Pamięć protetyczna i nierealność czasu w serialu Watchmen

Krzysztof Loska

Abstrakt

Prosthetic Memory and Unreality of Time in Watchmen

Starting from a reflection on the traumatic experience of racism, the author of the article considers the possibility of transmitting the knowledge about the past and retrieving memory, and then points out how the relationships between the past, the present and the future are problematized, if we change the way we think about time, namely when it ceases to be perceived as something real or objective. The point of reference for further considerations is the HBO Watchmen series, made in 2019, which exemplifies the mechanism of prosthetic memory. According to the definition proposed by Alison Landsberg, prosthetic memory includes continuity and rupture. It is connected not only with the individual but the collective dimension as well, as it is related to the sphere of politics. In other words, it is a vehicle thanks to which we can travel to other places and times, and thanks to which the viewer may refer to important social and psychological issues.

Słowa kluczowe: trauma studies, prosthetic memory, television series, graphic novels, eternalism and philosophy of time
References

Barbour J., Koniec czasu. Nowa rewolucja w fizyce, przeł. T. Lanczewski, Copernicus Center Press, Kraków 2018.

Bennett J., Wnętrze, zewnętrza: trauma, afekt i sztuka, przeł. A. Kowalcze-Pawlik, T. Bilczewski, w: Pamięć i afekty, red. Z. Budrewicz, R. Sendyka, R. Nycz, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2014, s. 145–179.

Brophy A.L., Reconstructing the Dreamland: The Tulsa Riot of 1921, Oxford University Press, New York 2002.

Buonomano D., Your Brain Is a Time Machine: The Neuroscience and the Physics of Time, W.W. Norton & Company, New York 2017.

Bush M., Refractions in Time: A Minkowskian Understanding of Being Dislocated in Time, „Existential Analysis” 2020, Vol. 31, No. 1, s. 133–141.

Davis P., Czas. Niedokończona rewolucja Einsteina, przeł. L. Kallas, Prószyński i S-ka, Warszawa 2002.

Derrida J., Widma Marksa, przeł. T. Załuski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2016.

Francis C., American Truths: Blackness and the American Superhero, w: The Blacker the Ink: Constructions of Black Identity in Comics and Sequential Art, eds. F. Gateward, J. Jennings, Rutgers University Press, New Brunswick 2015, s. 137–152.

Gołosz J., Czy istnieje upływ czasu?, „Filozofia Nauki” 2010, nr 4(72), s. 97–120.

Gołosz J., Upływ czasu i ontologia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2011.

Greene B., Struktura kosmosu. Przestrzeń, czas i struktura rzeczywistości, przeł. E.L. Łokas, Prószyński i S-ka, Warszawa 2005.

Heller M., Ontologiczne zaangażowania współczesnej fizyki, w: idem, Filozofia i wszechświat, Universitas, Kraków 2006.

Hirsch M., Pokolenie postpamięci, przeł. M. Borowski, M. Sugiera, „Didaskalia” 2011, nr 105, s. 28–36.

Janowski J.M., Zagadnienie istnienia i natury czasu w wybranych modelach kosmologicznych, Wydawnictwo Stowarzyszenia Filomatów, Warszawa 2016.

Kaminsky A., Memory, Postmemory, Prosthetic Memory: Reflections on the Holocaust and the Dirty War in Argentine Narrative, „Hispanic Issues On Line” 2014, Vol. 14, s. 104–117.

Kuhn A., Memory Texts and Memory Work: Performances of Memory in and with Visual Media, „Memory Studies” 2010, Vol. 3, No. 4, s. 298–313.

LaCapra D., Historia w okresie przejściowym. Doświadczenie, tożsamość, teoria krytyczna, przeł. K. Bojarska, Universitas, Kraków 2009.

Landsberg A., Engaging the Past: Mass Culture and the Production of Historical Knowledge, Columbia University Press, New York 2015.

Landsberg A., Post-Postracial America: On Westworld and the Smithsonian National Museum of African, „Cultural Politics” 2018, Vol. 14, No. 2, s. 198–215.

Landsberg A., Prosthetic Memory: The Transformation of American Remembrance in the Age of Mass Culture, Columbia University Press, New York 2002.

Mach A., Świadkowie świadectw. Postpamięć Zagłady w polskiej literaturze najnowszej, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, Warszawa–Toruń 2016.

McTaggart J.M.E., Nierealność czasu, przeł. M. Tempczyk, w: Ontologia. Antologia tekstów filozoficznych, red. M. Hempoliński, Ossolineum, Wrocław 1994, s. 362–368.

Moore A., Gibbons D., Strażnicy, przeł. J. Drewnowski, Wydawnictwo Egmont, Warszawa 2015.

Nama A., Super Black: American Pop Culture and Black Superheroes, University of Texas Press, Austin 2011.

Price H., Strzałka czasu i punkt Archimedesa. Nowe kontrowersyjne spojrzenie na czas i współczesną fizykę, przeł. P. Lewiński, Amber, Warszawa 1998.

Regalado A., Modernity, Race, and the American Superhero, w: Comics as Philosophy, ed. J. McLaughlin, University Press of Mississippi, Jackson 2005, s. 84–99.

Smolin L., Czas odrodzony. Od kryzysu w fizyce do przyszłości wszechświata, przeł. T. Krzysztoń, Prószyński i S-ka, Warszawa 2015.

van der Kolk B.A., van der Hart O., The Intrusive Past: The Flexibility of Memory and the Engraving of Trauma, w: Trauma: Explorations in Memory, ed. C. Caruth, The Johns Hopkins University Press, Baltimore 1995, s. 158–182.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana
kwartalnie w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.