Funkcjonowanie i wyzwania władz lokalnych związane z budżetem partycypacyjnym w Polsce na przykładzie największych miast

Paweł Ostachowski

Abstrakt
The Functioning of and Challenges for Local Authorities Related to the Participatory Budget in Poland Exemplified by Largest Polish Cities
 
The article presents issues related to the participatory budget as fast-developing contemporary tool of residents’ participation in local space management. It focuses on the benefits of the participatory budget shared by authorities and local communities. The article also presents threats to that vehicle of social participation, including one of the key ones, i.e. the weakening interest shown by residents in its creation and implementation. The main premise of the article in this case is that large cities are the most effected by the weak attendance of urban population in voting on the participatory budget, which is confirmed by the analysis of the functioning of the tool in question in Poland’s largest cities in the period 2014–2018. In the summary of the results of the analysis, the article highlights the fact that the participatory budget in large Polish cities continues to be not fully established or effective. It also requires further years of work of local authorities and society itself to become more popular among the public, both in terms of knowledge about it and civic participation in its creation and implementation.
Słowa kluczowe: budżet, partycypacja, społeczność lokalna, zarządzanie lokalne, projekty miejskie, inwestycje lokalne / budget, participation, local community, local and municipal management, local investment projects
References
Budżety obywatelskie w gminach na nowych zasadach, https://www.rp.pl/Finanse/303129985-Budzety-obywatelskie-w-gminach-na-nowych-zasadach.html, (1.09.2020).
 
Czarnecki K., Udział mieszkańców w ustalaniu wydatków budżetu gminy w ramach tzw. budżetu partycypacyjnego na przykładzie Torunia w latach 2013–2014, „Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu”, nr 1(2)/2014.
 
Ewaluacja drugiej edycji Budżetu Obywatelskiego w Krakowie, Warszawa-Kraków 2015.
 
Ewaluacja pierwszej edycji Budżetu Obywatelskiego w Krakowie, Warszawa-Kraków 2014.
 
Ganuza E., Baiocchi G., The power of ambiguity: How participatory budgeting travels the globe, w: The spread of participatory budgeting across the globe: Adoption, adaptation, and impacts, „Journal of Public Deliberation” vol. 8, 2012, No 2.
 
https://budzet.krakow.pl
 
https://budzet.um.poznan.pl/pbo
 
https://twojbudzet.um.warszawa.pl
 
https://uml.lodz.pl/budzet-obywatelski
 
https://www.gdansk.pl/budzet-obywatelski
 
https://www.wroclaw.pl/rozmawia/wroclawski-budzet-obywatelski
 
Kębłowski W., Budżet partycypacyjny – krótka instrukcja obsługi, Warszawa 2013.
 
Kębłowski W., Budżet partycypacyjny. Ewaluacja, Instytut Obywatelski, Warszawa 2014.
 
Kołodziej-Hajdo M., Budżet partycypacyjny jako instrument zarządzania publicznego w koncepcji public governance na przykładzie miasta Krakowa, Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, nr 341/2017.
 
Krzysztofowicz D., Mieszkańcy chcą sami decydować o wydatkach, „Wspólnota”, Nr 13/1123, 22 czerwca 2013.
 
Podgórska-Rykała J., Budżet obywatelski jako przykład współdecydowania o rozwoju na szczeblu samorządowym wobec zmian prawnych z 2018 roku, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Zarządzanie”, nr 1/2018.
 
Poniatowicz M., Kontrowersje wokół idei budżetowania partycypacyjnego jako instrumentu finansów lokalnych, „Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach”, nr 198/2014.
 
Pytlik B., Budżet partycypacyjny w Polsce. Ewolucja i dylematy, „Studia z Polityki Publicznej”, 2017, nr 1(13).
 
Raport ewaluacyjny VI edycji Budżetu Obywatelskiego Miasta Krakowa, Kraków 2019.
 
Raport: budżet obywatelski w polskich miastach, Warszawa 2019.
 
Sadura P., Podzielmy się kulturą. Budżet partycypacyjny w Domu Kultury Śródmieście. Opis procesu wraz z rekomendacjami, Warszawa 2013.
 
Sorychta-Wojsczyk B, Uwarunkowania wykorzystania budżetu obywatelskiego w administracji publicznej w Polsce, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, Seria: Organizacja i zarządzanie”, 2015, z. 78.
 
Ustawa z 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych, Dz.U. z 2018 r. poz. 130.
 
Ustawa z 8 marca 1990 r., o samorządzie gminnym, Dz. U. z 2020 r. poz. 713.
 
Wiśniewska M., Budżet obywatelski w polskich miastach – doświadczenia w województwie łódzkim, „Studia Miejskie” 29/2018.
 
Wójcik M., Fundusz sołecki w świetle nowych regulacji prawnych, „Prawo budżetowe Państwa i Samorządu, 4(2) /2014.
 
Żabka A., Łapińska H., Budżet partycypacyjny a rozwój lokalny, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Finansów i Prawa, nr 4/2014.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.