Zamienione głowy ‒ transformacje i subwersje indyjskiego mitu

Alicja Helman

Abstrakt

The author presents an analysis and interpretation of a short story Transposed Heads by Thomas Mann. She also discusses its adaptations: two as fi lms, and one theatrical. The story is a personal version of an ancient Indian legend, which was generously updated by the writer, who decided to go far beyond the original. This “metaphysical joke” became just a pretext to discuss subjects present in his other works, e.g. a predominating motive of a confl ict between body and soul. It is very important that the recognition of the legend in the 20th century was thanks to Mann, and not the original story. Both avant-garde fi lm directors and theatre director refer to Mann: Alejandro Jodorovsky in his La cravate (1957), Fernando Birri in ORG (1979), and the director of an Indian play Hayavadana (1970).

Słowa kluczowe: myth, ritual, subversion, identity, masque
References

Birri F., ORG. Materiały dołączone do płyty DVD, red. V. Panterburg, Arsenal, Institut für Film und Videokunst.

Cortázar J., Gra w klasy, przeł. Z. Chądzyńska, Czytelnik, Warszawa 1968.

Dwadzieścia pięć opowieści Wampira, przeł. i oprac. H. Willman-Grabowska, Zakład im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław 1955.

Goethe J.W. von, Paria, w: idem, Poethische Werke, Band 1, Berliner Ausgabe, Berlin 1960.

Grabowska B., Miłość i małżeństwo w Indiach. Z dziejów literatury indyjskiej, Dialog, Warszawa 2014.

Hilmes C., Kubisiak M., Niemieckojęzyczna literatura podróżnicza osiemnastego wieku na podstawie zbiorów biblioteki uniwersyteckiej w Łodzi, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librarum” 2007, nr 14.

Kapoor J., Use of Mask by Girish Karnad in “Hayavadan” and O’Neill’s “Memoranda on Masks”: Relevance in the Contemporary Context, w: N. Tandon (red.), Perspectives and Challenges in Indian-English Drama, Atlantic Publishers & Distributors, New Delhi 2006.

Lawson M., The Transposed Heads of Goethe and Mann, „Monatshefte für Deutschen Unterricht” 1942, vol. 34, no. 2.

Mahadevan A., Switching Heads and Cultures: Transformation of an Indian Myth by Thomas Mann and Girish Karnad, „Comparative Literature” 2002, vol. 54, iss. 1.

Mann T., Listy 1937–1947, wyd. E. Mann, przeł. W. Jedlicka, T. Jętkiewicz, Czytelnik, Warszawa 1970.

Mann T., Lotta w Weimarze, przeł. F. Konopka, Czytelnik, Warszawa 1983.

Mann T., Zamienione głowy, w: idem, Ostatnie nowele, przeł. W. Kwaśniakowa, A. Dołęgowski, Czytelnik, Warszawa 1958.

Saraswati S.T., Gana pati upanished, D.K. Printworld Ltd., Delhi 2004.

Sudyka L., Kwestia gatunków literackich w Kathasaritsagara, Księgarnia Akademicka, Kraków 1998.

Zimmer H., Die indische Weltmutter, Rhein-Verlag, Zurich 1939.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana
kwartalnie w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.