Poziom kontroli własnego działania u młodzieży w zależności od jej samooceny oraz poczucia umiejscowienia kontroli

Weronika Puchała

Abstrakt

Adolescents’ action control level versus their self-esteem and locus of control

The aim of this research was to analyse the relationship between adolescents’ self-knowledge (general self-esteem level, self-esteem coherence, self-esteem certainty) and locus of control, on the one hand, and action control level (decision-related action control level – AOD and action control level during performing an activity – AOP) on the other.
119 eighteen-year-old students of two Warsaw secondary schools participated in the study. The methods used to analyse the hypotheses were: 1) M. Tukałło and R. Wiechnik’s Self-Knowledge Inventory, 2) R. Drwal’s Locus of Control Questionnaire “Delta” and 3) J. Kuhl’s Action Control Scale. SPSS pack (Pearson’s ‘r’ correlation method, regression method, Pearson’s partial correlation method) was used for the purpose of statistical analysis.
The results of the research point to a statistically signifi cant correlation between self-esteem and decision-related action control as well as between locus of control and decision-related action control. Moreover, the findings demonstrate that locus of control and general self-esteem are not correlated with action control during performing an activity. However, the study confirmed a significant, but not very strong, correlation between action control during performing an activity and global self-esteem, intellectual self-esteem and self-esteem certainty.

Słowa kluczowe: adolescence, self-knowledge, self-esteem, locus of control, action control level
References

Czerwińska-Jasiewicz M. (1997), Decyzje młodzieży dotyczące własnej przyszłości (uwarunkowania psychospołeczne). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Wydziału Psychologii UW.

Czerwińska-Jasiewicz M. (2005), Rozwój psychiczny młodzieży a jej koncepcje dotyczące własnego życia. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN.

Drwal R. (1995), Adaptacja kwestionariuszy osobowości. Warszawa: PWN.

Drwal R. (red.) (1989), Techniki kwestionariuszowe w diagnostyce psychologicznej. Wybrane zagadnienia. Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej.

Franken R.E. (2006), Psychologia motywacji. Gdańsk: GWP.

Harwas-Napierała B., Trempała J. (2005), Psychologia rozwoju człowieka, t. II. Warszawa: PWN.

Kozielecki J. (1981), Psychologiczna teoria samowiedzy. Warszawa: PWN.

Kuhl J. (1984), Volitional Aspects of Achievement Motivation and Learned Helplessness: Toward a Comprehensive Theory of Action Control [w:] B.A. Maher (ed.), Progress in experimental persona- lity research, New York: Academic Press, 99–171.

Kuhl J. (1985), Volitional Mediators of Cognition – Behavior Consistency: Self-Regulatory Processes and Action Versus State Oientation [w:] J. Kuhl, J. Beckmann (red.), Action control: From cognition to behavior, Berlin: Springer – Verlag, 101–128.

Kuhl J. (1994), Action Versus State Orientation: Psychometric Properties of the Action Control Scale (Asc-90) [w:] J. Kuhl, J. Beckmann (eds), Volition and Personality. Action versus state orientation, Gottingen: Hogrefe & Huber Publishers, 47–59.

Marszał-Wiśniewska M. (1999), Siła woli a temperament. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN.

Marszał-Wiśniewska M. (2002), Adaptacja Skali Kontroli Działania J. Kuhla (ACS-90) [w:] Studia Psychologiczne 2002, t. 40, 2, 77–106.

Obuchowska I. (1996), Drogi dorastania. Warszawa: WSiP.

Obuchowska I. (2005), Adolescencja [w:] B. Harwas-Napierała, J. Trempała, Psychologia rozwoju człowieka, t. II, Warszawa: PWN.

Oleszkowicz A. (1995), Kryzys młodzieńczy. Istota i przebieg. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Zazzo B. (1972), Oblicza młodości. Psychologia różnicowa wieku dorastania. Warszawa: PWN.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna
publikowana kwartalnie w internecie.