Nauczyciele wobec twórczości edukacyjnej

Małgorzata Lazar-Siekierka

Abstrakt
The education of children and youth is based on two non-controversial assumptions. The first is that it relies on communicating the cultural heritage of previous generations. The second is that it is essential to choose from the overall humanity achievements only that which is useful and effective for young people to deal with current challenges. Based on these assumptions, we now see two strategies for action in the field of education. The dominating one relies on the principle that the adult generation decides on the cultural achievements to be absorbed by young people. The second one involves assisting young people in using the achievements of humanity on their own responsibility. The dominant strategy limits the creative work of students and teachers to the field of methods and ways to achieve goals of education established outside of schools by the ideology prevailing in society. The alternative liberates educational creativity at school from this constraint and relieves it to the full extent with the creation of a school education program by teachers and students. The data from an empirical study confirm that the dominating thinking about education among teachers narrows it down to teaching methodology, and in thinking about the value of education what prevails over the autonomy of education is the dependence of the value of education, limited to the utility and benefits obtained from it. The data from the study also suggest that the understanding of educational creativity depends on the way in which education is valued. Based on these findings, realistic plans to emancipate education in the lives and development of individuals and societies can be created.
Słowa kluczowe: edukacja, nauczyciele, twórczość edukacyjna
References

Bandura A. (2007), Teoria społecznego uczenia się. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bottery M. (1992), The Ethics of Educational Management: Personal, Social and Political Perspectives on School Organization. London: Cassell.

Bottery M. (2016), Educational Leadership for more Sustainable World. London: Bloomsbury Publishing Plc.

Bottery M., Wright N. (2000), Teachers and the State: Towards Directed ProfessionLondon: Routledge.

Brzezińska A. (2007), Społeczna psychologia rozwoju. Poznań: Wydawnictwo Scholar.

Brzeziński J., Zakrzewska M. (2009), Metodologia. Podstawy metodologiczne statystyczne prowadzenia badań naukowych psychologii. W: J. Strelau, D. Doliński (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki, t. 1. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 175–302.

Czyżowska D. (2012), Sprawiedliwość troska. sposobach rozwiązywania dylematów moralnych przez kobiety mężczyzn. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Erikson E. (1997), Dzieciństwo społeczeństwo. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS.

Erikson E. (2002), Dopełniony cykl życia. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS.

Galewska-Kustra M. (2012), Szkoła wspierająca twórczość uczniów. Teoria przykład praktyki. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek

Główny Urząd Statystyczny (2008). Edukacja wychowanie Polsce roku szkolnym 2007/2008, http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/edukacja_i_wychowanie_w_roku_szkol_2007-2008.pdf (2010.05.10)

Gurba E. (2013), Nieporozumienia dorastającymi dziećmi rodzinie. Uwarunkowania wspomaganie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Harris P.L. (1989), Children and Emotion: The Development of Psychological Understanding. Oxford: Blackwell.

Ingarden R. (1966), poznawaniu dzieła literackiego. Lwów: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Ingelhart R. (1997), Modernization and Postmodernization: Cultural, Economic, and Political Changes in 43 Societies. Princeton: Princeton University Press.

Ingelhart R., Wenzel C. (2005), Modernization, Cultural Change, and Democracy: The Human Sequence. Cambridge: Cambridge University Press.

Kocowski T., Tokarz A. (2010), Prokreatywne antykreatywne mechanizmy motywacji aktywności twórczej: W: J.M. Brzeziński, H. Sek (red.), Stres, potrzeby, twórczość. Poznań: Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, 241–274

Kohlberg L., Meyer R. (1993), Rozwój jako cel wychowania. W: Z. Kwieciński, L. Witkowski (red.), Spory edukację. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.

Lazar-Siekierka M. (2012a), Zarządzanie transformacją szkoły dla twórczości edukacyjnej. Wydział Zarządzania Komunikacji Społecznej UJ. Rozprawa doktorska.

Lazar-Siekierka M. (2012b), Materiały badań do rozprawy doktorskiej. Zakład Zarządzania Edukacji Instytutu Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Ledzińska M. (2017), Nauczyciela akademickiego spojrzenie na rozwój dobie przemian ogólnoświatowych. Psychologia Rozwojowa, 22(1), 9–25.

Liberska H. (2011), Teorie rozwoju psychicznego. W: J. Trempała (red.), Psychologia rozwoju człowieka. Podręcznik akademicki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Łuczyński J. (2010), Zarządzanie edukacyjne wychowanie uczniów szkole. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Mazurkiewicz G. (2007), Odpowiedzialne zarządzanie szkołą. Referat wygłoszony na Konferencji Naukowej okazji 10-lecia Zakładu Zarządzania Oświacie UJ.

