Zagadnienie tożsamości w ujęciach Dana P. McAdamsa i Erika H. Eriksona

Kamil Jezierski

Abstrakt

The identity issue in D.P. McAdams’ and E.H. Erikson approaches

The article investigates the relationship between narrative and psychosocial identity. Dan McAdams’ point of departure for his concept of narrative identity is Erik Erikson’s developmental model, based on whih he states that narrative identity as a globally coherent life story begins to emerge in adolescence and early adulthood. He refers to the same developmental factors as Erikson and stresses an analogical function: the integration of different elements of life. On the other hand, narrative self-understanding allows to include a personal change in time better than stable commitments.
The aforementioned premises inspired exploratory research on the relation of emerging life commitments and global coherence of self narratives. Examined adolescents constructed superficial coherent autonarratives without any relation to commitments, although commitments were positively related to thematic coherence based on self-refl ection. Causal understanding of personal change was rarely included in the stories (even by people with strong commitments).
The author argues that it is likely that at first there develops the conventional and superficial organization of an autonarrative whih is then structured on the refl ection of someone’s life. Although the integration of one’s life is common for both approaches to identity, understanding a personal change is probably more related to further developmental achievements than stable commitments.

Słowa kluczowe: identity development, narrative identity, life story
References

Berzonsky M. (1989), Identity Style: Conceptualization and Measurement. Journal of Adolescent Research, 4(3), 268–282.

Berzonsky M., Neimeyer G. (1994), Ego Identity Status and Identity Processing Orientation: The Moderating Role of Commitment. Journal of Research in Personality, 28(4), 425–435.

Berzonsky M., Weiner A., Dennis R. (1975), Interdependence of Formal Reasoning. Developmental Psychology, 11(2), 258.

Bokus B. (1991), Tworzenie opowiadań przez dzieci. O linii i polu narracji. Kielce: Energia.

Bosma H.A. (1989), Szkoła, praca i czas wolny w rozwoju tożsamości młodzieży. Psychologia Wychowawcza, 4, 345–353.

Bruner J. (1996), Frames for Thinking: Ways of Making Meaning [w:] D.R. Olson, N. Torrance (eds.), Modes of Thought: Explorations in Culture and Cognition, 93–105. New York: Cambridge University Press.

Giddens A. (2001), Nowoczesność i tożsamość: „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Głowiński M., Sławiński J. (1998), Słownik terminów literackich. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Gurba E. (2010), Czy budowanie własnej tożsamości przez dorastających związane jest z ich rozwojem poznawczym? Łódź: Materiały konferencyjne XIX Ogólnopolskiej Konferencji Psychologii Rozwojowej.

Habermas T., Bluck S. (2000), Getting a Life: The Emergence of the Life Stories in Adolescence. Psychological Bulletin, 5, 748–769.

Labouvie-Vief G. (2005), Self-with-other Representations and the Organization of the Self. Journal of Research in Personality, 39 (1), 185–205.

Labouvie-Vief G., Chiodo L., Goguen L., Diehl M., Orwoll L. (1995), Representations of Self across the Life Span. Psychology and Aging, 1 (3), 404–415.

Marcia J.E. (1966), Development and Validation of Ego-identity Status. Journal of Personality and Social Psychology, 3(5), May, 1966, 551–558.

Marcia J.E., Rowe I. (1980), Ego Identity Status, Formal Operations and Moral Development. Journal of Youth and Adolescence, 9(2).

Mayenowa M.R. (1993), Spójność tekstu a postawa odbiorcy [w:] M.R. Mayenowa. Studia i rozprawy. Warszawa: IBL.

McAdams D.P. (1993), The Stories We Live By: Personal Myths and the Making of the Self. New York: William Morrow & Co.

McAdams D.P. (2001), The Psychology of Life Stories. Review of General Psychology, 5(2), 100–122.

McAdams D.P. (2006), The Problem of Narrative Coherence. Journal of Constructivist Psychology, 19, 109–125.

McAdams D.P., Diamond A., de St. Aubin E., Mansfi eld E. (1997), Stories of Commitment: The Psychosocial Construction of Generative Lives. Journal of Personality and Social Psychology, 72(3), 678–694.

McAdams D.P., Reynolds J., Lewis M.L., Patten A., Bowman P.T. (2001), When Bad Things Turn Good and Good Things Turn Bad: Sequences of Redemption and Contamination in Life Narrative, and Their Relation to Psychosocial Adaptation in Midlife Adults and in Students. Personality and Social Psychology Bulletin, 27, 472–483.

McLean K., Pratt M. (2006), Life’s Little (and Big) Lessons: Identity Statuses and Meaning-Making in the Turning Point Narratives of Emerging Adults. Developmental Psychology, 42, (4), 714 –722 .

Meeus W. (1993), Occupational Identity Development, School Performance, and Social Support in Adolescence. Adolescence, 28(112), 809–819.

Niedźwieńska M. (2000), Narracyjne ujęcie tożsamości [w:] A. Gałdowa (red.), Tożsamość człowieka, 123–125. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Olejnik M. (2009), Perspektywa epistemiczna a sposób przedstawiania sytuacji krytycznych w autonarracjach rozwojowych [w:] M. Kielar-Turska (red.), Studia nad rozwojem i wychowaniem. W osiemdziesiątą rocznicę powstania Zakładu Psychologii Rozwojowej i Wychowawczej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Tomlin R.S., Forest L., Pu M.M., Kim M.H. (2001), Semantyka dyskursu [w:] T. van Dijk (red.), Dyskurs jako struktura i proces. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Trzebiński J. (2002), Narracyjne konstruowanie rzeczywistości [w:] J. Trzebinski (red.), Narracja jako sposób rozumienia świata. Gdańsk: GWP.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna
publikowana kwartalnie w internecie.