Wpływ Covid-19 na społeczeństwo i prawo. Wybrane aspekty polskich i europejskich regulacji prawnych

Klaudia Baran,

Wiktoria Burek,

Martyna Gibek

Abstrakt

The Impact of Covid-19 on Society and Law: Selected Aspects of Polish and European Legislation

In our research approach, we have focused on the negative influence of SARS-Cov-2 on European society and legislation. This topic concerns each one of us. The pandemic has become an enormous challenge for the legislator. We look at how recent regulations has been affecting functioning of society or respecting human rights, concluding that they were at risk with no sign of improvement. We discuss some key issues related to human rights and Polish legislation onCOVID-19, i.e. the Ordinance of the Minister of Health of 20 March 2020 or Regulations of the Council of Ministers of 31 March 2020. Those acts, for instance, included prohibitions on personal movement, with the exception of for the purpose of performing work and business tasks as well as satisfying necessary daily need, which was a major limitation of freedom. Closing most work places, in turn, violated second-generation human rights. We also mention the financial penalties and their unsuitability given other punishments for unlawful acts. In addition, we describe two ways of receiving fines, classified and characterised based on competent decision-making authorities. The new procedures entail extended prerogatives granted to the police. As result, the problem appears of interpretation of human rights as well as possible infringements of fundamental human rights. Our article contains a short description of difficulties related to the presidential election in the context of the coronavirus pandemic. To ensure a comprehensive analysis of therese arch problem, we have compared Polish legislation with legal solutions adopted by other counties.
Słowa kluczowe: COVID-19, obostrzenia, sankcje, wybory prezydenckie 2020, sytuacja prawna / COVID-19, restrictions, sanctions, presidential election 2020, legal situation
References
Wykaz aktów prawnych
 
Bundesgesetzblatt für die Republik Österreich – COVID – 19 Gesetz, NR: GP XXVII IA 483/A AB 120 s. 27. BR: 10293 AB 10300 s. 906.
 
Europejska Konwencja Praw człowieka z dnia 3 września 1953 r.
 
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.
 
Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Paryż, 10 grudnia 1948 roku.
 
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 roku w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz.U.2020.491.
 
Rozporządzenie Rady Ministrów z 31 marca 2020 roku sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, Dz.U. 2020 poz. 566.
 
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, Dz. U. 2020 poz. 673.
 
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. 1960 Nr 30 poz. 168 ze zm.
 
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, Dz. U. 2020 poz. 695.
 
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, Dz. U. 1971 Nr 12 poz. 114. ze zm.
 
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, Dz. U. 2001 Nr 106 poz. 1148 ze zm.
 
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, Dz. U. 2020 poz. 567.
 
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, Dz. U. 2011 Nr 21 poz. 112 ze zm.
 
Netografia
 
Bodnar A., Łętowska E., Państwo prawa i prawa człowieka w czasach koronawirusa
prof.
 
A. Bodnar (RPO) i prof. E. Łętowska, https://www.youtube.com/watch?v=JRJbf0oEILQ&feature=emb_err_woyt, (10.07.2020).
 
Czym się różni kara z sanepidu od mandatu policji za złamanie obostrzeń. RPO
 
Wyjaśnia’’, https://prawo.gazetaprawna.pl/artykuly/1472715,kara-sanepid--mandat-policji-zlamanie-obostrzen-koronawirus-rpo.html?fbclid=IwAR-3pjaHomBBoBm1gl1nppsEjy1B7DclPpPtWZcwS9mqmvdZou03nbPbFUdw, (01.05.2020).
 
Jałoszewski M., Masowy sprzeciw sędziów: kilkuset napisało na siebie donos, bo nie boją się ludzi Ziobry, https://oko.press/masowy-sprzeciw-sedziow-kilkuset-napisalo-na-siebiedonos/?tm_medium=Social&utm_source=Twitter&fbclid=IwAR35B0I5Kp9IDgmZ3qlevMjh7jI53zjv9Jxw5guzdmKlPftqrKiKPJ1YmP4, (29.07.2020).
 
