Kołowy model sposobów kształtowania się tożsamości: Założenia teoretyczne i empiryczna weryfikacja

Ewa Topolewska-Siedzik,

Jan Cieciuch

Abstrakt

Artykuł przedstawia założenia teoretyczne i podsumowuje wyniki dotychczasowych badań nad Kołowym Modelem Sposobów Kształtowania się Tożsamości. Model powstał jako próba syntezy wiedzy na temat kształtowania się tożsamości zgromadzonej w nurcie badań zapoczątkowanym przez Jamesa E. Marcię (1966), a opartym o psychospołeczną teorię rozwoju Erika H. Eriksona (1959). W modelu (1) kluczowym pojęciem jest sposób kształtowania się tożsamości, (2) tradycyjne kategorie poszukiwania i zaangażowania zostały zredefiniowane i wykorzystane jako podstawowe osie umożliwiające wyróżnienie ośmiu sposobów kształtowania się tożsamości, pomiędzy którymi relacje są precyzyjnie określone zgodnie z regułami modelu kołowego, (3) dzięki redefinicji poszukiwania i zaangażowania model może być wykorzystywany w badaniach nad tożsamością człowieka w różnych okresach rozwojowych, a (4) miejsce zmiennych tożsamościowych w strukturze osobowości zostało precyzyjnie określone. Kołowy Model Sposobów Kształtowania się Tożsamości został już wprowadzony do literatury międzynarodowej i przeprowadzono badania nad jego weryfikacją i użytecznością (Cieciuch, Topolewska, 2017; Topolewska, Cieciuch, 2017; Topolewska-Siedzik, Cieciuch, 2018, 2019; Topolewska-Siedzik, Cieciuch, Strus, 2019).

Circumplex of Identity Formation Modes: theoretical assumptions and empirical verification

ABSTRACT

The article presents theoretical assumptions and summarizes the results of research on the Circumplex of Identity Formation Modes. The model was created as an attempt to synthesize knowledge on identity formation gathered in the current of research initiated by James E. Marcia (1966), based on the Erik. H. Erikson’s (1959) theory of psychosocial development.

In the model (1) the key concept is the identity formation mode, (2) traditional categories of exploration and commitment have been redefined and used as basic axes to distinguish eight identity formation modes, between which relationships are precisely defined in accordance with the rules of the circumplex model, (3) due to redefinition of exploration and commitment, the model can be used in research on personal identity in various developmental periods, and (4) the place of identity variables in the personality structure has been precisely defined. Circumplex of Identity Formation Modes was introduced to international literature and research on its verification and usefulness was conducted (Cieciuch, Topolewska, 2017; Topolewska, Cieciuch, 2017; Topolewska-Siedzik, Cieciuch, 2018, 2019; Topolewska-Siedzik, Cieciuch, Strus, 2019).

* Praca Ewy Topolewskiej-Siedzik były wsparte przez Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki, nr grantu 21830029.

** Praca Jana Cieciucha została wykonana w ramach Grantu 2014/14/M/HS6/00919 z Narodowego Centrum Nauk

Słowa kluczowe: tożsamość osobowa, kształtowanie się tożsamości, sposoby kształtowania się tożsamości, model kołowy / identity, identity formation, identity formation modes, circumplex

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna
publikowana kwartalnie w internecie.