Kryteria dorosłości z perspektywy starszych adolescentów i młodych dorosłych

Anna Oleszkowicz,

Anna Misztela

Abstrakt
The primary aim of the presented study was to identify the criteria (markers) of adulthood acknowledged by individuals in late adolescence and early adulthood, and to compare them with respect to quantity and quality (content). The second aim was to compare the criteria of adulthood indicated by both age groups with the ones provided by individuals representing the next developmental period, that is, middle adulthood. Furthermore, based on the obtained data a list of criteria of adulthood was compiled allowing for the examination of the indi-
vidual conception and sense of adulthood in adolescents and young adults. The study included 776 participants: 349 late adolescents, 335 young adults, and 92 individuals in their middle adulthood, who answered an open question concerning the conditions that it is necessary to fulfill to become an adult. The findings suggest that: 1) late adolescents focus on the objective criteria of adulthood more often than young adults; 2) on average, late adolescents and young adults define adulthood by indicating a lower number of criteria of adulthood than people in their middle adulthood; 3) compared with individuals in middle adulthood, late adolescents and young adults are less unanimous as to which attributes are important for reaching adulthood; and 4) people in their middle adulthood are found to indicate the quality aspect of fulfilling the roles and responsibilities characteristic of adulthood substantially more often than late adolescents and young adults do.
Słowa kluczowe: obiektywne i subiektywne kryteria dorosłości, późna adolescencja, wczesna dorosłość, średnia dorosłość
References

Arnett J. (1997), Young People’s Conceptions of The Transition to Adulthood. Youth and Society, 29 (1), 3‒23.

Arnett J.J. (2001), Conception of the transition to adulthood: Perspective From Adolescence through Midlife. Journal of Adult Development, 8, 133‒143.

Arnett J. (2004), Emerging adulthood. winding road from the late teens through the twenties. New York: Oxford University Press.

Arnett J. (2010), Adolescence and emerging adulthood. cultural approachNew York: Pearson.

Basko N. (2009), The private concept of entering the adulthood and the status of adulthood of young adults in Poland and Ukraine. Unpublished masters thesis. Cardinal Stefan Wyszyński University in Warsaw.

Brzezińska A., Kaczan R., Piotrowski K., Rękosiewicz M. (2011), Odroczona dorosłość: fakt czy artefakt? Nauka, 4, 67‒107.

Brzezińska A., Czub T., Hejmanowski Sz., Rękosiewicz M., Kaczan R., Piotrowski K. (2012), Uwarunko­wania procesu kształtowania się tożsamości okresie przejścia adolescencji do dorosłości. Kultura Edukacja, 3 (89), 23‒50.

Cotè J., Bynner M. (2008), Changes in the transmission to adulthood in the UK and Canada: the role of structure and agency in emerging adulthood. Journal of Youth Studies, 11 (3), 251‒268.

Czerka E. (2005), Niedorosłość czy dorosłość alternatywna? Rozważania kontekście odraczania dorosłości. Teraźniejszość ‒ Człowiek ‒ Edukacja, 1 (29), 85‒93.

Czerka E. (2007), Rodzinne uwarunkowania odraczania dorosłości młodych mężczyzn. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Dubas E. (2001), Zmieniająca się dorosłość. Od dorosłości konwencjonalnej ku dorosłości subiektywnej [w:] E. Przybylska (red.), Andragogiczne wątki poszukiwania fascynacji, 77‒87. Toruń: Uniwersytet im. M. Kopernika.

Farnicka M. (2011), Przemiany realizacji zadań rozwojowych. Ewolucja czy rewolucja? Zielona Góra: Wydawnictwo Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Frindt A. (2005), Czy warto być dorosłym? Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

Furstenberg F., Kennedy J., McLoyd V., Rumbaut R., Settersten R. (2004), Growing up is harder to do. Contexts, 3 (3), 33–41.

Gurba E. (2008), The attributes of adulthood recognised by adolescents and adults. Polish Psychological Bulletin, 39 (2), 129‒137.

Gurba E. (2011). Wczesna dorosłość [w:] J. Trempała (red.), Psychologia rozwoju człowieka, 287‒311. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Havighurst R. (1972). Developmental tasks and education. New York: David McKay.

Hendry L., Kloep M. (2010), How universal is emerging adulthood. An empirical example. Journal of Youth Studies, 13 (2), 169‒179.

Liberska H. (2007). Współczesny obraz moratorium [w:] B. Harwas-Napierała, H. Liberska (red.), Tożsamość współczesność. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Liberska H., Malina A., (2011), Wybrane osobowościowe determinanty wartościowania zadań związanych małżeństwem rodziną we wczesnej dorosłości [w:] H. Liberska, A. Malina (red.), Wybrane problemy współczesnych małżeństw rodziny, Warszawa: DIFIN SA, 97‒118.

Lowe S., Dillon C., Rhodes J., Zwiebach L. (2013), Definig adult experiences perspectives of diverse sample of young adults. Journal of Adolescent Research, 28 (1), 31‒68.

Oleś P. (2011), Psychologia człowieka dorosłego: ciągłość, zmiana, integracja. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Piotrowski K. (2010), Wkraczanie dorosłość. Tożsamość poczucie dorosłości młodych osób ograniczeniami sprawności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Piotrowski K. (2013), Tożsamość osobista okresie wkraczania dorosłośćWielichowo: TIPI.

Ravert R. (2009), „You’re only young ones”. Things college students report doing now before it is too late. Journal of Adolescent Research, 24 (3), 376‒396.

Salmela-Aro K., Aunola K., Nurmi E. (2007), Personal golas during emerging adulthood. 10-year follow up. Journal of Adolescent Research, 22 (6), 690‒715.

Seiter L., Nelson L. (2011), An Examination of emerging adulthood in college students and nonstudents in India. Journal of Adolescent Research, 26 (4), 506‒536.

Sirsch U., Dreher E., Mayr E. Willinger U. (2009), What does it take to be an adult in Austria? Views of adulthood in Austrian adolescents, emerging adults and adults. Journal of Adolescent Research, 24 (3), 275‒292.

Trempała J. (2006), Deregulacja cyklu życia planach życiowych młodzieży. Polskie Forum Psychologicz­ne, 1, 108‒120.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna
publikowana kwartalnie w internecie.