Ochrona powietrza i klimatu jako przedmiot wydatków inwestycyjnych gmin powiatu pińczowskiego

Paweł Ostachowski

Abstrakt

Artykuł skupia się na współcześnie gorąco dyskutowanym temacie ochrony powietrza i klimatu. Porusza problem istniejącej marginalizacji tej problematyki w wydatkach inwestycyjnych polskich gmin. Utrzymanie się takiej postawy wśród władz samorządowych stawia pod znakiem zapytania realizację w Polsce, deklarowanej przez kraje Unii Europejskiej do 2050 roku neutralności klimatycznej. Trudno będzie osiągnąć polskim władzom centralnym ten ambitny cel bez silniejszego jego zrozumienia ze strony samorządowców. Studium koncentruje się wokół inwestycji władz gminnych w ochronę powietrza i klimatu w jednym z uboższych w dochody regionów Polski centralnej, jakim pozostaje województwo świętokrzyskie. Uwaga pracy skupia się na gminach powiatu pińczowskiego w latach 2010–2018. Stara się ona wykazać, że na terenach, gdzie żyją niewielkie społeczności lokalne, inwestycje w ochronę powietrza i klimatu niejednokrotnie były dotąd marginalizowane. Co więcej, skala istniejącej tam luki inwestycyjnej w tym zakresie nie pozwoli na szybką transformację energetyczną. Analiza artykułu oparła się na wynikach analiz dokumentów lokalnych, sprawozdań finansowych i informacjach pochodzących ze statystyk publicznych.

Air and Climate Protection as the Subject of Investment Expenditures of Pińczów District Communes

Article focuse on the hotly discussed topic of air and climate protection. It addresses the problem of the existing marginalization of this issue in the investment expenditure of Polish municipalities. Maintenance of such an attitude of local authorities calls into question the implementation in Poland, as declared by the European Union countries by 2050 climate neutrality. It will be difficult for the Polish central government to achieve this ambitious goal without its stronger understanding on the part of local government officials. Study focuses on investments of municipal authorities in air and climate protection in one from the poorer regions of central Poland, which is the Świętokrzyskie Voivodeship. The work focuses on the communes of the Pińczów poviat in 2010–2018. It tries to show that in areas where small local communities live, investments in air and climate protection have often been marginalized. Moreover, the scale of the investment gap in this area will not allow for a quick energy transformation. The analysis of the article was based on the results of analyzes of local documents, financial statements and information from public statistics.

Słowa kluczowe: niska emisja, wydatki lokalne, ochrona powietrza i klimatu, transformacja energetyczna, gospodarka niskoemisyjna , low emission, local expenses, air and climate protection, energy transformation, low-emission economy
References

Czech K., Szczyt Ziemi Rio +20 – Jaka przyszłość zrównoważonego rozwoju, https://www.ue.katowice.pl/fileadmin/_migrated/content_uploads/3_K.Czech_Szyt_ ziemi_rio__20….pdf (dostęp: 21.02.2021).

Czop M., Kłapcia E., Zagospodarowanie odchodów trzody chlewnej z wybranej fermy do celów energetycznych, „Inżynieria i Ochrona Środowiska” 2017, nr 20(1).

Hrynkiewicz J., Depopulacja wyzwaniem polityki ludnościowej, [w:] Depopulacja. Uwarunkowania i konsekwencje, J. Hrynkiewicz, G. Ślusarz (red.), GUS, Warszawa 2020.

Józefiak M., Pięć lat po porozumieniu paryskim: sześć wyzwań dla Polski, https://energia.rp.pl/smog/klimat/27353-piec-lat-po-porozumieniu-paryskim-szesc -wyzwan-dla-polski (dostęp: 21.02.2021).

Kassenberg A., Sobolewski M., Zmiany klimatu: polityka i działania na rzecz ograniczenia emisji gazów szklarniowych w Unii Europejskiej i w Polsce, Polski Klub Ekologiczny – Okręg Mazowiecki, Warszawa 2002.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483.

Korzeniowski P., Bezpieczeństwo ekologiczne jako instytucja prawna ochrony środowiska, Łódź 2012.

