Przywiązanie i satysfakcja z realizacji zadań rozwojowych w bliskich związkach a zachowania agresywne między partnerami

Alicja Malina,

Dorota Suwalska

Abstrakt

Attachment and satisfaction with the implementation of developmental tasks in close relationships and aggressive behavior between partners

The article presents research on the frequently observed problem of aggression and violence in relationship. The authors point out the role of represented attachment style for the quality of relationships of young adults and the appearance of aggressive behaviors. At the same time they suggest that the role overload that occurs during early adulthood may lead to lower satisfaction with the implementation of the developmental tasks of this period – which in turn may result in a tendency to aggressive behavior.

The aim of this study was to investigate the specific needs of young adults in partnership given their attachment style, satisfaction with the developmental tasks associated with family life and the expression of aggressive behavior. The main research problem was therefore the relationship between attachment style and the level of aggression and the relationship between the level of aggression and satisfaction with the implementation of developmental tasks. The study was conducted with the use of Kwestionariusz Stylów Przywiązaniowych (KSP) Mieczyslawa Plopy, Kwestionariusz Agresji (BPAQ) A. Buss and M. Perry and Skala Satysfakcji z Realizacji Zadań Rozwojowych (prepared by the authors). The study involved 45 pairs in different forms of relationship. The study confirmed the relationship between represented attachment style and the level of aggression and the relationship between satisfaction with the developmental tasks and the level of partners aggression towards each other.

Słowa kluczowe: aggression, attachment, developmental tasks, early adulthood
References

Ainsworth M.D.S., Bowlby J. (1991), An Ethological Approach to Personality Development. American Psychologist, 46, 331–341.

Argyle M. (2002), Psychologia stosunków międzyludzkich. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Aronson E. Wilson T., Akert, R. (2006), Psychologia społeczna. Serce i umysł. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo.

Birch A. (2009), Psychologia rozwojowa w zarysie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bowlby J. (2007), Przywiązanie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Boyd D., Bee H. (2008 ), Psychologia rozwoju człowieka. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo.

Brzezińska A. (2005), Psychologiczne portrety człowieka. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

Brzeziński J. (1987), Elementy metodologii badań psychologicznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Chechliński W. (1981), Kohabitacja – nowe zjawisko życia rodzinnego [w:] M. Ziemska A. Kwak (red.), Funkcjonowanie rodziny a problemy profi laktyki społecznej i resocjalizacji. Warszawa: Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego.

Czub M. (2005a), Wiek niemowlęcy. Jak rozpoznać potencjał dziecka? [w:] A.I. Brzezińska (red.), Psychologiczne portrety człowieka, 41–66. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Czub T. (2005b), Wiek niemowlęcy. Jak rozpoznać ryzyko i jak pomagać? [w:] A.I. Brzezińska (red.), Psychologiczne portrety człowieka, 67–93. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Doumas D., Pearson C.L., Elgin J.E., McKinley L.L. (2008), Adult Attachment as a Risk Factor for Intimate Partner Violence: The “Mispairing” of Partners’ Attachment Styles. Journal of Interpersonal Violence, 23 (5), 616–634.

Edalati A., Redzuan M. (2010), A Review: Dominance, Marital Satisfaction and Female Aggression. Journal of Social Sciences, 6 (2), 162–166

Evans P. (1992), Toksyczne słowa. Słowna agresja w związkach. Warszawa: Jacek Santorski.

Feeney J.A., Noller P. (1990), Attachment Style as a Predictor of Adult Romantic Relationships. Journal of personality and Social Psychology, 58, 281–291.

Gaś Z. (1980), Inwentarz Psychologiczny Syndromów Agresji, Przegląd Psychologiczny, t. XXIII, 1, 1–14.

Grych J., Kinsfogel K.M. (2010), Exploring the Role of Attachment Style in the Relation between Family Aggression and Abuse in Adolescent Dating Relationships. Journal of Aggression, Maltreatment and Trauma, 19, 624–640.

