Disputes related to the protection of the right to a healthy environment: the experience of Ukraine and EU

Yulia Leheza

Abstrakt

This article discusses approaches to understanding the right to a safe environment in accordance with the legislation of the EU and Ukraine. It has been established that in modern conditions, the concept of the right to a safe natural and anthropogenic environment has undergone a transformation. The basis for protecting this right must be understood as a balance between private and public interests, as a principle for implementing and achieving the goals of the Strategy for Sustainable Development. The author has carried out a classification of disputes related to the implementation and protection of the human right to a safe natural and anthropogenic environment. The analysis substantiates the Disputes related to the protection of the rightto a healthy environment interaction between changing the understanding of the right to a safe environment and the right to initiate a claim for its protection. This leads to the conclusion that the leading bearers of public interest in the field of environmental protection are public organizations. The author’s classification of disputes in the field of implementation and protection of the natural environment is then substantiated.


Kwestie sporne związane z ochroną prawa do czystego środowiska – doświadczenie Ukrainy i UE

W artykule omówiono różne podejścia do rozumienia prawa do bezpiecznego środowiska w świetle ustawodawstwa UE i Ukrainy. Ustalono, że współcześnie koncepcja prawa do bezpiecznego środowiska naturalnego i antropogenicznego przeszła transformację. Podstawę ochrony tego prawa należy rozumieć jako równowagę między interesami prywatnymi i publicznymi, zasadę wdrażania i osiągania celów strategii zrównoważonego rozwoju. Autor przeprowadził klasyfikację kwestii związanych z realizacją i ochroną prawa człowieka do bezpiecznego i antropogenicznego środowiska naturalnego. Analiza potwierdza wątpliwości związane z ochroną prawa do zdrowego środowiska, a także związek zmiany rozumienia prawa do bezpiecznego środowiska z prawem do wystąpienia z roszczeniem o jego ochronę. Prowadzi to do wniosku, że głównymi przedstawicielami interesu publicznego w zakresie ochrony środowiska są organizacje społeczne. W ostatniej części artykułu przedstawiono autorską klasyfikację dyskursów dotyczących zakresu ochrony środowiska naturalnego.

Słowa kluczowe: spory publicznoprawne, postępowanie administracyjne, klasyfikacja, podmiotowość publicznoprawna
References

Barlit A. Iu. Subiektyvni publichni prava yak skladova administratyvno- pravovoho statusu pryvatnoi osoby [Subjective public rights as a warehouse of the administrative- legal status of a private individual]. Visnyk Zaporizkoho natsionalnoho universytetu. Seriia Yurydychni nauky. 2020. №3. S. 70–77.

Derzhavna polityka [State policy]: pidruchnyk / Nats. akad. derzh. upr. pry Prezydentovi Ukrainy; red. kol.: Yu.V. Kovbasiuk (holova), K.O. Vashchenko (zast. holovy), Yu.P. Surmin (zast. holovy) ta in. Kyiv: NADU, 2014. 448 s.

Ekolohiia [Ecology]: pidruchnyk / S.I. Dorohuntsov, K.F. Kotsenko, M.A. Khvesyk ta in. Kyiv: KNEU, 2005. 371 s.

Karpova O.S. Yurydychna pryroda katehorii «publichnyi ekolohichnyi interes» [Legal nature of the category “public environmental interest”]. Teoriia i praktyka pravoznavstva. 2014. № 1. URL: http://nauka.jur-academy.kharkov.ua/download/el_zbirnik/1.2014/8.pdf

Kirin R.S. Kodyfikatsiia zakonodavstva pro nadra [Codification of legislation on nadra]: dys. … dokt. yuryd. nauk: spets. 12.00.06. Kyiv: In- t ekonomiko- pravovykh doslidzhen NAN Ukrainy, 2015. S.118–119.

Kodeks administratyvnoho sudochynstva Ukrainy [Code of administrative judiciary]: Zakon Ukrainy vid 6 lypnia 2005 roku № 2747-IV. URL.: https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2747–15#Text   

Kodeks Ukrainy pro administratyvni pravoporushennia [Code of Ukraine on Administrative Offenses]: Zakon URSR vid 07.12.1984 r. № 8073-X. Vidomosti Verkhovnoi Rady URSR. 1984. Dodatok do № 51. St. 1122260

Kodeks Ukrainy pro nadra: Zakon Ukrainy [Code of Ukraine on Nadra: Law of Ukraine] vid 27 lypnia 1994 roku № 132/94-VR. URL.: https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/132/94-vr#Text  

Kolomoiets T.O. Vyznachenist poniattia «administratyvnyi protses» – umova efektyvnosti normoproektnoi ta pravozastosovnoi (v tomu chysli sudovoi) diialnosti [The importance of the concept of “administrative process” is the intellectual effectiveness of normative design and law enforcement (including the number of court) activities]. Slovo Natsionalnoi shkoly suddiv Ukrainy. 2012. № 1 (1). S. 153–160.

Konstytutsiia Ukrainy: Zakon Ukrainy [Constitution of Ukraine: Law of Ukraine] vid 28.06.1996 r. № 254k/96-VR. Vidomosti Verkhovnoi Rady Ukrainy (VVR). 1996. № 30. St. 141.

Kuchma K.S. Administratyvni posluhy u sferi ekolohii ta pryrodnykh resursiv [Administrative pogi in the field of ecology and natural resources]: dys. … kand. yuryd. nauk: spets. 12.00.07. Zaporizhzhia: ZNU, 2016. P.34.

