Opowieść o życiu i twórczości Zofii Ernst (1918–1994)

Katarzyna Biernacka-Licznar

Abstrakt

On the Life and Work of Zofia Ernst

My aim in this article is to present the life and work of Zofia Ernstowa, nee Kostanecka (1918–1994), an ardent connoisseur of Italian culture and literature and an accomplished translator of Italian books for adults and children. In my argument, I draw on the ethnographic approach, using a very common ethnographic tool: the qualitative interview (structured interview) to address important moments and events in Ernst’s life. The focus on the life-story of one translator will help me depict the environment in which she lived and worked as well as identify her embedment in particular familial and professional settings which crucially affected her work. I will also discuss Ernst’s formative contribution to the image of Italian literature in Poland in the years 1953–1979, i.e. in the period of her translation activity.

Słowa kluczowe: Zofia Ernstowa, przekład literacki, metoda etnograficzna, wywiad jakościowy, Nasza Księgarnia, literary translation, ethnographic approach, qualitative interview
References

Aleksandrzak S. (red.). 1972. Pół wieku Przyjaźni z Dzieckiem i Szkołą 1921–1971. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Bernatowicz G. 1990. Stosunki polsko-włoskie 1944–1989. Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.

Biernacka-Licznar K. 2016. Le traduzioni polacche della letteratura italiana per l’infanzia negli anni 1887–1939, „Kwartalnik Neofilologiczny” LXIII, 4, s. 460–468.

––––– 2017. Zofia Ernst (1918–1994): l’arte di vivere, l’arte di tradurre, „Italica Wratislaviensia” 8(2), s. 11–36.

Ciechanowicz J. 1992. Kolory Włoch. Rozmowa z Zofią Ernstową, tłumaczką literatury włoskiej, „Życie Warszawy”, 21–22 marca, s. 10.

Czachowska J., Szałagan A. (red.). 1994. Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, t. 2. C–F. Warszawa: WSiP, s. 259–261.

Dam H.V., Korning Zethsen K. 2010. Translator Status. Helpers and Opponents in the Ongoing Battle of an Emerging Profession, „Target” 22(2), s. 194–211.

Ernst J. 1988. Dwie linie życia, t. 1, 2, Lublin: Wydawnictwo Lubelskie.

Ioannes Paulus. 1982. Il fratello del nostro Dio, Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana.

Iwaszkiewicz J. 2008. Podróże do Włoch. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. Kabatc E. 1974. O przekładach z literatury włoskiej – z Zofią Ernstową, „Literatura na świecie” 1(33), s. 383–387.

Kondek S.A. 1993. Władza i wydawcy. Polityczne uwarunkowania produkcji książek w Polsce w latach 1944–1949. Warszawa: Biblioteka Narodowa.

Kvale S. 2012. Prowadzenie wywiadów. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mikołajewski J. 1994. Pożegnanie. Zofia Ernstowa, „Gazeta Wyborcza”, 1.09.1994.

Miłosz Cz. 1999. Przekłady i Gałczyński, w: Cz. Miłosz, Kontynenty, Kraków: Znak.

Pasztor M., Jarosz D. 2013. Skazani na podległość. Z dziejów stosunków polsko-włoskich w latach 1945–1958. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.

Porębska M. 2017. Zofia Jachimecka (1886–1973). Życie i twórczość. Niepublikowana rozprawa doktorska, http://repozytorium.ur.edu.pl/handle/item/2296.

Rajewska E. 2015. Twórczość przekładowa kobiet, w: E. Kraskowska, B. Kaniewska (red.), Polskie pisarstwo kobiet w wieku XX: procesy i gatunki, sytuacje i tematy. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 269–298.

Risku H., Windhager F. 2013. Extended Translation. A Sociocognitive Research Agenda. „Target” 25(1), 33–45.

Rybicka E. 2008. Od poetyki przestrzeni do polityki miejsca. Zwrot topograficzny w badaniach literackich, „Teksty Drugie” 4, s. 21–38.

Solová R. 2015. Évolution du statut du traducteur assermenté en Pologne – une perspective sociologique, w: E. Skibińska, R. Solová, K. Gostkowska (eds.).Vingt cinq ans après… Traduire dans une Europe en reconfiguration, Paris: Orizons, s. 311–324.

Tomasi di Lampedusa G. 1961. Lampart, przekład Zofia Ernstowa, Warszawa: PIW.

Tuwim J. 2008. Pegaz dęba. Warszawa: Iskry.

Verga G. 1953. Don Candeloro i jego trupa. Nowele, przeł. Z. Ernstowa, M. Czerwiński. Warszawa: Czytelnik.

Strony internetowe

http://antichcaffe-nagrodaliteracka.pl/laureaci-2016/ (dostęp: 22.02.2018).

http://katalogi.bn.org.pl/iii/encore/search/C__Smarcello%20venturi__Orightresult__U?lang=pol&suite=cobalt (dostęp: 22.02.2018).

https://www.1944.pl/powstancze-biogramy/wojciech-kostanecki,22890.html (dostęp:22.02.1018).

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.