Call for Papers: Zarządzanie w Antropocenie

Call for Papers
Zarządzanie w Antropocenie

Zapraszamy do nadsyłania propozycji artykułów! ✒

Czy zarządzanie współodpowiada za kryzysy Antropocenu? Dlaczego? Czym jest zarządzanie w Antropocenie w optyce humanistyki? Jak kulturoznawczy namysł może zmienić zarządzanie, by uratować świat przed katastrofą? Czy warto?

Według popularnej w szkołach biznesu definicji, zarządzanie to splot działań skierowanych na dostępne zasoby, wykonywanych z zamiarem sprawnego i skutecznego osiągnięcia celów (Griffin). W wąskim rozumieniu odnosi się je do organizacji (przedsiębiorstw), w szerszym zarządzać można każdym dobrem (Nierenberg). Wielu pojmuje je nie jako naukę, a jako rzemiosło czy sztukę (Mintzberg). To powszechna praktyka społeczna współczesności (Drucker; Hatch, Kostera, Koźmiński); więcej, można stwierdzić, że odnosi się ono do wszelkiego zorganizowanego działania, do każdej celowej (ludzkiej i pozaludzkiej) aktywności, nie tylko współcześnie, ale w swej istocie. Zarządzanie organizuje świat. A skoro świat ten tonie w kłębowisku kryzysów, narzuca się diagnoza, że nasze sposoby zarządzania zawodzą.

Antropocen może być rozumiany jako kulturowa „Epoka Człowieka" (Bińczyk), w której człowiek musi ponieść konsekwencje swych krótkowzrocznych i nieodpowiedzialnych działań, jeśli pozostanie w trybie business as usual, bądź podjąć radykalne aktywności zapobiegawczo-naprawcze, zwłaszcza w relacji do antropogenicznego kryzysu klimatyczno-ekologicznego i kryzysów pochodnych.
Bezczyn Antropocenu próbuje się przezwyciężyć z użyciem zarządzania mobilizując światy polityki i biznesu do działania i zmiany (1) oddolnie (aktywizm) i (2) odgórnie - na gruncie koncepcji takich, jak zrównoważony rozwój, społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw, etyka biznesu, krytyczny nurt zarządzania, zarządzanie humanistyczne. Bez większego powodzenia. Być może systemu nie można zmienić od wewnątrz, konieczna jest ingerencja z zewnątrz? Jeśli dominujące sposoby organizowania świata są przyczyną kryzysów, należy szkicować hipotetyczne imaginaria sposobów zarządzania, które nie doprowadziłyby do tychże, krytykować dominujące, wymyślać nowe.

W sytuacji, w której specjalizacja i akademicki izolacjonizm dziedzinowy zawodzą, niniejszy call for papers jest wezwaniem do radykalnych, emancypacyjnych działań naukotwórczych, interdyscyplinarnych i transdyscyplinarnych. Konieczna jest zjednoczona refleksja nad zarządzaniem w Antropocenie z różnorodnych punktów widzenia, w szczególności humanistyki i nauk o kulturze.
Zależy nam na odważnej, poruszającej refleksji diagnozującej problemy, poddającej je krytycznemu namysłowi, wskazującej alternatywy, na namyśle teoretycznym i opartym o badania empiryczne, na partykularnych studiach przypadków i spojrzeniach horyzontalnych, na poszukiwaniach opartych o historię i o współczesność. Zachęcamy do odważnych autorskich rozszerzeń poniższych zagadnień:

  • strategie zapobiegawczo-naprawcze, m.in. model ekonomiczny pączka, negentropia (Stiegler), post-wzrost / dobrobyt bez wzrostu (Jackson), (European) Green New Deal, permakultura, gospodarka cyrkularna, zero-waste (zasada 5R), slow life, antykonsumpcjonizm, etyczna konsumpcja, deglomeracja, deglobalizacja, głęboka ekologia, głęboka adaptacja, solidarność (międzypokoleniowa, międzygatunkowa), współbycie, współodnowa, rezyliencja, autopojeza, homeostaza, symbioza, samoregulacja, odnowa ekokulturowa, dobro wspólne, ekonomia ogólna (Bataille);
     
  • zarządzanie w ruchach oddolnych - protest, opozycja, opór, bunt, powstanie, rebelia: Greta Thunberg, Naomi Klein, School Strike for Climate, Młodzieżowy Strajk Klimatyczny, Strajk dla Ziemi, Extinction Rebellion, Sunrise Movement i in.;
     
  • środki aktywizmu klimatycznego: aktywizm, artywizm, strajk, marsz, okupacja, kampania, akcja, subwersja, bezpośrednie działania bezprzemocowe - NVDA: non-violent direct action, samoorganizująca się struktura - SOS: self organizing system, holokracja;
     
  • dyskurs zarządzania w Antropocenie: żałoba, trauma klimatyczna, nieodwracalność, punkty zwrotne, critical zones - warunki do życia, ekobójstwo, globalne ocieplenie vs globalne przegrzanie, zmiana klimatu vs kryzys klimatyczny;
     
  • zarządzanie sektorowe w Antropocenie: kulturą, dziedzictwem (heritage/legacy), mediami, modą (moda etyczna, slow/fast fashion), miastem (rewitalizacja, zazielenianie), uniwersytetem (climate neutral university) i in.;
     
  • alternatywne nurty zarządzania: zarządzanie humanistyczne, społeczna odpowiedzialność biznesu, nurt krytyczny w zarządzaniu, etyka biznesu; peryferia zarządzania - organizacje sąsiedzkie, społeczności alternatywne, kooperatywy, zarządzanie anarchistyczne;

 

Redaktorem merytorycznym numeru jest dr Michał Pałasz (Katedra Kultury Współczesnej, Instytut Kultury, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie).

Na teksty czekamy do 10.12.2020 pod adresem przeglad.kulturoznawczy@uj.edu.pl. Więcej informacji dla autorów_ek: https://www.ejournals.eu/Przeglad-Kulturoznawczy/menu/149/

Bińczyk, E. (2018) Epoka człowieka. Retoryka i marazm antropocenu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Drucker, P. F. (1994) Post-capitalist society. Oxford: Routledge.
Griffin, R. W. (1998) Podstawy zarządzania organizacjami. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Hatch, M. J., Kostera, M. and Koźmiński, A. K. (2005) The three faces of leadership: Manager, artist, priest. Oxford: Blackwell Publishing.
Mintzberg, H. (2012) Zarządzanie. Warszawa: Wolters Kluwer.
Nierenberg, B. (2013) 'Zarządzanie mediami – geneza, istota, koncepcje badawcze', Problemy zarządzania, 11(44), pp. 149–159.