Blood: Sex and Violence in Recent French Cinema, „ArtForum”, February 2004, http://findarticles.com/p/articles/mi_m0268/is_6_42/ai_113389507/ (dostęp: 3.10.2012).

Toeplitz K.T., Kartki z kalendarza Profesora Toeplitza, „Film na Świecie” 1996, nr 397/398.

Wittgenstein L., Dociekania filozoficzne, przeł. B. Wolniewicz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000.

Žižek S., Parallax View, MIT Press, Cambridge–London 2006.

Žižek S., Przekleństwo fantazji, przeł. A. Chmielewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2009.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana
kwartalnie w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.