Kuchma K.S. Administratyvni posluhy u sferi ekolohii ta pryrodnykh resursiv [Administrative pogi in the field of ecology and natural resources]: avtoref. dys. … kand. yuryd. nauk: spets. 12.00.07. Zaporizhzhia: ZNU, 2016. P. 7.

Kuchma K.S., Leheza Yu.O. Administratyvno- pravove rehuliuvannia vidnosyn u sferi ekolohii ta pryrodnykh resursiv: protsedurnyi aspekt: monohrafiia [Administrative and legal regulation of relations in the field of ecology and natural resources: procedural aspect: monograph]. Zaporizhzhia: Vydavnychyi dim «Helvetyka», 2017. S. 95–101.

Kuchma K.S., Leheza Yu.O. Administratyvno- pravove rehuliuvannia vidnosyn u sferi ekolohii ta pryrodnykh resursiv: protsedurnyi aspect [Administrative and legal regulation of allotment in the field of ecology and natural resources]: monohrafiia. Zaporizhzhia: Vydavnychyi dim «Helvetyka», 2017. P. 11–12.

Leheza Yu.O. Publichne upravlinnia pryrodo- resursnym potentsialom derzhavy: dosvid Ukrainy ta zarubizhnykh krain [Public management of the natural resource potential of the state: dosvid Ukraine and foreign countries]. Chasopys Kyivskoho universytetu prava. 2016. № 3. S. 139–143

Leheza Yu.O. Sutnist ta struktura administratyvno- pravovoho mekhanizmu publichnoho upravlinnia u sferi vykorystannia pryrodnykh resursiv [The essence of the structure and administrative- legal mechanism of public administration in the field of extraction of natural resources]. Visegrad journal on human rights. 2016. № 6. P. 1. S. 104–114

Leheza Yu.O. Uchast hromadskosti v publichnomu upravlinni u sferi vykorystannia pryrodnykh resursiv [A site of vastness in public administration in the field of natural resources]. Pravo ta derzhavne upravlinnia. 2017. № 2. S. 62–69

Lisovyi kodeks Ukrainy: Zakon Ukrainy [Forest Code of Ukraine: Law of Ukraine] vid 21 sichnia 1994 roku № 3852-XII. URL.: https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/3852–12#Text   

Moroz H.V. Sut ta zmist katehorii ekolohichnoho interesu [The essence of the category of ecological interest]. Aktualni problemy polityky : zb. nauk. pr. / redkol. : S.V. Kivalov (holov. red.), L.I. Kormych (zast. holov. red.), Yu. P. Alenin [ta in.] ; MON Ukrainy, ONIuA. Odesa : Feniks, 2009. Vyp. 38. S. 201–207

Moroz, Ganna (2020). The category “interest” from the point of view of the environmental and legal approach [Category “interests” from the position of the environmental- legal approach]. Academic notes of TNU by V.I. Vernadskyi. Series: legal sciences. No. 2. Volume 31 (70). Part 2. P. 10–14.

Nosik V.V. Problemy zdiisnennia prava vlasnosti na zemliu Ukrainskoho narodu [Problems of exercising the right of power to land to the Ukrainian people]: dys. … dokt. yuryd. nauk: spets. 12.00.06. Kyiv, 2006. 366 s.

Postanova Dnipropetrovskoho okruzhnoho administratyvnoho sudu [Decree of the Dnepropetrovsk District Administrative Court] vid 26.01.2016 r. u spravi № 804/16102/15: URL: http://www.reyestr.court.gov.ua/Review/57094955   

Postanova Velykoi Palaty Verkhovnoho Sudu [Supreme Court ruling] vid 13 liutoho 2019 r. u spravi № 810/2763/17. Yedynyi derzhavnyi reiestr sudovykh rishen. URL: http://reyestr.court.gov.ua/Review/79883398

Potip M.M. Pryntsypy publichnoho upravlinnia u sferi pryvatyzatsii yak administratyvno- pravova katehoriia [Principles of public administration in the field of privatization as an administrative and legal category]. Aktualni problemy vitchyznianoi yurysprudentsii. 2019. № 5. S. 119–122

Pro administratyvnu protseduru: Zakon Ukrainy [About administrative record: Law of Ukraine] vid 17 liutoho 2022 roku. URL: https://zakon.rada.gov.ua/laws/main/2073–20#Text   

Pro skhvalennia Kontseptsii rozvytku elektronnoho uriaduvannia v Ukraini [About the approval of the concept for the development of an electronic certificate in Ukraine]: Rozporiadzhennia Kabinetu Ministriv Ukrainy vid 20.09.2017 r. № 649-r. Ofitsiinyi visnyk Ukrainy. 2017. № 78. St. 2402.

Rehionalni dopovidi pro stan navkolyshnoho pryrodnoho seredovyshcha u 2016 rotsi [Regional dopovіdіabout the camp of the necessary adaptation of the middle in 2016]. Ofitsiinyi sait Ministerstva ekolohii ta pryrodnykh resursiv. URL: https://menr.gov.ua/news/31778.html   

Sdruženi Jihočeské Matky (Spivdruzhnist materiv Pivdennoi Chekhii) proty Cheskoi Respubliky (№ 19101/03, vid 10 lypnia 2006 roku). URL.: https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:gvEXt00VDJoJ:https://hudoc.echr.coe.int/app/conversion/docx/%3Flibrary%3DECHR%26id%3D001-76707%26filename%3DSDRU%25C5%25BDEN%25C3%258D%2520JIHO%25C4%258-CESK%25C3%2589%2520MATKY%2520c.%2520REPUBLIQUE%-2520TCHEQUE.docx%26logEvent%3DFalse&cd=3&hl=ru&ct=clnk&gl=de&client=opera