Transkrypcja aktu urodzenia dziecka pary jednopłciowej

Gabriela Hajduk

Abstrakt

Celem artykułu jest szerokie ujęcie problemu transkrypcji aktu urodzenia dziecka pary jednopłciowej. Pochylając się nad tym tematem, należy zauważyć, że nieodłącznym dla debaty w tej sprawie jest przede wszystkim dobro dziecka immamentnie związane z prawami człowieka. W opracowaniu zostaje ukazane, że w związku z brakiem transkrypcji człowiek jest traktowany przez władze publiczne jako obywatel „kategorii B”, a praktyczny aspekt posiadania polskiego aktu urodzenia jest niezwykle ważny w życiu codziennym. Artykuł wykazuje, że światopoglądowe kwestie powinny zostać odrzucone w imię dobra dziecka, zwłaszcza jako obywatela państwa. Główna oś opracowania opiera się na ukazaniu argumentów przeciwników i zwolenników ww. transkrypcji, ze szczególnym ujęciem konstytucyjnoprawnego pojęcia rodziny. Przeprowadzona analiza orzecznictwa ukazuje odmienne podejście do dopuszczalności dokonania transkrypcji aktu urodzenia dziecka pary nieheteronormatywnej. Artykuł ukazuje również relewantną pozycję Rzecznika Praw Obywatelskich w czuwaniu nad przestrzeganiem podstawowych praw człowieka.

Transcription of the Birth Certificate of a Child of the Same-sex Couple

The aim of the article is to present a broad understanding of the problem of transcription of the birth certificate of a same-sex couple’s child. Reflecting on this topic, it should be emphasized that the most important thing for a debate on this issue is the best interests of the child, closely related to human rights. The article shows that the best interests of the child should take precedence over ideological issues. The study shows that due to the lack of transcription, the child is treated by public authorities as a “category B” citizen, and the practical aspect of having a Polish birth certificate is extremely important in everyday life. The main axis of the study is based on the arguments of opponents and supporters of the above-mentioned transcription, with a particular understanding of the constitutional and legal notion of family. The conducted analysis of the jurisprudence shows a different approach to the admissibility of transcribing the birth certificate of a child of a non-heteronormative couple. The article also shows the proper position of the Ombudsman in overseeing the observance of basic human rights.

Słowa kluczowe: transkrypcja aktu urodzenia, pary jednopłciowe, LGBT+, konstytucyjnoprawne unormowanie rodziny, Rzecznik Praw Obywatelskich, birth certificate transcription, same-sex couples, constitutional concept of family, Ombudsman
References

Banaszkiewicz B., Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny. O niektórych implikacjach art. 18 Konstytucji RP, „KPP” 2013, nr 3.

Bucher A., Natürliche Personen und Persönlichkeitsschutz, Helbing Lichtenhahn Verlag, 2009.

Czajkowska A. (red.), Prawo o aktach stanu cywilnego z komentarzem, Warszawa 2015.

Jaworska I., Nowe zasady wydawania dowodów osobistych, „Samorząd Terytorialny” 2015, nr 7–8.

Krawiec G., Transkrypcja zagranicznego aktu urodzenia dziecka osób tej samej płci pozostających w związku, „Studia Prawnicze: rozprawy i materiały” 2019.

T. Litwin, Instytucja związków partnerskich w świetle przepisów Konstytucji z 1997 roku, „MHI” 2014, nr 13.

Łętowska E., Woleński J., Instytucjonalizacja związków partnerskich a Konstytucja RP z 1997 r., „Państwo i Prawo” 2013, nr 6.

Nowicka A., Gnela B., Błaszczyk P. i inni, Prawo prywatne międzynarodowe. Komentarz, J. Poczobut (red.), rozdział III, Warszawa 2017.

Pazdan M., Prawo Międzynarodowe Publiczne, Warszawa 2015.

Safjan M., Bosek L., Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, Warszawa 2016.

Słownik Języka Polskiego, Pojęcie transkrypcji, https://sjp.pwn.pl/slowniki/ transkrypcja.html

Tuleja P., Wróbel W., Zasada równości w stanowieniu prawa [w:] Demokratyczne państwo prawne (aksjologia, struktura, funkcje), H. Rot (red.), Wrocław 1992.

Wojewoda M., Transkrypcja zagranicznego dokumentu stanu cywilnego – kilka uwag na temat ewolucji konstrukcji w prawie polskim, „Metryka” 2016, nr 2.

Wypych P., Charakter prawny transkrypcji aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą, „KPP” 2003, nr 1.

Zachariasiewicz M., Transkrypcja aktów urodzenia dzieci par jednopłciowych, „Studia Prawno-Ekonomiczne” 2019, T. CXI.

Zoll A., Godność człowieka źródłem jego godności, praw i obowiązków, http:// dlibra.kul.pl/Content/30242/33293__Zoll--Andrzej----God_0000.pdf (dostęp: 17.11.2021).

https://www.rpo.gov.pl/pl/content/rpo-w-dowodzie-dziecka-z-zagranicznego -zwiazku-jednoplciowego-takze-matka-niebiologiczna (dostęp: 17.11.2021).

Akty prawne

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.).

Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 z późn. zm.).

Ustawa z 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 709).

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentów paszportowych (Dz. U. 2010 Nr 152, poz. 1026).

Ustawa z 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 617).

Ustawa z 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 2020 r. poz. 332).

Ustawa z 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2020 r. poz. 347).

Ustawa z 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264 ze zm.).

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 28 maja 1997 r., K 26/96, OTK 1997, Nr 2, poz. 19.

Postanowienie Sądu Najwyższego Izba Cywilna z 16 marca 2007 r., III CSK 380/06.

Postanowienie Sądu Najwyższego Izba Cywilna z 8 sierpnia 2003 r., V CK 6/02.

Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2019 r., II OPS 1/19.

Wyrok ETPCz w sprawie Paradiso and Campanelli v. Włochy, nr 25358/12.

Wyrok ETPCz w sprawie Wagner i J.W.M.L. v. Luksemburg, nr 76240/01.

Wyrok ETPCz z 3.05.2011 r. w sprawie Négrépontis-Giannissis v. Grecja, nr 46759/08.

Wyrok Foulon i Bouvet v. Francja z 21 lipca 2016 r., nr 9063/14 i nr 10410/14.

Wyrok Laborie v. Francja z 19 stycznia 2017 r., nr 44024/13.

Wyrok Mennesson v. Francja oraz Labassee v. Francja z 26 czerwca 2014 r., nr 65192/11 i nr 65941/11.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2015 r., II OSK 2372/13.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2018 r., II OSK 2552/16.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r., II OSK 1870/16.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r., II OSK 1868/16.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r., II OSK 1869/16.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Łodzi z 14 lutego 2013 r., III SA/Łd 1100/12.