Zaproszenie do nadsyłania abstraktów

PRZEKŁAD I PRZEMOC

pod red. Magdy Heydel

Choć przekład prezentowany bywa często jako działalność mesjańska, niosąca pokój, porozumienie i przyjaźń, praktyka tłumaczeniowa okazuje się ściśle powiązana z przemocą. Po pierwsze sama językowa operacja przekładu opiera się na przemocy: rozbija strukturę tekstu oryginalnego i narzuca inną, zakorzenioną w innym języku; ingeruje brutalnie w eufoniczną, semantyczną i syntaktyczną organizację tekstu, a to z kolei prowadzi do zmian na poziomie kulturowym, aktywując nowe procesy semiozy.

Na płaszczyźnie społecznej i politycznej przekład funkcjonuje w ramach asymetrycznych relacji władzy między językami i wikła się w walkę między centrum i peryferiami kultur, odbija i pogłębia podziały polityczne czy ideologiczne. Władza może zakazać przekładu, manipulować i posługiwać się nim w celu reinterpretacji tekstów czy promocji ideologii. Mniejszości i grupy nieuprzywilejowane używają tłumaczenia dla swoich celów, często w sposób wywrotowy. W perspektywie historycznej, przekład zawsze stanowił część przemocowych konfrontacji; w dzisiejszym zglobalizowanym świecie jest wszechobecnym elementem konfliktów.

Przemoc to także doświadczenie tłumaczy, część ich życia i pracy. Tłumacze zajmują uprzywilejowaną pozycję, decydują o znaczeniu przełożonych testów, a wiedzą i umiejętnościami służą swoim patronom lub występują przeciwko nim; tym niemniej zwykle pracują pod presją, bywają również ofiarami prześladowań. Przemoc wobec tłumaczy w różnych kontekstach historycznych bywa symboliczna lub fizyczna i przybiera różne formy: począwszy od emocjonalnej czy ideowej presji oryginału, przez niekorzystne warunki pracy, po prześladowania, a nawet śmierć.

Rośnie liczba publikacji poświęconych relacji przekładu i władzy, miejscu przekładu w strefach wojny oraz przemocy w wielojęzycznych środowiskach, zarówno na płaszczyźnie literackiej, jak i politycznej, zarówno współcześnie, jak i w perspektywie historii (m.in. Baker 2006; Salama-Carr 2007; Footitt and Kelly 2012; Inghilleri 2017). A jednak relacja przekładu i przemocy stale domaga się uwagi badawczej.

Przekładaniec. A Journal of Translation Studieszaprasza do nadsyłania tekstów poświęconych różnym aspektom tego zjawiska. Czekamy na artykuły odwołujące się do różnorodnych kontekstów i perspektyw metodologicznych, zarówno teoretyczne, jak i analityczne. Jak pojmować przemoc w przekładzie? Jak badać przekład w kontekście przemocy? Jak rozumieć jej skutki dla praktyki przekładowej? Jakie są potencjalne źródła materiałów badawczych? Jakie są językowe i stylistyczne sygnały przemocy w przekładzie? Jak opisywać przemoc w przekładzie literackim? Jak łączyć przemoc w przekładzie z szerszymi zjawiskami społecznymi i politycznymi? Jak badać wpływ przemocy na życie i prace tłumaczy?

Strona czasopisma: https://www.ejournals.eu/Przekladaniec/

Email: przekladaniec@uj.edu.pl

Termin nadsyłania abstraktów: 31 marca 2022

Wstępna decyzja redakcji: 15 kwietnia 2022

Termin nadsyłania artykułów: 15 sierpnia 2022