Rozpoznawanie stanów emocjonalnych jako biologiczne źródło zmysłu moralności

Marcin Urbaniak

Abstrakt
People possess and use instinctive moral evaluations, while the rational thinking is of a minor importance. According to some hypotheses human reactions, which lead to ethical results, were shaped by the natural selection, not by the influence of a culture. The practice of moral judgments generating consists of few repeatable stages and it is characterised by some automatisms and innate reactions based on biological determinants. A sense of the morality appears to be correlated unmediatedly with the emotional states, with the recognition of such states and with instinctive demeanors. Subsequently the main source of moral intuition seems to be the instinctive behaviours and emotions. It is confirmed by the list of universal moral moduls, which are simple reactions to some stimulus, from where the society derives complex moral virtues. Perhaps the natural sense of the morality is a final effect of the functioning of different emotions, which are based on so-called emotional contagion and empathy, in other words – some forms of emotional states recognition. Additionally, neurotransmitters appears to play an essential role in the process of moral and social demeanors.
Słowa kluczowe: emotional contagion, moral sense, moral moduls, empathy, instinct
References

BIBLIOGRAFIA

Bauer J. (2008). Empatia. Co potrafią lustrzane neurony. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Churchland P. (2011). Braintrust: What Neuroscience Tells Us about Morality. Princeton and Oxford: Princeton University Press.

Churchland P. (2013). Moralność mózgu. Kraków: Copernicus Center Press.

Damasio A. (2011). Błąd Kartezjusza. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.

Waal, F., de (2006). Primates and Philosophers. How Morality Evolved. Princeton: Princeton University Press.

Waal, F., de (2013). Małpy i filozofowie. Kraków: Copernicus Center Press.

Eibl-Eibesfeldt I. (1987). Miłość i nienawiść. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Gallagher S. (2005). How the Body Shapes the Mind. Oxford: Oxford University Press / Clarendon Press.

Gazzaniga M. (2011). Istota człowieczeństwa. Sopot: Smak Słowa.

Gazzaniga M. (2005). The Ethical Brain. Chicago: Dana Press.

Goodall J. (1997). Przez dziurkę od klucza. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Greene J., Sommerville R., Nystrom L. (2001). An fMRI investigation of emotional engagement in moral judgment. „Science” 293 (5537), s. 2105–2108.

Haidt J. (2003). The Moral Emotions [w:] R.J. Davidson, K.R. Scherer (red.), Handbook of Affective Sciences (s. 852–870). Oxford: Oxford University Press.

Haidt J., Joseph C. (2004). Intuitive ethics: how innately prepared intuitions generate culturally variable virtues. „Daedalus” 133 (4), s. 55–66.

Hatfield E., Cacioppo J., Rapsod R. (1993). Emotional contagion. „Current Directions in Psychological Sciences” 2, s. 96–99.

Hauser M.D. (2006). Moral Minds: How Nature Designed Our Universal Sense of Right and Wrong. New York: HarperCollins Ecco Press.

Helvétius C. (1976). O człowieku, jego zdolnościach umysłowych i wychowaniu. Wrocław: Państwowa Akademia Nauk.

Kant I. (1974). Krytyka praktycznego rozumu. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kant I. (1984). Uzasadnienie metafizyki moralności. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Na­ukowe.

Lieberman D., Tooby J., Cosmides L. (2003). Does morality have a biological basis? „Proceedings of the Royal Society: Biological Sciences” 270 (1517), s. 819–826.

Lorenz K. (1972). Tak zwane zło. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Ridley M. (2000). O pochodzeniu cnoty. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.

Singer P. (1981). The Expanding CircleEthics and Sociobiology. Oxford: Oxford University Press.

Skolimowski H. (1991). Medytacje o prawdziwych wartościach człowieka. Wrocław: Astrum.

Vischer R. (1994). Empathy, Form and Space: Problems in German Aesthetics 1873–1893. Santa Monica: University of Chicago Press.

Westoll A. (2013). Szympansy z azylu Fauna. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.

Wilson E.O. (1979). On Human Nature. Harvard: Harvard University Press.

Wright R. (2004). Moralne zwierzę. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.
Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line