Gurba E., (2005), Wczesna dorosłość [w:] Harwas-Napierała B., Trempała J. (red.), Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów życia człowieka, 202–233, Warszawa: PWN.

Hamer H. (2005), Psychologia społeczna. Teoria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Harwas-Napierała B., Trempała J. (red.), (2005) Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów życia. Warszawa: PWN.

Havighurst R. (1981), Developmental Tasks and Education. New York: Longman.

Hazan C., Shaver P. (1987), Romantic Love Conceptualized as an Attachment Process. Journal of Personality and Scial Psychology, 52, 511–524.

Holmes J. (2007), John Bowlby. Biografi a. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Hotaling G.T., Sugarman D.B. (1990), A Risk Marker Analysis of Assaulted Wives. Family Violence, 5, 1–13.

Janicka I. (2006), Kohabitacja a małżeństwo w perspektywie psychologicznej. Studium porównawcze. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Janicka I. (2008), Stosunki partnerskie w związkach niemałżeńskich. Przegląd Psychologiczny, 1,  37–53.

Józefik B., Iniewicz G. (red.), (2008), Koncepcja przywiązania. Od teorii do praktyki klinicznej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kaźmierczak M., Plopa M. (2006), Style przywiązaniowe partnerów a jakość komunikacji w małżeństwie. Psychologia Rozwojowa, 4, 115–126.

Kenrick D.T., Neuberg S.L., Cialdini R.B., (2002), Psychologia społeczna. Rozwiane tajemnice. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Kobak R.R., Hazan C. (1991), Attachment in Marriage: Effects of Security and Accuracy of Working Models. Journal of Personality and Social Psychology, 60, 861–869.

Kuczyńska A. (1998), Sposób na bliski związek. Zachowania wiążące w procesie kształtowanie się i utrzymania więzi w bliskich związkach. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN.

Kwak A. (2005), Rodzina w dobie przemian. Małżeństwo i kohabitacja. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Liberska H., Matuszewska M. (red.), (2001), Małżeństwo. Męskość– kobiecość–miłość–konfl ikt. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.

Lowyck B., Luyten P., Demyttenaere K., Corveleyn J. (2008), The Role of Romantic Attachment and Selfcriticism and Dependency for the Relationships Satisfaction of Community Adults. Journal of Family Therapy, 30 (1), 78–95.

Marchwicki P. (2006), Teoria przywiązania J. Bowlby’ego. Seminare 23, 365–383. http://www.seminare.pl/23/Marchwicki.pdf [dostęp: ...]

Mayseless O. (1991), Adult Attachment Patterns and Courtship Violence. Family Relations: Interdisciplinary Journal of Applied Family Studies, 40(1), 21–28.

Merecz D., Drabek M., Mościcka A. (2009), Aggress Ion at the Workplace – Psychological consequences of abusive encounter with coworkers and clients. International Journal of  Occupational Medicine and Environmental Health. 2009: 22(3):243 – 260.

Mikulincer M. (1998), Attachment Working Models and the Sense of Thrust: An Exploration of Interaction Goals and Affect Regulation. Journal of Personality and Social Psychology, 74,  1209–1224.

Mikulincer M., Shaver P.R. (2007), Attachment in Adulthood. Structure, Dynamics, and Change. New York, London: The Guilford Press.

Myers D.G. (1999), Close Relationships and Quality of Life [w:] D. Kahneman D. Diener N. Schwarz (red.), Well-being: The Foundations of Hedonic Psychology, 374–391. New York: Russel Sage Foundation.

Nęcki Z. (1996), Atrakcyjność wzajemna. Kraków: Wyd. Profesjonalnej Szkoły Biznesu.

Pietromonaco P.R., Feldman Barrett L. (2000), The Internal Working Models Concept: What Do We Really Know About the Self in Relation to Others? Review of General Psychology, 4, 155–175.