Kara 30 000 zł czy mandat 500 zł? Od czego to zależy? Informator RPO, https://www.rpo.gov.pl/sites/default/files/Kara%20administracyjna%20czy%20mandat%20-%20informator%20RPO.pdf, (13.07.2020).
 
Komunikat Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 7 maja 2020 roku, https://pkw.gov.pl/aktualnosci/wyjasnienia-stanowiska-komunikaty/komunikat-panstwowej-komisji-wyborczej-z-dnia-7-maja-2020-roku, (10.07.2020).
 
Koronawirus. Węgry: rząd chce karać za fake newsy, https://wiadomosci.onet.pl/swiat/koronawirus-wegry-rzad-chce-karac-za-fake-newsy/4ly7x7s, (01.04.2020).
 
Łętowska E., Nasza wadliwa, folwarczna demokracja. Gorzki esej prof. Ewy Łętowskiej, https://oko.press/nasza-wadliwa-folwarczna-demokracja-gorzki-esej--prof-ewy-letowskiej/, (10.07.2020).
 
Łętowska E., Pacewicz P., Sitnicka D., Wywiad z portalem OKO.press, https://oko.press/letowska-te-wybory-nie-beda-konstytucyjne-ja-bym-zostawila-szwindel-wladzy-w-jego-paskudnej-nagosci/, (10.07.2020).
 
Oficjalna strona internetowa Ministerstwa Zdrowia, https://www.gov.pl/web/zdrowie, (13.07.2020).
 
Opinia RPO dla Senatu ws. głosowania korespondencyjnego na prezydenta RP z dnia 22 kwietnia 2020 r., https://www.rpo.gov.pl/pl/content/koronawirus-rpo-do-senatu-ws-glosowania-korespondencyjnego, (10.07.2020).
 
Poselski projekt ustawy o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r., Druk nr 328, http://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=328, (13.09.2020).
 
Rojek-Socha P., Sędziowie napisali do OBWE – rzecznik dyscyplinarny chce wziąć „pod lupę” ponad 1000 osób, https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/sedziowie--napisali-do-obwe-rzecznik-dyscyplinarny-chce,502486.html, (13.09.2020).
 
Stanowisko Amnesty International dotyczące projektu ustawy z dnia 6 kwietnia 2020 r. o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r., https://amnesty.org.pl/stanowisko-amnesty-dotyczace-projektu-ustawy-o-szczegolnych-zasadach--przeprowadzania-wyborow-na-prezydenta-w-2020/, (10.07.2020).
 
Stanowisko OBWE (ODIHR) w sprawie wstępnych wniosków i ustaleń, Misja specjalna oceny wyborów ODIHR, Rzeczpospolita Polska – Wybory prezydenckie, druga tura, 12 lipca 2020 r. , https://www.facebook.com/groups/CourseraConnections/?launch_popover=membership_questionnaire , (25.07.2020).
 
Stępień J.: Istnieje pokusa wprowadzenia stanu wyjątkowego. To najczarniejszy scenariusz, trzeba się przed nim bronić., https://tvn24.pl/wybory-prezydenckie-2020/wybory-prezydenckie-2020-jerzy-stepien-o-najczarniejszym-scenariuszu-i-pokusie-wprowadzenia-stanu-wyjatkowego-4573527, (05.06.2020).
 
Uchwała nr 129/2020 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 10 maja 2020 r. w sprawie stwierdzenia braku możliwości głosowania na kandydatów w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, https://pkw.gov.pl/uploaded_files/1589173994_uchwala-nr-129.pdf, (10.07.2020).
 
Węgry. Viktor Orban przejmuje pełnię władzy, parlament został zawieszony, https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,173952,25834974,wegry-viktor-orban--przejmuje-pelnie-wladzy-parlament-zostal.html, (01.04.2020).
 
Zdalny Sejm, zdalny protest. Co zakłada projekt Kai Godek?, https://www.rp.pl/Spor-o-aborcje/200419658-Zdalny-Sejm-zdalny-protest-Co-zaklada-projekt--Kai-Godek.html, (13.09.2020).

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.