Międzyrządowy Zespół do spraw Zmian Klimatu – Słownik ochrony środowiska, https://www.teraz-srodowisko.pl/slownik-ochrona-srodowiska/definicja/miedzyrzadowy-zespol-ds-zmian-klimatu.html (dostęp: 21.02.2021).

Najwięksi emitenci CO2 – przegląd, https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/najwieksi -emitenci-co2-przeglad-431 (dostęp: 11.08.2021).

Ochendowski E., Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 2006.

Olejarczyk E., Zasada zrównoważonego rozwoju w systemie prawa polskiego: wybrane zagadnienia, „Przegląd Prawa Ochrony Środowiska” 2016, nr 2.

Paczuski R., Bezpieczeństwo ekologiczne jako kryterium koniecznych działań na rzecz zrównoważonego rozwoju [w:] A. Papuziński (red.), Bydgoszcz 2005.

Porozumienie paryskie do Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporządzonej w Nowym Yorku dnia 9 maja 1992 r., przyjęte w Paryżu dnia 12 grudnia 2015 r., Dz. U. 2017, poz. 36.

Protokół z Kioto do Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporządzony w Kioto dnia 11 grudnia 1997 r., Dz. U. 2005, nr 203, poz. 1684.

Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporządzona w Nowym Jorku dnia 9 maja 1992 r., Dz. U. 1996, nr 53, poz. 238.

Raport IEO: rozwój sektora OZE mógłby dać 77 tys. nowych miejsc pracy, https://www.cire.pl/item,130120, 1,0,0,0,0,0,raport-ieo-rozwoj-sektora-oze-moglby -dac-77-tys-nowych-miejsc-pracy.html (dostęp: 21.02.2021).

Statystyczne vademecum samorządowca – powiat pińczowski w 2019 roku, https://kielce .stat.gov.pl/vademecum/vademecum_swietokrzyskie/portrety_powiatow/Powiat%20 pinczowski.pdf (dostęp: 21.02.2021).

Strategia rozwoju powiatu pińczowskiego, Pińczów 2015.

Szafrański A., Prawo energetyczne. Wartości i instrumenty ich realizacji, Warszawa 2014.

Uchwała Nr XXIII/168/2017 Rady Gminy Złota z dnia 30.05.2017 r. w sprawie przyjęcia Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Złota, Załącznik 1; http://bip .gminazlota.pl/pliki/pgn_dla_gminy% 20zlota.pdf (dostęp: 21.02.2021).

Uchwała Nr XXV/209/2016 Rady Miejskiej w Pińczowie z dnia 26.10.2016 r. w sprawie przyjęcia do realizacji Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Pińczów, http://bip.gminy.com.pl/pinczow/pliki/01_Studium_ustalenia_tekstowe .pdf (dostęp: 21.02.2021).

Uchwała Nr XXVI/226/17 Rady Gminy Kije z dnia 10.05.2017 r. w sprawie przyjęcia Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Kije, http://kije.biuletyn.net/fls/bip_pliki/2020_08/BIPOLD003662/3662.pdf (dostęp: 21.02.2021).

Uchwała Nr XXVII/157/2016 Rady Gminy Michałów z dnia 25.11.2016 r. w sprawie przyjęcia Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Michałów, https://michalow.bip.gov.pl/uchwaly-2016r/sesja-z-dnia-25-listopada-2016-roku.html (dostęp: 21.02.2021).

Uchwała Nr XXXIII/153/2016 Rady Miejskiej w Działoszycach z dnia 21.12.2016 r. w sprawie przyjęcia Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Działoszyce na lata 2016–2020, http://dzialoszyce.eobip.pl/_gAllery/60/88/6088/Uchwala_Nr_XXXIII-153-2016.pdf (dostęp: 21.02.2021).

UE planuje wprowadzić uprawnienia do emisji CO2 dla transportu i budownictwa, https://www.energetyka24.com/ue-planuje-wprowadzic-uprawnienia-do-emisji -co2-dla-transportu-i-budownictwa-komentarz (dostęp: 11.08.2021).

Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, Dz. U. z 2020 r. poz. 920.

Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, Dz. U. z 2020 r. poz. 1668.

Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz. U. z 2020 r. poz. 713, 1378.

Wolska Z., Polityka Unii Europejskiej wobec zmian klimatycznych, „Studia Europejskie/Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego” 2010, nr 3.