Pistole M.C. (1994), Adult attachment styles: Some Thoughts on Closeness-distance Struggles. Family Process, 33(2), 147–159.

Plopa M. (2003), Rozwój i znaczenie bliskich więzi w życiu człowieka [w:] B. Wojciszke M. Plopa (red.), Osobowość a procesy psychiczne i zachowanie, 49–79. Kraków: Wydawnictwo Impuls.

Plopa M. (2005a), Psychologia rodziny. Teoria i badania. Elbląg: Wydawnictwo Elbląskiej Uczelni Humanistyczno-Ekonomicznej.

Plopa, M. (2005b), Więzi w małżeństwie i rodzinie – metody badań. Kraków: Wydawnictwo Impuls.

Pospiszyl I. (1994), Przemoc w rodzinie. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Rholes W.S., Simpson J.A., Oriňa M.M. (1999), Attachment and Anger in an Anxiety-Provoking Situation, Journal of personality and Social Psychology, 76, 6, 940–957.

Rollins B.C., Feldman H. (1970), Marital satisfaction over the family life cycle, Journal of Marriage and The Family, 32, 20–27.

Rostowska T. (2006), Rozwojowe aspekty jakości życia rodzinnego [w:] T. Rostowska (red.), Jakość życia rodzinnego. Wybrane zagadnienia, 11– 27. Łódź: Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Informatyki.

Rostowski J. (1987), Zarys psychologii małżeństwa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Rostowski J. (2003), Style przywiązania a kształtowanie się związków interpersonalnych w rodzinie [w:] I. Janicka T., Rostowska (red.), Psychologia w służbie rodziny, 19–31. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Rutter M. (1972) Maternal Deprivation Reassessed. Harmondsworth, Penguin:

Siekierka I. (2010) Kwestionariusz Agresji A. Bussa i M. Perry’ego,  www.amity.pl/kwestionariusz_agresji_is.doc; [dostęp: 15.02.2011].

Slany K. (2008), Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie. Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS.

Stanley S.M., Whitton S.W, Markman H.J. (2004), Maybe I do: Interpersonal Commitment and Premarital or Non-marital Cohabitation. Journal of Family Issues, 25 (4), 496–519.

Stawicka M. (2008), Autodestruktywność dziecięca w świetle teorii przywiązania. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Stets, J.E. (1993), Cohabiting and Marital Aggression: The Role of Social Isolation, Journal of Marriage and the Family, 53 (3), 669–680.

Straus M.A., (2008), Dominance and Symmetry in Partner Violence by Male and Female University Students 32 Nations. Children Youth Servic. Rev., 30, 252–275.

Szopiński J. (1986), Synonimem więź psychiczna. Problemy rodziny, 1, 35–37.

Thomson E., Colella U. (1992), Cohabitation and Marital Stability: Quality or Commitment?, Journal of Marriage and the Family, 54 (2), 259–267.

Tjaden P., Thoennes N. (2000), Extent, nature, and consequences of intimate partner violence. New Jork: Center for Disease Control.

Trost J. (1977), Niezalegalizowane współżycie pary. Nowa postać dawnej tradycji. Problemy Rodziny, 2, 8–19.

Tyszka Z. (2002), Rodzina we współczesnym świecie. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Wojciechowska J. (2005), Okres wczesnej dorosłości. Jak rozpoznać ryzyko i jak pomagać? [w:] A.I.

Brzezińska (red.), Psychologiczne portrety człowieka, 469–502. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Wojciszke B. (2004), Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Wojciszke B. (2005), Psychologia miłości. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Zalewska A. (1999), Typy zadowolenia z życia a system wartościowania. Forum Psychologiczne, 4, 2, 138–155.

Zazzo R. (1978), Przywiązanie: ujęcie interdyscyplinarne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Ziółkowska B. (2005), Okres wczesnej dorosłości. Jak rozpoznać potencjał młodych dorosłych? [w:] Brzezińska A. (red.), Psychologiczne portrety człowieka, 423–468, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.