Nakoneczna D. (1980), Kształcenie wielostronne stymulujące rozwój uzdolnień. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Szkolne Pedagogiczne.

Nęcka E. (2001), Psychologia twórczości. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Nęcka E. (2005), Trening twórczości. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Niemczyński, A. (1980). Modele indywidualnego rozwoju człowieka, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Niemczyński A. (1988), Procesy rozwojowe człowieka pełnym cyklu życia indywidualnego. W: M. Tyszkowa (red.), Rozwój psychiczny człowieka ciągu życia indywidualnego. Zagadnienia teoretyczne metodologiczne. Warszawa: PWN.

Niemczyński, A. (1994), autonomii rozwoju. Kwartalnik Polskiej Psychologii Rozwojowej, 2(1), 3–11.

Niemczyński A. (2005–2008), Seminarium doktoranckie zarządzania edukacją. Kraków: Instytut Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Materiały niepublikowane.

Niemczyński A. (2007), Inner Regulatory Device for Adult Development. Polish Psychological Bulletin, 38(3), 133–139.

Niemczyński A. (2011), Praktyczne implikacje wiedzy rozwoju społeczno-moralnym. W: J. Trempała (red.), Psychologia rozwoju człowieka. Podręcznik akademicki, 364–375. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Niemczyński A. (2013–2015), Elektroniczne seminarium na odległość zarządzania edukacją. Instytut Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Materiały niepublikowane.

Niemczyński A. (2014), Dylematy wartości na różnych polach przedsiębiorczości. W: Z. Ratajczak (red.), Przedsiębiorczość czyli pochwała kryzysu, 321–331. Katowice: Wydawnictwo Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej im. Wojciecha Korfantego.

Niemczyński A. (2016), Rozwój wychowanie według wartości. Maszynopis niepublikowany, rozesłany elektronicznie uczestnikom XXV Ogólnopolskiej Konferencji Psychologii Rozwojowej. Kraków: Instytut Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Niemczyński A. (2017), Autonomy of Human Mind and Personality Development. Polish Psychological Bulletin, 48, 1, 7–18.

Okoń W. (1967), Podstawy wykształcenia ogólnego. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Nasza Ksiegarnia”.

Piaget, J. (1966), Narodziny inteligencji dziecka. Warszawa: Wydawnictwa Naukowe PWN.

Piaget J. (1967), Rozwój ocen moralnych dzieckaWarszawa: Wydawnictwa Naukowe PWN.

Plymers L. (2007), Implementation of Competency-Based Education. Konferencja inaugurująca program „Szkoły Jagiellońskie”, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, 29–30 marca 2007 roku. Wykład niepublikowany.

Popek S.L. (2010), Psychologia twórczości plastycznej. Kraków: Oficyna Impuls.

Przetacznikowa, M. (1973), Podstawy rozwoju psychicznego dzieci młodzieży. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne Pedagogiczne.

Ratajczak Z. (red.) (2014), Przedsiębiorczość czyli pochwała kryzysu. Katowice: Wydawnictwo Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej im. Wojciecha Korfantego.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej Sportu dn. 9 kwietnia 2002 roku sprawie warunków prowadzenia działalności innowacyjnej eksperymentalnej przez publiczne szkoły placówki, Dz.U. Nr 56, poz. 56, 4084–4086.

Sayer J. (1993), The Future Governance of EducationLondon: Cassell.

Schaffer R. (2006), Rozwój społeczny. Dzieciństwo młodość. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Skinner B.F. (1995), Zachowanie się organizmów. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Szmidt K.J. (2012), Pedagogika twórczości. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Szuman S. (1959), czynnikach kształtujących psychikę dziecka wieku przedszkolnym. Kwartalnik Pedagogiczny, 4, 143–158.

Szuman S. (2014), Osobowość charakter. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Tokarz A. (2010), Blask ciemność: antynomie emocjonalne procesie twórczym. W: M. Cieśla-Korytowska, M. Sokalska M. (red.) (2010), Persefona, czyli dwie strony rzeczywistości. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Turska D. (2011), Edukacja jako impuls do pełnego rozwoju? kręgu jungowskich inspiracji. Psychologia Rozwojowa, 16(2), 12–21.

Wygotski L.(1971), Wybrane prace psychologiczne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Wygotski L. (2006), Narzędzie znak rozwoju dziecka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna
publikowana kwartalnie w internecie.